प्रकृतिमा हरेक प्राणीको बाँच्ने आफ्नै शैली हुन्छ। कोही दिनरात दौडधुप गर्छन् भने कोही भने 'अल्छी' बनेरै आफ्नो जीवनचक्र चलाउँछन्।
तर वैज्ञानिक भाषामा यसलाई अल्छीपना भन्दा पनि 'ऊर्जा बचत गर्ने रणनीति' मानिन्छ। विशेषगरी कम पोषणयुक्त खाना खाने वा शिकारका लागि शक्ति सञ्चय गर्नुपर्ने जनावरहरू दिनको अधिकांश समय निद्रामै बिताउँछन्।
१. कोआला : २२ घण्टासम्मको गहिरो निद्रा
अष्ट्रेलियामा पाइने यो क्युट जीव निद्राको मामिलामा पहिलो नम्बरमा आउँछ। यिनीहरू दिनमा १८ देखि २२ घण्टासम्म सुत्छन्। यिनीहरूले खाने 'युकलिप्टस' को पातमा निकै कम पोषण र विषाक्त तत्व हुन्छ, जसलाई पचाउन शरीरलाई धेरै ऊर्जा चाहिन्छ। त्यसैले यिनीहरू बाँकी समय सुतेरै बिताउँछन्।
२. सानो खैरो चमेरो : २० घण्टाको आराम
यो प्रजातिको चमेरो दिनको २० घण्टा ओडार वा अँध्यारो ठाउँमा उल्टो झुन्डिएर सुत्छ। सानो शरीर भएका कारण यिनीहरूको मेटाबोलिज्म तीव्र हुन्छ, जसलाई सन्तुलनमा राख्न यिनीहरूले लामो समय विश्राम गर्नुपर्ने हुन्छ।
३. जायन्ट आर्माडिलो : १८-१९ घण्टा
यिनीहरू दिनभर जमिनमुनि खनेको प्वालमा १८ देखि १९ घण्टासम्म सुत्छन्। राति मात्र बाहिर निस्केर कीराहरूको खोजी गर्ने यिनीहरू निकै शान्त स्वभावका हुन्छन्।
४. सिंह : जंगलको राजाको २० घण्टाको सुताइ
सिंहलाई जंगलको राजा भनिए पनि यो निकै अल्छी हुन्छ। विशेषगरी भाले सिंहहरू दिनको १८ देखि २० घण्टासम्म सुत्छन्। ठूला शिकार गर्नका लागि अचानक चाहिने अत्याधिक शक्तिका लागि यिनीहरूले दिनभर आराम गरेर ऊर्जा बचाउँछन्।
५. पाइथन : खाएपछि हप्तौँको निद्रा
अजिंगर अर्थात् पाइथन दिनमा करिब १८ घण्टा सुत्छ। एक पटक ठूलो शिकार निलेपछि त्यसलाई पचाउन यिनीहरूलाई धेरै ऊर्जा चाहिन्छ, जसका कारण यिनीहरू कैयौँ दिनसम्म हलचल नगरी सुत्न सक्छन्।
६. ओपोसम : १८-२० घण्टाको सुताइ
यो जीव १८ देखि २० घण्टासम्म सुत्छ। यिनीहरूको रोचक विशेषता भनेको खतरा महसुस हुनासाथ यिनीहरू मरेको जस्तै नाटक गर्छन्, जसलाई 'प्लेइङ ओपोसम' भनिन्छ।
७. नर्स शार्क : दिनभर समुद्रको फेदमा
धेरैजसो शार्कहरू सास फेर्नका लागि पौडिरहनुपर्छ, तर नर्स शार्क समुद्री सतहको बालुवामा सुतेरै पनि सास फेर्न सक्छ। यिनीहरू दिनभर आराम गर्छन् र रातको समयमा मात्र शिकारमा सक्रिय हुन्छन्।
८. स्लोथ : संसारकै स्लो जीव
स्लोथ आफ्नो ढिलो गतिका लागि प्रख्यात छ। चिडियाखानामा रहेका स्लोथहरू २० घण्टा सुत्ने भए पनि जंगली स्लोथहरू करिब ९ देखि १० घण्टा सुत्ने गरेको पछिल्ला अध्ययनहरूले देखाएका छन्। यिनीहरूको मेटाबोलिज्म यति ढिलो हुन्छ कि एक पटक खाएको खाना पचाउन यिनीहरूलाई दुई हप्तासम्म लाग्न सक्छ।
९. म्यानटी : जलचरको सुस्त जीवन
यसलाई 'सी काउ' पनि भनिन्छ। यिनीहरू पानीभित्र निकै सुस्त गतिमा चल्छन् र दिनको धेरैजसो समय आराम गर्छन्। यिनीहरूको वजन धेरै भए पनि यिनीहरू शाकाहारी हुन्छन् र निकै कम ऊर्जा खर्च गर्छन्।
१०. पाण्डा : खाना र निद्राको चक्र
पाण्डाहरू दिनको १० देखि १२ घण्टा सुत्छन्। यिनीहरूको मुख्य खाना बाँस हो, जसमा ऊर्जा निकै कम हुन्छ। त्यसैले पाण्डाहरू कि त बाँस खाइरहेका हुन्छन्, कि त ऊर्जा बचाउन सुतिरहेका भेटिन्छन्। एजेन्सीको सहयोगमा
प्रकाशित: ९ फाल्गुन २०८२ ११:४० शनिबार





