मातृ पूर्वजको स्मरणमा ‘जितिया’ मनाइँदै

आइतबार, ०५ असोज २०७६, ०९ : २२ नागरिक

वीरगन्ज – कुल खान्दानभित्र परलोक भएका महिला पूर्वजको सम्झनामा मनाइने ‘जितिया’ अर्थात् ‘जीवितपुत्रिका व्रत शनिबारदेखि सुरु भएको छ। जितिया पर्व सन्तानको सुख, समृद्धि र रक्षाको कामनाका साथै परलोक भएका मातृहरूको आत्माको शान्ति र सम्मानमा महिलाहरूद्वारा मनाइने पर्व हो। यो पर्व हरेक वर्ष आश्विन शुक्ल सप्तमी र अष्टमीका दिन मधेसी र थारू महिलाले मनाउने गरेका छन्।

हिन्दु धार्मिक मान्यताअनुसार शनिबार सप्तमी तिथि ‘नाहा खाएके’ दिन हो। व्रतालुले यस पर्वको पहिलो दिन जलाशयमा स्नान गरी झिंगनी (तरोइ) को पातमा पिना र तेल चढाई भगवान् सूर्यलाई अघ्र्य अर्पण गरेर व्रतको संकल्प गर्छन्। पण्डित पुरुषोत्तम दुबेका अनुसार शाखा सन्तानलाई पूर्वज मातृहरूको आशिष मिलोस् भन्ने उद्देश्यका साथ यो पर्व मनाइन्छ। व्रतालुले नुहाउने बेलामा मातृहरूलाई अर्पण गरेको तेल आफ्ना बाबुनानीलाई लगाइदिने चलन छ।

शनिबार व्रत थालेका व्रतालु आइतबार दिनभर निर्जला उपवास बस्नेछन्। सप्तमी तिथिमा रातको अन्तिम पहरमा अष्टमीको सूर्योदयअगाडि झिसमिसेमै स्नान गरी महिलाले पूजाआजा गर्ने चलन छ।

त्यतिबेला व्रतालुले दहीचिउरा, पुरी र सक्खर आदि चोखो परिकार चढाई पूजा गरी प्रसाद खाएपछि व्रत सक्छन्। भगवान्लाई चढाइएका ती सामग्रीलाई ‘सरगही’ भनिन्छ। त्यो प्रसाद शाखा सन्तानलाई समेत खुवाउने चलन छ। ‘सरगही’ खाएर ‘दीर्घजीवी भइन्छ’ भन्ने मान्यता रहेको छ।
 
सप्तमीको रातको अन्तिम पहरमा सरगही खाएपछि बालबालिका झिसमिसेमै घरबाहिर निस्किएर सामूहिक रूपमा रमाउने गरेका छन्। ‘मधेसी महिलाले स्नान गरेर गम्हदी चामल (कोसाभित्रै फल्ने धान) को भात, दहीचिउरा र पुरीलगायत सात्विक परिकार खाने गर्छन् भने मांसाहारी र विशेष थारू समुदायका महिलाले माछा, मरुवा (कोदो)को रोटी र कर्मीको सागलगायत परिकार खाने गर्छन्,’ पण्डित उमाशंकर द्विवेदीले भने, ‘सोमबार व्रतालुले व्रत उद्यापनपछि अन्नजल खानेछन्।

पितृपक्षमा पुरुषद्वारा पितृ तर्पणका विधि पालना गरिराखेको समयमा सप्तमी र अष्टमीका दिन महिलाले मातृहरूलाई सम्झिँदै यो व्रत गर्ने गरेको द्विवेदीले बताए। उनका अनुसार लोकबोलीमा ‘जिउतिया’ भनिने यस व्रतलाई शास्त्र ‘षोडस मातृकाश्राद्ध पनि भनिन्छ। जितिया गर्ने महिलाले सन्तानको अकाल मृत्युउपर विजयी पाउने जनविश्वास रहेको छ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सामसङको प्रिमियम क्यामरा अब 'एथर्टी एस' मा

सामसङको प्रिमियम क्यामरा अब 'एथर्टी एस' मा

सामसङले हालै नयाँ डिजाइनको साथ ग्यालेक्सी 'एथर्टी एस' प्रस्तुत गरेको छ । ...

सिन्धुका थप दुई शाखा विस्तार

सिन्धुका थप दुई शाखा विस्तार

पछिल्लो समय आक्रमक ढंगले बैंकिङ एकाइ विस्तार गरिरहेको सिन्धु विकास बैंकले एकैदिन थप दुई शाखा विस्तार गरेको छ । ...

इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घट्यो

इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घट्यो

नेपाल टेलिकमले कात्तिक १ देखि लागू हुने गरी इन्टरनेट लिज लाइनको महसुल घटाएको छ । ...

गोंगबुमा सुविधायुक्त सिनेमा हल

गोंगबुमा सुविधायुक्त सिनेमा हल

गोंगबुस्थित अत्याधुनिक सुविधायुक्त सिनेमा हल आइएनआइले प्रदर्शन सुरु गरेको छ । ...

सिजीको लक्की–ड्र सम्पन्न

सिजीको लक्की–ड्र सम्पन्न

चाडपर्वका बेला सिजीले ल्याएको ‘सिजीसँग उत्साह उमंग थाइल्यान्ड जाउँ परिवारसँग’ नामक स्किमको पहिलो चरणको लक्की–ड्र समपन्न भएको छ । ...

बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ

बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ

बिएमडब्लू मोटराड नेपालका आधिकारिक बिक्रेता हिमालयन मोटराडले ‘बिएमडब्लू मोटराड जिएस सर्टिफाइड ट्रेनिङ’ सम्पन्न गरेको जनाएको छ । ...

ओपो रेनोटू एफको नेपालमा विक्रि आरम्भ

ओपो रेनोटू एफको नेपालमा विक्रि आरम्भ

ओपोले नेपालमा आफ्नो बहुप्रतिक्षित मोडल ओपो रेनोटू एफको अक्टोबर १८देखि पाको, न्यूरोड स्थित आफ्नो आधिकारिक शोरुममा आयोजित फर्स्टसेल कार्यक्रम मार्फत...

टिभिएस एक्सचेन्ज मेला सम्पन्न

टिभिएस एक्सचेन्ज मेला सम्पन्न

नेपालका लागि टिभिएस टू ह्विलर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले ‘टिभिएस एक्सचेन्ज एन्ड फाइनान्स फेयर’को आयोजना गरेकोे छ । ...

Ncell Footer Ad