नर्स थोरै हुँदा सधैं तनाव

आइतबार, २१ कार्तिक २०७३, ०७ : ५१ पवित्रा सुनार

काठमाडौं–अस्पताल पुगेका बिरामी र नर्सबीच अत्यन्तै नजिकको सम्बन्ध हुनुपर्छ । हामीकहाँ भने बिरामीको अनुपातमा नर्स कम हुँदा आपसी पे्रमको सट्टा झगडा बढ्छ । यसै कारण नर्स र बिरामी दुवैले सास्ती भोग्नुपरेको छ ।   कान्ति बाल अस्पतालको सर्जिकल वार्डमा काम गर्छिन् नर्स वन्दना अधिकारी । यो वार्डमा एकजना नर्सले कम्तीमा १५ जना बिरामी हेर्नुपर्छ । ‘अर्की नर्स नआएको बेला एक्लै २६ जना बिरामी हेर्नुपर्छ’, अधिकारीले भनिन् ।

वार्डमा शल्यक्रिया गरेका गम्भीर दुखाइका बिरामी हुन्छन्  । यस्तो बेला नर्सको बढ्तै माग हुन्छ तर सबैतिर भनेकै बेला पुग्ने अवस्था हुँदैन । ‘शल्यक्रियामा खान नपाएका बच्चा असाध्यै रोएका हुन्छन्, सबैतिर पुग्न नसक्दा भिजिटर रिसाउँछन्’, अधिकारीले भनिन् । कान्तिकै जस्तो समस्या झेल्नुपर्छ वीर अस्पतालका नर्सले पनि । गम्भीर वार्डमा बाहेक अन्यत्र एक नर्सको भागमा १५ जना बिरामी पर्छन् । अस्पतालको अंकोलोजी वार्डमा क्यान्सरका गम्भीर बिरामी हुन्छन्, हेरचाह पनि राम्रै गर्नुपर्ने हुन्छ । वार्डमा ३०जनाजति बिरामी, नर्स दुईजना मात्र । त्यसमाथि सहकर्मी बिदामा बसेको बेला झन् कठिन हुने त्यहाँ कार्यरत नर्स शीला सुवेदीले बताइन् । ‘यति सम्म व्यस्त भइन्छ कि एक कप चिया पनि पूरा खाने समय हुँदैन’, उनले भनिन् ।

डाक्टर नभएका बेला बिरामीको अवस्था एक्कासि गम्भीर हुन्छ । त्यस्तो बेलामा नर्सले ‘जीवन बचाउ’ उपचार गर्नुपर्छ । ‘एकजना डाक्टर बोलाउन जाने अनि अर्कोले ‘ब्यागिङ’ दिनुपर्छ’, सुवेदीले भनिन् । वीर अस्पतालको पेइङ वार्डमा ३० शड्ढया छन् । यो वार्डमा पनि दुईजनामात्र नर्स छन् । एक नर्सको भागमा १५ बिरामी । सहकर्मी बिदा बस्दा भने एउटैको भागमा ३० जना पर्छन् । त्यस्तो बेला बिरामी पक्षले वास्ता नगरेको गुनासो गर्ने वार्डकी नर्स सुभद्रा रेग्मीले सुनाइन् । ‘नर्सिङ विषय पढ्दा बिरामीलाई राम्रो हेरचाह गर्ने भनेर पढेका हुन्छौं, व्यवहारमा उतार्न यही कारणले सक्दैनौं’, रेग्मीले भनिन् ।

रेग्मीका अनुसार पढेअनुसार बिरामीलाई एक घन्टा समय दिएर कुरा गर्ने, नुहाइदिनेलगायतका सेवा दिनुपथ्र्यो । बिरामीको भार धेरै भएकाले ज्ञान व्यवहारमा उतार्न नर्सले सकेका छैनन् । सबैतिर दौडिँदा उल्टै नर्स थाक्ने र बिरामीले गुणस्तरीय सेवा पाउन नसक्ने रेग्मीले बताइन् । ‘घर पुग्दा बोल्नै नसक्ने अवस्था हुन्छ’, उनले भनिन् ।
बिरामीको अनुपातमा नर्स कम हुने समस्या नेपालका करिब सबै अस्पतालमा रहेको नेपाल नर्सिङ  एसोसिएसनकी अध्यक्ष तारा पोख्रेल बताउँछिन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार जनरल वार्डमा प्रतिनर्स ६ बिरामी, आइसियू र लेबर रुममा प्रतिनर्स एक बिरामी, अपरेसन कक्षमा प्रतिबिरामी तीन नर्स हुनुपर्छ । यो मापदण्ड नेपालले लागू गर्न नसकेको अध्यक्ष पोख्रेल बताउँछिन् । ‘एक नर्सले ३०÷४० बिरामी हेरेको अवस्था पनि छ’, उनले भनिन् । नर्स पर्याप्त नहुँदा यसको अन्तिम असर बिरामीलाई पर्न पोख्रेल बताउँछिन् । ‘निको हुन भनेर गएका बिरामी नै पीडित हुन्छन्’, उनले भनिन् ।

संवेदनशील वार्डमा नर्स कम हुँदा ठूला घटना भएका उदाहरण पनि अध्यक्ष पोख्रेल सुनाउँछिन् । ‘अपरेसन थिएटरमा नर्सको कमीले नै हो बेलाबेलामा बिरामीको पेटभित्र कैंची छुटेको समाचार आउने’, उनले भनिन् । पोख्रेलका अनुसार नर्सले बिरामीसँग राम्रोसँग कुरा गर्ने र बिरामीलाई खुसी राख्ने, नुहाइदिने, कोल्टो फर्काइदिने, मुटुको धड्कन नाप्ने, पे्रसर नाप्ने, ठीक समयमा ठीक औषधि खुवाउने, बिरामीलाई डो¥याएर हिँडाउने, बिरामीको रगत, पिसाब परीक्षणका लागि संकलन गर्नेलगायतका थुपै्र काम हुन्छन् ।

यी काम सबै पूरा भएमा मात्र गुणस्तरीय नर्सिङ सेवा हुन्छ र बिरामी छिटो निको हुनमा सहयोग पुग्छ । ‘नर्सले भर्ना भएका बिरामीलाई देउताका रूपमा सोच्नुपर्छ, अस्पताल मन्दिर’, पोख्रेलले भनिन् । बिरामीको अवस्थाबारे बिरामी पक्षलाई राम्रोसँग जानकारी दिने जिम्मेवारी नर्स र चिकित्सक दुवैको हो ।

सरकारले मापदण्डअनुसार ५० प्रतिशत नर्स पनि भर्ती नगरेकालेसमस्या यथावत् रहेको पोखे्रल बताउँछिन् । अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड पूरा गर्न २० हजार नर्स सरकारी अस्पतालमा हुनुपर्ने उनले बताइन् । स्वास्थ्य मन्त्रालय नर्सिङ सेवा शाखाकी प्रमुख ईश्वरीदेवी श्रेष्ठका अनुसार नेपालभरका सरकारी अस्पतालमा जम्मा पाँच हजार नर्स छन् ।
अर्थ मन्त्रालय, जनप्रशासन कार्यालयसँग समन्वय हुन नसक्दा अहिलेसम्म नर्सिङ दरबन्दी पूरा हुन नसकेको श्रष्ठले बताइन् । ‘कति चाहिन्छ भनेर पटकपटक सुझाव दिएका छौं, कार्यान्वयन भने हुन सकेको छैन’, उनले भनिन् । सामान्य अवस्थामा प्रतिनर्स चार बिरामी हुनुपर्ने सरकारी मापदण्ड छ । मापदण्ड सरकार आफैंले लागू गर्न नसकेको श्रेष्ठले बताइन् ।

 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

सुपथ मूल्य पसलमा प्रतिकिलो ५ देखि १०रुपैयाँ छूट (भिडियो)

खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनि लिमिटेडले उपत्यकाका राम शाहपथ, थापाथली, नख्खु, जावलाखेल, भक्तपुरलगायतका स्थानमा पाँच स्थानमा पसल सञ्चालन गरेको छ...

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

लामो समयदेखि कपडा व्यवसायमा संलग्न रुपेश पाण्डेले पछिल्लो समय ब्रान्डेड कपडा ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन् । ...

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भारतबाट भन्सार छली चोरी पैठारी गरी नेपाल ल्याएको करिब डेढ लाखको चिनी प्रहरीले बरामद गरेको छ । ...

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले थप नयाँ दुई बिमालेख बजारमा ल्याउने भएको छ । ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकले लगानीकर्तालाई १७.८९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने भएको छ । ...

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मा चन्द्रशेखर खड्का नियुक्त भएका छन् । ...

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपोले आफ्नो रेनो सिरिज अन्तर्गतको रेनोटू एफ नेपाली बजारमा सार्वजनिक गर्ने मिति घोषणा गरेको छ। ...

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

Ncell Footer Ad