प्लास्टिकजन्य झोला निषेध योजनामै सीमित

शनिबार, २८ असार २०७६, ०९ : ०९ श्याम राई

काठमाडौं महानगरपालिकाले चालू आर्थिक वर्षमा महानगरमा प्लास्टिकजन्य झोला बिक्री वितरण तथा प्रयोग निषेध गर्ने नीति ल्यायो। महानगर क्षेत्रमा ३० माइक्रोनभन्दा कम तौलका झोला उत्पादन र प्रयोग गर्न प्रतिबन्ध लगाउन जनचेतना, प्रचारप्रसार, पत्राचार तथा अनुगमन र कारवाही गर्ने कार्ययोजना बनाइयो। र, महानगरपालिकाले यसका लागि पाँच लाख रूपैयाँ बजेट विनियोजन पनि गरियो। तर, योजना कार्यान्वयन भएन।

काठमाडौं महानरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०७६÷०७७ को नीति तथा कार्यक्रममा प्रदूषण नियन्त्रण नीतिअन्तर्गत काठमाडौं महानगरलाई प्लास्टिक झोलामुक्त शहर घोषणा गर्ने नीति ल्याएको छ। तर, अवस्था हेर्दा चालू आर्थिक वर्षमा यो योजना कार्यान्वयन हुन्छ भन्न सकिँदैन। प्लास्टिकका झोला प्रयोगले वातावरणलाई असर पार्ने भएकाले यसलाई प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने विज्ञले सुझाएका छन्।

महानगर क्षेत्रमा ३० माइक्रोनभन्दा कम तौलका झोला उत्पादन र प्रयोग गर्न प्रतिबन्ध लगाउन जनचेतना, प्रचारप्रसार, पत्राचार तथा अनुगमन र कारवाही गर्ने कार्ययोजना बनाइयो। र, महानगरपालिकाले यसका लागि पाँच लाख रूपैयाँ बजेट विनियोजन पनि गरियो। तर, योजना कार्यान्वयन भएन।

वातावरणविद् भूषण तुलाधार प्लास्टिकका झोला नकुहिने भएकाले यसलाई पूर्ण प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने बताउँछन्। ‘अहिले झोलाको प्रयोग बढ्दो छ,’ उनले भने, ‘त्यसकारण अहिले नै यसलाई प्रतिबन्ध लगाउनुपर्छ।’ अन्य देशमा प्लास्टिकका झोला प्रतिबन्ध लगाएको बताउँदै उनले नेपालमा पनि यसको प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउन महानगरपालिकालगायत सरोकारावाला निकायले पहल गर्नुपर्ने उनको धारणा छ।

उनका अनुसार प्लास्टिक अप्रज्जलनशील वस्तु भएकाले जलाउँदा वातावरण प्रदूषित हुन्छ। र, यसले मानव स्वास्थ्यलाई समेत असर पु¥याउँछ। यसलाई नजलाएर त्यतिकै फाल्दा पनि समस्या उत्पन्न गराउन सक्ने वातावरणविद् तुलाधरको भनाइ छ। यसलाई नजलाएर जथाभावी फाल्दा ढलका पाइपमा अड्केर ढलको समस्या उत्पन्न हुन सक्ने उनले बताए।

‘अहिले झोलाको प्रयोग बढ्दो छ, त्यसकारण अहिले नै यसलाई प्रतिबन्ध लगाउनुपर्छ।’
–    वातावरणविद् भूषण तुलाधर

त्यसकारण महानगरले लागू गरेको नीति तत्काल कार्यान्वयन गर्नुपर्ने उनको भनाइ छ। ‘झोला प्रतिबन्ध लगाउने नीति मात्रै ल्याएर हुँदैन,’ उनले भने, ‘यसलाई कार्यान्वयन गरेर प्रभावकारी बनाउनुपर्छ।’ यसको कार्यान्वयनका लागि सर्वसाधारणमा पनि चेतना हुनुपर्ने उनी बताउँछन्। उनका अनुसार कतिपय देशमा प्लास्टिकका झोला प्रतिबन्ध गरिएका छन्। नेपालमा पनि बिगमार्ट लगायतले प्रयोग गरेका छैनन्।

काठमाडौं महानगरपालिका वातावरण व्यवस्थापन विभागका प्रमुख हरिकुमार श्रेष्ठ महानगरले ल्याएको नीति कार्यन्वयन गर्न नसकेको स्वीकार्छन्। ‘चालू आर्थिक वर्षमा वातावरणलाई असर पार्ने प्लास्टिकजन्य झोला बिक्री वितरण तथा प्रयोजन निषेध गर्ने योजना ल्याए पनि प्रभावकारी हुन सकेन,’ उनले भने, ‘एउटा विषयमा मात्रै नलागी धेरै योजनामा हात हाल्दा सफल हुन सकिएन। यसमा छुट्याएको बजेट पनि खर्च हुन सकेको छैन।’

‘४० माइक्रोनभन्दा कम तौलका प्लास्टिकका झोला प्रयोग निषेध जसरी पनि कार्यान्वयन गर्छाैं।’

उनी पनि सर्वसाधारण सचेत हुन सके मात्रै योजना कार्यान्वयन हुने बताउँछन्। सर्वसाधारण र व्यापारीले लागू नगर्दा योजना कार्यान्वयनमा समस्या भएको उनले बताए।
महानगरले थुप्रै योजना सञ्चालन गर्ने भएकाले पनि समस्या भइरहेको उनको भनाइ छ। अगाडिका योजना नसकी नयाँ योजना थपेकाले काम हुन नसकेको उनले बताए। यो वर्षदेखि प्लास्टिकका झोला निषेध गर्ने नीति प्रभावकारी रूपमा लागू गर्ने उनको भनाइ छ। ‘४० माइक्रोनभन्दा कम तौलका प्लास्टिकका झोला प्रयोग नगर्ने योजनामा छौं,’ उनले भने, ‘यसपाली जसरी पनि यो योजना कार्यान्वयन गर्छाैं।’ यसका लागि योजना कार्यान्वयनका लागि करिब एक अर्ब बजेट विनियोजन गरिने उनले बताए। ४० माइक्रोनभन्दा कम तौल प्लास्टिकका झोलाले वातावरण प्रदूषित हुने वातावरणविद् बताउँछन्। यी झोला रिसाइक्लिङ हुँदैनन्।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

नेपाली उपभोक्तामा युरोपेली ब्रान्डको प्रभाव (अन्तर्वार्ता)

लामो समयदेखि कपडा व्यवसायमा संलग्न रुपेश पाण्डेले पछिल्लो समय ब्रान्डेड कपडा ल्याएर बिक्री गर्दै आएका छन् । ...

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भन्सार छलीको चिनी नियन्त्रणमा

भारतबाट भन्सार छली चोरी पैठारी गरी नेपाल ल्याएको करिब डेढ लाखको चिनी प्रहरीले बरामद गरेको छ । ...

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

दुई नयाँ बिमालेख जारी गर्दै राष्ट्रिय बिमा कम्पनी

राष्ट्रिय बिमा कम्पनीले थप नयाँ दुई बिमालेख बजारमा ल्याउने भएको छ । ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकको १८ प्रतिशत लाभांश

महालक्ष्मी विकास बैंकले लगानीकर्तालाई १७.८९ प्रतिशत लाभांश वितरण गर्ने भएको छ । ...

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कामु सिइओमा खड्का

ललितपुर फाइनान्सको कायम मुकायम प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) मा चन्द्रशेखर खड्का नियुक्त भएका छन् । ...

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपो रेनोटू एफ आश्विन २९ गते नेपालमा सार्वजनिक गरिने

ओपोले आफ्नो रेनो सिरिज अन्तर्गतको रेनोटू एफ नेपाली बजारमा सार्वजनिक गर्ने मिति घोषणा गरेको छ। ...

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलको नयाँ आइफोन - आइफोन ११ को माग निकै उच्च रहेको छ ! ...

Ncell Footer Ad