सपनाको सहर

‘सहरको समस्या सहरवासी नै हौं’

सोमबार, २७ फागुन २०७५, १२ : २७ नागरिक

353


सुरेश गैरे, संगीतकार
तपाईँको विचारमा सहर भनेको के हो ?
सहर भनेको देशको प्रतिनिधित्व गर्ने सेवा–सुविधा भएको एउटा व्यवस्थित मानव बस्ती हो । त्यहाँ पौराणिकदेखि आधुनिक युग झल्काउने किसिमका चिनारीहरू हुन्छन् । हेर्दा सानो र जनसंख्या बढी भएको ठाउँ भए तापनि सहरको व्यवस्थापकीय पक्ष निकै मजबुत हुन्छ । सहरी प्रशासनले सहरलाई सुरक्षित र व्यवस्थित राखेको हुन्छ । 

सहरमा हरेक समस्या आउँछन् र त्यसका समाधान पनि आउँछन् । सहर विस्तारै बन्दैछ भन्ने लाग्छ । हाम्रा सहर विस्तारै विकासको लयमा फर्कदैछन् । अहिले विकास निर्माणका काम पनि सन्तोषजनक रूपमा नै भइरहेका छन् । मेरो विचारमा काठमाडौंको समस्या हामी नै हौं ।

घुमेकामध्ये मन पर्ने सहर कुन हो ?
मलाई पाल्पाको तानसेन र सहर पोखरा मनपर्छ । यहाँ प्रकृतिले नै अनुपम सौन्दर्य भरेको छ । पोखरा नेपालको सुन्दर सहर हो । यहाँको मौसम र प्राकृतिक सौन्दर्यले मन लोभ्याउँछ । पोखरा अरु सहरभन्दा धेरै भिन्न छ । पहाडको नजिक पर्ने यति सुन्दर सहर विश्वमा सायदै होलान् । 

काठमाडौं उपत्यका कस्तो लाग्छ ?
काठमाडौं सपनाको सहर हो। यसले धेरैलाई अवसर दिएको छ । धेरैका सपना र रहर पूरा गरिदिएको छ । मानिसको जीवन परिवर्तन गर्न सहरले मुख्य भूमिका दिएको छ। गर्न चाहनेलाई क्षमता अनुसारको परिचय पनि दिएको छ । खोज्न जान्नुपर्छ सहरमा हरेक चिज पूरा हुन्छ भन्ने लाग्छ मलाई । 

काठमाडौं कसरी बिग्रियो भन्ने लाग्छ ?
काठमाडौं सहर आफैमा नराम्रो होइन । अहिलेभन्दा १० वर्ष पहिलेको उपत्यका हेर्ने हो भने धेरै व्यवस्थित र शान्त थियो । उतिबेलाको व्यवस्थित सहर अहिले बस्नै नमिल्ने जस्तो भएको छ। सहरभरी प्रदूषण मात्रै छ । हामीले अलिकति मात्रै ध्यान दिएको भए काठमाडौं यतिधेरै बिग्रने थिएन हो । यहाँ हरेक सेवा– सुविधा छन्, धेरैले रोजगार पाएका छन् । शिक्षा, स्वास्थ्य क्षेत्र पनि देशका अरु भागमा भन्दा काठमाडौंमा राम्रो छ । तर, सहरमा एउटा कुराको कमी छ, त्यो हो– सचेतना । बरु सहरमा बस्नेहरूसँग मिलेर सहरको विकास र सहरलाई कसरी सफा पार्न सकिन्छ भन्नेबारे सोच्न थालेको छु ।

सहरको विकासमा नागरिकले कस्तो भूमिका निभाउनुपर्ला ?
सहरको विकास नागरिक र त्यहाँको सरकारसँग जोडिएको हुन्छ। आफू बसेको ठाउँको विकास गर्नु र सफा राख्नु हरेक नागरिकको दाियत्व हो । तर, हाम्रो सहरका बस्ने नागरिक एकजुट हुन जान्दैनन् । 

काठमाडौंको राम्रो लाग्ने पक्ष के हो ?
यहाँका केही ठाउँ र पक्षले दिक्क लाग्ने भए पनि धेरैथोक राम्रा छन् । यहाँ धेरै अवसर छन् । सहरमा पाइने सुविधा यही छन् । सहरलाई सानातिना कुराले मात्रै कुरूप बनाएका हुन् । हामीले चाहने हो भने ती समस्या समाधान गर्न समय लाग्दैन । ऐतिहासिक मठ–मन्दिर, सबैखाले सेवा–सुविधा र मौसम पनि राम्रो छ । यी पक्षलाई हेर्दा उपत्यका राम्रो लाग्छ । उपत्यका मन्दिरै–मन्दिरको सहर हो । यहाँ धेरै किंवदन्ती भएका पुराना ऐतिहासिक सम्पदा छन् । यहाँको हावापानी र वरपरका हरियाली डाँडाकाँडा अति नै सुन्दर लाग्छ । 

तपाईँ कस्तो सहरको परिकल्पना गर्नुहुन्छ ?
मान्छे बस्ने जस्तै भइदिए हुन्थ्यो जस्तो लाग्छ । काठमाडौंमा मानवता पनि छ, अरु देशको तुलनामा । सहरमा हरेकले आफ्ना सपना पूरा गरिरहेका छन् । यहाँ बस्दा म आफूलाई विकास पनि भइरहेको देख्छु । त्यस्तै, सहर–सहरमा बस्ने सबैको एउटै चाहना हुन्छ । त्यो हो– सहर सफा होस् । सहरको चोकहरू हरियाली हौन । सहरको सबैतिर सफा होस् । सडक र यातायात व्यवस्थित होस् । 

सहर विकासका लागि के गर्नुपर्ला ?
जनता सचेत हुनुपर्यो । अदुरदर्शी नेतामा चेतना आउनुप¥यो । नेताहरूले लोभलालच भुलेर काम गर्नुपर्यो । सहरमा बस्ने कोही पनि गतिछाडा हुन भएन । त्यस्तै, सहरको सरकारले दीर्घकालीन विकासको लागि सहरको विकासको लागि प्लानिङ गर्नुपर्छ ।

नेपालभन्दा बाहिर कुन–कुन देशका सहर घुम्नुभएको छ ?
विश्वमा सुन्दर मानिने सहर पुगेको छु, घुमेको छु । अमेरिका, दुवै, युरोपका सबैजसो सहर, कतार, मलेसिया लगायत देशका सहर पुगेको छु । 

कस्ता रहेछन् त्यहाँका सहर ? 
विदेशका सहर अति नै सुन्दर छन् । सबैतिर व्यवस्थित छन् । त्यहाँ नियमले सबैलाई बाँधेको हुन्छ । त्यहाँ कानुनमा जे छ त्यो कार्यान्वयन भएरै छाड्छ । हाम्रोमा त्यस्तो भएन । 

नेपाल र बाहिरका सहरबीच के भिन्नता पाउनुभयो ?
धेरै भिन्नता छ । विदेशका सहरमा मानिस नीति नियमले चलेका छन् । सहरमा बस्नेले नचिनेकोलाई पनि सत्कार गर्छन् । बिहान भेट्दा गुड मर्निङ र साँझ भेट्दा गुड इभिनिङ टक्र्याउँछन्, यो नै रमाइलो लाग्यो । विकास निर्माणको हिसाबले हामी धेरै पछि छौं । अरु देश विकासको शिखरमा पुगिसके । हाम्रोमा अहिले भइरहेको विकास निर्माणको कामलाई हेर्दा नेपाल विस्तारै विकास हुन्छ होला भन्ने लागिरहेको छ । 

हाम्रा सहरलाई पनि व्यवस्थित पार्न के गर्नुपर्ला ?
सरकारले काम गर्नुपर्यो । सरकारी कर्मचारी जिम्मेवार हुनुपर्यो । सहरवासी पनि आफ्नो जिम्मेवारी निभाउन तत्पर हुनुपर्यो । 
सहरको पछिल्लो समस्या देख्दा कस्तो लाग्छ ?
हरेक समस्या आउँछन् र त्यसका समाधान पनि आउँछन् । सहर विस्तारै बन्दै छ भन्ने लाग्छ । हाम्रा सहर विस्तारै विकासको लयमा फर्किदै छन् । अहिले विकास निर्माणका काम पनि सन्तोषजनक रूपमा नै भइरहेका छन् । मेरो विचारमा काठमाडौंको समस्या हामी नै हौं । यहाँको धर्ती उही हो, वातावरण पनि उही हो । तर, हामीले आफू बसेको ठाउँलाई सपार्न सकिरहेका छैनौं । 

काठमाडौं कसरी सफा होला ?
मुख्यतः सहरभित्र बस्नेहरुले तोकिएको स्थानमै फोहर पाल्नुप¥यो । सरकारले ल्याएको नीतिलाई पालना गनुर्यो । हाम्रो कानुनको पालना यसरी भएको छ, जसलाई माने पनि हुने नमाने पनि हुन् । एक हिसाबले कानुनलाई धर्मजस्तै बनाइएको छ । त्यसैले हो सहर फोहर भएको हो । 

यहाँको मन नपर्ने पक्ष ?
धुवाँधुलो, ट्राफिक जाम र प्रदूषण मन नपर्ने पक्ष हुन् । 

उपत्यका नजिकै कतै घुम्न जानुपर्यो भने कुन ठाउँ रोज्नुहुन्छ ?
ककनी, धुलिखेल, नगरकोटलगायत उपत्यका आसपासका ठाउँमा जान्छु । 

उपत्यकाको मनपर्ने खानेकुरा के हो ?
मलाई नेपाली खाना नै मनपर्छ । 

मन भएर पनि पुग्न नपाएको सहर ?
नेपालका पूर्वी सहर घुम्न मन छ । 

प्रस्तुतिः शिवहरि घिमिरे

 







यसमा तपाईको मत


अन्य समाचार

एप्पलको नयाँ आइप्याड मिनी र आइप्याड एअर

एप्पलको नयाँ आइप्याड मिनी र आइप्याड एअर

रिलिज भएका आइप्याडमा १०.५ इन्चको डिस्प्ले भएको आइप्याड एअर र ७.९ इन्चको डिस्प्ले भएको आइप्याड मिनी पर्छ । ...

फेसबुक एपको अटोप्ले फिचर - बन्द किन गर्ने र कसरी गर्ने ?

फेसबुक एपको अटोप्ले फिचर - बन्द किन गर्ने र कसरी गर्ने ?

हानिकारक र अनुचित विषयका भिडियोहरुबाट टाढा रहनुको लागि पनि फेसबुकमा अटो प्ले फिचर बन्द गर्नु उचित हुन्छ । ...

१ लाख सम्मका उत्कृष्ट स्लिम र पोर्टेबल ल्यापटपहरु

१ लाख सम्मका उत्कृष्ट स्लिम र पोर्टेबल ल्यापटपहरु

धेरै प्रयोगकर्तालाई ल्यापटपमा पोर्टबिलिटिको आवश्यकता पर्छ । ...

८० करोड विन्डोज १० प्रयोगकर्ता

८० करोड विन्डोज १० प्रयोगकर्ता

विन्डोज १० अहिलेको सबैभन्दा प्रचलित कम्प्युटर अपरेटिंग सिस्टम बनेको छ ...

कम्प्युटर र ल्यापटप फास्ट बनाउन एसएसडीको प्रयोग

कम्प्युटर र ल्यापटप फास्ट बनाउन एसएसडीको प्रयोग

स्लो कम्प्युटर फास्ट बनाउने सबैभन्दा फास्ट तरिका ! ...

२० हजार मुनिका उत्कृष्ट एन्ड्रोइड स्मार्टफोनहरु

२० हजार मुनिका उत्कृष्ट एन्ड्रोइड स्मार्टफोनहरु

नेपाली बजारमा उपलब्ध भएका र लगभग २० हजारमा पाइने केही स्मार्टफोनबारे ...

फेसबुक मेसेन्जरमा डार्क मोड सुचारु गर्ने तरिका

फेसबुक मेसेन्जरमा डार्क मोड सुचारु गर्ने तरिका

फेसबुक मेसेन्जरमा डार्क मोड सुचारु गर्ने तरिका ...

स्मार्टफोनका लागि १००० जीबीको मेमोरी कार्ड

स्मार्टफोनका लागि १००० जीबीको मेमोरी कार्ड

स्मार्टफोनका लागि पनि १ टेराबाइट अर्थात् १००० जीबीको मेमोरी कार्ड उपलब्ध हुने भएको छ । ...

Ncell Footer Ad