जीवनको उत्तरार्धमा खुसीको यात्रा

शनिबार, ११ फागुन २०७५, ०९ : ५४ उपेन्द्र लामिछाने

टुइलमाया प्रजापतीले जीवनमा निकै संघर्ष गरिन्। छोराछोरी सानै छँदा पतिको मृत्युसँगै सिंगो परिवारको जिम्मेवारी उनको काँधमा आइपुग्यो। उनी त्यतिबेला आर्थिक तथा सामाजिक कठिनाइ सामना गर्दै अगाडि बढिन्।

माटोको काम गर्दै जीविका चलाउँदै आएको उनको परिवारको जीवनचक्र रोकिने अवस्थामा आइपुगेको थियो। उनले हिम्मत नहारी आफ्नो परिवारको रथ अगाडि बढाइन्। तिनै ८२ वर्षीय टुइलमायालाई रथमा राखेर केटाकेटीदेखि ठूलासम्मले  परिक्रमा गराउँदा बिहीबार सवै हर्षित देखिए।

बुढेशकालमा मिलेको उनको सम्मान यात्रामा किशोर बाँसुरी बजाउँदै, युवा धिमेको तालमा नाच्दै सहभागी बने। त्यस्तै, हाकुपटासीमा सजिएका महिला धानको लावा छर्दै अगाडि  बढ्दा मध्यपुर नगरपालिका थिमीको चपाचो टोल उत्सवमय बन्यो। बिहीबार आयोजित जंको (भीमरथारोहण) नियाल्दा टुइललाई परिवारले मात्र होइन, सिंगो समाजले सम्मान गरेको महसुस भयो।

‘आमा आज निकै खुसी देखिनुभयो,’ टुइलका छोरा कमलकृष्णले भने, ‘हामी पनि धेरै रमाएका छौं।’ ७७ वर्ष सात महिना, सात दिन पूरा भएको उत्सवमा जंको गरिने भए पनि त्यति बेला साइत नजुरेका कारण ८२ वर्षको उमेरमा गरिएको उनले सुनाए।

टुइललाई अन्य सहभागीसँगै नाति तथा पनातिले रथको डोरी समाएर मठमन्दिर घुमाए। नेवारी पहिरनमा सजिएकी प्रजापतिलाई विभिन्न मठमन्दिर हुँदै बालकुमारी मन्दिर परिक्रमा गराइयो। यात्रामा सहभागी जमातसँगै चोकचोकमा जम्मा भएका सर्वसाधारणले उनीहरूलाई दीर्घजीवनको आशीष दिए।

जंको सकेर घरमा पुगेपछि देवी देवताजस्तै मान्ने चलन छ। ‘त्यसो त आमाबुबा सधैँ भगवान हो,’ कमलकृष्णले सुनाए, ‘जंको गरेपछि सच्चिकै भगवानसरह मान्ने चलन छ।’ अब आमाले आराम गरेर सन्तानका साथ रहने उनले सुनाए।

खटमा बसेर मन्दिर परिक्रमा गरेको क्षण रमाइलो रहेको टुइलले सुनाइन्। ‘यसरी खटमा बसेर यात्रा गर्ने रहर सबैमा हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘अरुलाई जस्तै मलाई पनि रमाइलो लागेको छ।’

बिहीबार बिहान घरबाट निकालिएको उनीहरूको यात्रा दिनभर विभिन्न मठमन्दिर हुँदै साँझ घर फर्कियो। घरमा विभिन्न भोजको आयोजनासमेत गरियो। जसमा जंको गरेका ९० वृद्धवृद्धालाई  समेत भोजन गराइने चलन छ।

जंको यात्रा सकाएपछि साँझ सहभागी सबैले आशीष लिने चलन छ। प्रजापति समुदायमा जंको गरेका वृद्धको गुठीसमेत छ। त्यसमा करिब  सय व्यक्ति सामेल भइसके। जंकोमा ती सबैलाई बोलाएर भोज खुवाइएको थियो।

संस्कृतिविद् ओम धौभडेलले जंको ज्येष्ठ नागरिकलाई सम्मान सिकाउने संस्कृति भएको बताए। ‘ज्येष्ठ नागरिकलाई देवतासरह सम्मान दिनुपर्छ भन्ने जंकोको सन्देश हो,’ उनले भने, ‘यसले परिवार र समाजमा खुसियाली ल्याउँछ।’

जंकोको रथ परिवार र आफन्तले तान्छन्। यसले वृद्धवृद्धाको जीवनयात्रामा परिवार र समाजको सहयोग आवश्यक छ भन्ने देखाइएको धौभडेल बताउँछन्। ‘हिजो आफूले डोर्‍याएका नानीहरूले आज आफैलाई डोर्‍याउँदा उनीहरूमा खुसीको सीमा हुन्न,’ उनले भने, ‘यही उमंगले उनीहरूको बाँकी जीवन रमाइलो रहनेछ।’







यसमा तपाईको मत


अन्य समाचार

कस्तो भ्याक्युम क्लिनर किन्ने ? -  भ्याक्युम क्लिनर खरिद गाइड

कस्तो भ्याक्युम क्लिनर किन्ने ? - भ्याक्युम क्लिनर खरिद गाइड

भ्याक्युम क्लिनर किन्दा के के हेरेर किन्ने ? कस्तो किन्ने ? ...

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता ...

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

फेब्रिकेटेड भवन निर्माण सम्बन्धि सामान उत्पादन गर्ने कम्पनीले यसै उत्पादन शुरु गरेको हो ...

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

घरको के को बनाउने भन्दा पनि घर बनाऊँदा के कस्तो कुरामा ध्यान दिनु भन्ने कुरा बढि महत्वपुर्ण हुन्छ । विधि...

डाबर नेपालको  रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

डाबर नेपालको रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

फ्रुट जुसको बजारमा आफ्नो बर्चस्व कायम गर्न सफल रियलले उपभोक्ताहरुलाई अझ बढी छनौट प्रदान गर्न चटपटा र स्पाइसी मसला स्वादका...

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

अग्नि ग्रुप अन्तर्गतको बालाजु अटो वक्र्स प्रा.लि.ले इटहरीमा महिन्द्रा गाडीहरुको लागि आधिकारिक सर्भिस सेन्टर स्थापना गरेको छ । नयाँ स्थापना...

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

यस अन्तर्गत प्लेस्टोर, जिमेल, गुगल म्याप्स, युट्युब र अन्य सम्पूर्ण गुगलका सेवाहरू पर्छन् ...

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक ( भिडियो )

ज्वेलरी एक्सपोको रौनक ( भिडियो )

नेपाली आभुषण तथा मौलिक हस्तकलालाई बिश्वसामु उजागर गरि अन्तर्रा्ष्ट्रिय क्षेत्रमा निर्यात तथा प्रवद्र्धन गर्नुका साथै राजश्व अभिवृद्धि गर्ने अभिप्रायका साथ...