जनप्रतिनिधि र कर्मचारीकै घरमा छाउगोठ

आइतबार, २९ पुष २०७५, ०८ : १६ नगेन्द्र उपाध्याय

72


सुर्खेत - चौकुने गाउँपालिका–६ भावरका टोपबहादुर बयक गाउँपालिकाका सचिव हुन्। उनकै घरमा छाउगोठ (महिनावारी भएका महिला बस्ने घर) छ। सरकारले जनप्रतिनिधि र कर्मचारीका घरमा छाउगोठ भेटिए सरकारी सेवा–सुविधा रोक्का गर्ने निर्णय गरेको बयकलाई जानकारी नभएको होइन्। ‘घरमा बुवा धामी हुनुहुन्छ, महिनावारी भएका महिलालाई घरभित्र राखे देउता रिसाउँछन्,’ बयकले भने, ‘व्यक्तिगत रूपमा म मान्दिनँ तर घरकालाई सम्झाउन सकिँदो रहेनछ।’

चौकुनेसँगै जोडिएको पञ्चपुरी नगरपालिका–१० का वेदराज भण्डारी निर्वाचित वडा सदस्य हुन्। सामाजिक विकृति र कुरीति अन्त्य गर्ने अभियानमा लाग्नुपर्ने भण्डारीकै घरमा छाउगोठ छ। स्थानीय सरकार गठनलगत्तै पञ्चपुरी नगरले छाउपडी अन्त्यका लागि भन्दै गाउँमा पटक–पटक जनचेतनामूलक कार्यक्रम गरेको छ। ‘मेरो वडामा हुने कार्यक्रममा अतिथिका रूपमा धेरैपटक छाउगोठ हटाउन भाषण पनि गर्ने गरेको छु,’ वडा सदस्य भण्डारीले भने, ‘आफ्नै घरकाले नमाल्दा अरूलाई अर्ती दिएर मात्रै कहाँ हुँदो रहेछ।’ २०७१ सालमा तत्कालीन तातापानी, बाबियाचौर, गुठु, घाटगाउँलगायतका गाविसमा छाउगोठ भत्काउने अभियान सञ्चालन गरियो। ती गाविसहरु छाउगोठमुक्त घोषणा पनि भए। फेरि अहिले घरघरमा छाउगोठ बनाउन थालिएको छ। सर्वसाधारण नागरिक मात्रै होइन, जनप्रतिनिधि र सरकारी कर्मचारीकै घरमा छाउगोठ बनाइन थालेको छ।

गुठुको भावरमा चार वर्षअघि २३ वटा छाउगोठ भत्काइए। अहिले तिनै ठाउँमा आठवटा छाउगोठ बनिसकेका छन्। केही बन्ने क्रममा छन्। ‘मनबाटै छाउपडी नहटाउँदासम्म छाउगोठ भत्काएर मात्रै केही हुँदो रहेनछ,’ चौकुने गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष निर्मला रानाले भनिन्, ‘त्यसैले हामीले छाउगोठ भत्काउनेभन्दा पनि यसलाई प्रोत्साहन गर्ने धामी, झाँक्रीलाई प्रोत्साहनको कार्यक्रम ल्याएका छौं।’ गाउँपालिकाले छाउगोठमा रहने महिलाहरूलाई घरमा राख्न प्रोत्साहन गर्ने धामीझाँक्रीलाई नगद पुरस्कृत गर्ने कार्यक्रम ल्याएको हो।

गाउँपालिकाले आफ्नो नीति तथा कार्यक्रममै छाउगोठमा बस्दै आएका महिलालाई घरभित्र राख्न प्रोत्साहन गरेबापत धामीझाँक्रीलाई नगद पुरस्कार दिने घोषणा गरेको थियो। सोहीअनुसार प्रत्येक वडाले सार्वजनिक सूचना प्रकाशन गरेका छन्। तर पनि आजसम्म महिलालाई घरभित्र राखेको भन्दै कुनै धामी–झाँक्री प्रोत्साहन भत्ता लिन नआएको गाउँपालिकाको भनाइ छ। महिनावारी भएको बेला महिलालाई छाउगोठमा राख्न गाउँका धामी–झाँक्रीको भूमिका ठूलो छ। घरमा बस्दा देउता रिसाउने, आफूसहित परिवारका सदस्यहरू बिरामी पर्ने, अन्नबाली नसप्रने, पशुचौपायालाई हानि हुने भन्दै धामीझाँक्रीले नै महिलालाई छाउगोठमा राख्न निर्देश गर्ने गरेका हुन्छन्। ‘महिनावारी भएका एक महिलालाई घरभित्र राखेबापत तीन हजार रुपैयाँ पुरस्कारको घोषणा गरेका छौं,’ उपाध्यक्ष रानाले भनिन्, ‘तर पनि अहिलेसम्म पुरस्कार लिन कोही पनि आउनुभएको छैन।’

गाउँपालिकाका अध्यक्ष धीरबहादुर शाहीले आफैं छाउगोठ भत्काउने भन्दा पनि मनको डर हटाउने अभियानमा गाउँपालिका लागेको बताए। ‘यसअघि पनि छाउगोठ भत्काइएका हुन् तर प्रभावकारी हुन सकेन,’ उनले भने, ‘अब डर हटाउँदै गाउँपालिकालाई छाउगोठमुक्त बनाउने अभियानमा हामी छौं।’ पञ्चपुरी गाउँपालिकाले जनचेतनामूलक कार्यक्रमबाट पनि छाउगोठ हटाउन नसकिएपछि छाउगोठ बनाउने र महिलालाई छाउगोठमा राख्ने घरलाई सरकारी सेवा–सुविधा नदिने निर्णय गर्न लागिएको नगर प्रमुख उपेन्द्रबहादुर थापाले बताए। ‘कार्यपालिका बैठकमार्फत छाउगोठ बनाउने र महिनावारी भएको बेला महिलालाई छाउगोठमा राख्ने घरका सदस्यलाई सरकारी सेवा नदिने निर्णय गर्दै छौं,’ उनले भने, ‘यति गर्दा पनि भएन भने कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाउँछौं।’

उनले जनप्रतिनिधि र सरकारी कर्मचारीकै घरमा पनि छाउगोठ रहेकाले त्यस्ता छाउगोठलाई तत्काल हटाउन लगाइने बताए। ‘हामीले छाउगोठमुक्त पञ्चपुरी बनाउने अभियानअन्तर्गत पहिलो चरणमा जनप्रतिनिधि, कर्मचारी र उनीहरूका नातेदारका घरमा रहेका छाउगोठ हटाउन र महिलाहरूलाई महिनावारी भएको बेला घरमै राख्न निर्देशन दिन्छौं,’ उनले भने, ‘निर्णय अटेर गरेको पाइए कारबाही प्रक्रिया थाल्छौं।’








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी हुँदा लाग्ने असली शुल्क

सवारीधनी भएपछि सवारी साधनको सम्पूर्ण अधिकारका साथ साथै सो सवारी साधनलाइ रखरखाव गर्ने जिम्मेवारी र दैनिक रुपमा हुने थप खर्च...

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

यो हो फोल्ड गर्न मिल्ने पहिलो स्मार्टफोन

फोल्ड गर्दा स्मार्टफोन, अनफोल्ड गर्दा ट्याब्लेट !! ...

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

नयाँ स्मार्टफोन किन्दा ख्याल गर्नु पर्ने कुराहरु

स्मार्टफोन किन्ने सोचमा हुनुहुन्छ? यी ६ वटा कुरा ख्याल गर्नाले तपाईंलाई धेरै सहयोग पुग्न सक्छ ...

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

एप्पलले सोचे जस्तो बिक्रि भएन नयाँ आइफोनहरु - कारण के ?

९ अर्ब अमेरिकी डलरसम्म राजस्व कम हुन सक्ने ...

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

ह्याक होला वाइफाई - सुरक्षाका लागि यस्तो गर्नुहोस्

आफ्नो वाइफाईको सुरक्षा गर्नका लागि यी कुराहरु ध्यानमा राख्नुहोस् : ...

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

यस्तो हुनेछ नोकियाको ५ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

नोकिया ९ प्युरभ्यु को मुख्य आकर्षण भने यसको ५ वटा क्यामरा सेटअप रहेको छ ...

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

२०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका सुधारहरु

सन् २०१८ मा स्मार्टफोन जगतमा आएका केहि विशिष्ट सुधारहरुको सूची ! ...

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

विश्व बजारमा हुवावेले एप्पललाई जित्न सक्ने

हुवावेले सन् २०१८ मा मात्रै २० करोडवटा भन्दा बढी स्मार्टफोनहरु बिक्रि गर्न सफल भयो । ...