वायुसेवा निगमलाई डिडिए गर्न निर्देशन

बिहिबार, २० मङि्सर २०७५, १३ : ३९ ईश्वरी सुवेदी

83


काठमाडौं – संस्कृति पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री रविन्द्र अधिकारीले सरकारी स्वामित्वको नेपाल वायुसेवा निगम वित्तीय संकटमा परेको देखिएकाले यसको सम्पत्ति तथा दायित्वको मूल्यांकन (डिडिए) गर्न निर्देशन दिएको बताएका छन्।

डिडिएपछि निगमको भविष्यबारे निर्णय गरिने उनले बुधबार सार्वजनिक लेखा समिति बैठकमा जानकारी गराए। ‘डिडिएबाट वास्तविक सम्पत्तिको हिसाबकिताब आउनेछ त्यसपछि साझेदार खोज्ने कि एक हिस्सा सेयर बेच्ने कि के गर्ने त्यसको निर्णय हुनेछ,’ उनले भने।

उनले निगमलाई कम्पनी मोडलमा सञ्चालन गर्न पनि सकिने जानकारी दिए। निगमको आर्थिक अवस्था दयनीय हुँदै गएपछि सरकार यो विकल्पमा जान खोजेको हो। मन्त्री अधिकारीले निगमलाई कम्पनीमा लगेर रणनीतिक साझेदार भित्र्याउने तयारी भएको पनि बताए। उनले भने, ‘निगमले चारवटा जहाज चलाएर अन्तर्राष्ट्रिय सेवा दिन्छु भनेर अब सम्भव छैन।’ निगमलाई श्वेतपत्रले पनि कमजोर देखाएको छ।

निगम यो अवस्थाबाट चल्न सक्छ कि सक्दैन भन्ने विषयमा लेखा समितिले पनि सहयोग गर्नुपर्ने उनले बताए। निगमले प्रभावकारी बन्ने विश्वास दिलाएमात्र रणनीतिक साझेदार खोज्नुपर्ने मन्त्री अधिकारीले बताए। ‘प्रभावकारी नाममात्रको होइन लगानी समेत ल्याउन सक्ने साझेदार हुनुपर्दछ, त्यस अनुसार जानु पर्छ,’ उनले भने।

एउटा जहाज खरिद गर्दा पाँच लाग्ने हुँदा त्यसैले रणनीतिक साझेदारीमा जानुपर्ने मन्त्रालयको मान्यता रहेको उनले बताए। ‘यो रणनीतिक साझेदारी खोज्ने काम बैंकहरु मर्ज भएजस्तै हो, यसले निगमलाई फाइदा नै हुन्छ,’ उनले भने, ‘साझेदार खोजेर लगानीको मुनाफामा हिस्सेदारी गर्ने हुनुपर्छ। हामी त्यो चाहन्छौं।’

कम्पनीमा लगेर रणनीतिक साझेदार भित्र्याउने पूर्व तयारीको काम सुरु गरिसकेको उनले बताए। निगमले श्वेतपत्र जारी गरेपछि सरकारले निगम सञ्चालन गर्ने कि के गर्ने भन्ने विषयमा अर्थ मन्त्रालयसँग छलफल गरेको उनले जानकारी दिए।

त्यो ग्यापलाई पूरा गर्न सकिन्छ वा निगमलाई सञ्चालन बनाउने भनेर पर्यटन मन्त्रालयले अर्थसँग छलफल गरेको उनले बताए। ‘थोरै समयमा सहयोग पुर्याउने एउटा कुरा हो, नत्र आफैं कमाएर चल्नु पर्छ भन्ने अर्थको भनाइ रहेको उनले समितिलाई जानकारी गराए।

‘तर आफैं चलाउन नसक्ने भएकाले रणनीतिक साझेदार खोजेर पनि चलाउनुपर्छ भनेर हामीले भनेका छौं,’ उनले भने। जहाज खरिदको ३९ अर्ब रुपैयाँ ऋण बोकेर निगम बसेको छ। कर्मचारी सञ्चय कोष र नागरिक लगानी कोषको त्रैमासिक साँवा र ब्याज भुक्तानी गर्नसमेत नसक्ने अवस्थामा पुगेको संस्थानलाई कम्पनी मोडलमा सञ्चालन गर्ने निर्णयमा पर्यटन मन्त्रालय पुगेको हो।

असार र साउनमा दुईवटा वाइड बडी जहाज किनेपछि त्यसलाई सञ्चालन गर्न नसक्दा निगमले सरकारसँग ऋण मागेको थियो। तर अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाले निगमलाई ऋण दिन नसक्ने बताएपछि निगम सञ्चालनको नयाँ विकल्प खोजिएको छ।

अर्थमन्त्री खतिवडाले निगमको ५१ प्रतिशत सेयर बेच्ने सुझाव पर्यटन मन्त्रालय र निगम व्यवस्थापनलाई दिइसकेका छन्। मन्त्री अधिकारीले आन्तरिक उडानलाई व्यवस्थित गर्न ६ वटा टुइन अटर विमान खरिद गर्ने तयारी गरेको पनि बताए। उनले अहिलेसम्म २६ वटा नचलेका ठाउँमा जहाज सञ्चालन गराएको बताए।

उड्डयन कालोसूचीबाट हटाउने पहल सुरु
खिलक बुढाथोकी
काठमाडौं – नेपाली जहाजलाई युरोपेली आकासमा उड्न लगाइएको प्रतिबन्ध हटाउन सरकारले पहल थालेको छ। युरोपियन युनियन(इयू)ले पछिल्लो पटक मंसिर १५ गते सार्वजनिक गरेको उडान प्रतिबन्ध हुने देशको सूचीमा नेपाललाई कायमै राखेपछि त्यसबाट हटाउन पहल थालिएको हो।

‘अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ)ले नेपाललाई आफ्नो सुरक्षा सूचीबाट हटाएको र पछिल्लो समय नेपालले उडान क्षेत्रमा भएको सुधारका कारण उक्त प्रतिबन्ध हट्ला भन्ने लागेको थियो,’ संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले भने, ‘इयूले यसपटक पनि नहटाएपछि सरकार जसरी पनि हटाउनेगरी अघि बढेको छ।’

इयूले सन् २०१३ को डिसेम्बरदेखि नेपाली जहाजलाई कालोसूचीमा राखेको छ। यसले गर्दानेपाली विमान कम्पनीका जहाज युरोपका आकाशमा उड्न पाउँदैनन्। अर्कोतिर, इयूमा कालोसूची कायम रहँदा नेपाल वायुसेवा निगमको व्यवसाय विस्तार र भ्रमण वर्ष २०२० प्रभावित हुने अनुमान छ।

मन्त्री अधिकारीका अनुसार आइकाओले गम्भीर सुरक्षा चासोहटाइसकेको अवस्थामा आइकाओकै सदस्य इयूलेकालोसूचीमै राखिराख्नुपर्ने औचित्य छैन। त्यसैले हिजोआजै इयूका अधिकारी, कूटनीतिक नियोग र उच्चपदस्थ अधिकारीसँग कुरा गरेर कालोसूचीबाट हटाउन पहल थालिएको छ।

‘हामीले पाँच वर्षयता इयुको मापदण्डअनुसार अभ्यास थालेका छौं,’ मन्त्रीअधिकारीले भने, ‘मापदण्डमा सुधार र पहलको आधारमा इयूले छिट्टै कालोसूचीबाट हटाउनेछ।’ भ्रमण वर्ष सफल बनाउन र जहाजको व्यवसाय विस्तार गर्नपनि सरकार कालोसूचीबाट हटाउन लागिपरेको मन्त्री अधिकारीले बताए।

इयूले उडान नियमन गर्ने संस्थाले सुरक्षामा ध्यान दिन नसकेको भन्दै प्रतिबन्ध लगाइएको उल्लेख गरेको छ। इयूका अनुसार उडान कम्पनीको सुरक्षास्थिति सुधार्न सूची महत्वपूर्ण हुनेछ।

‘उडान कम्पनीको सुरक्षास्थिति सुधार भएरै आइकाओलेउड्डयन सुरक्षा सूचीबाट हटाएको हो,’ उनले भने, ‘त्यही अनुसार पनि इयूले हटाउनुपर्छ।’ मन्त्री अधिकारीका अनुसार सरकार सुर्धानुपर्ने कुरालाई सुर्धार्नेतर्फ लागेको छ। त्यसैले इयूले कुनै हालतमा पनि हटाउनुपर्ने गरी पहल थालिसकेको उनको भनाइ छ। हालसम्मको उड्डयन सुरक्षा सुधारिएको जानकारीसहितको प्रतिवेदन इयूलाई पठाइसकिएको छ। इयूको अब बस्ने ‘इयू हवाई सुरक्षा समिति’को बैठकले कालोसूचीबाट हटाउन सक्ने विश्वास मन्त्री अधिकारीको छ।

नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका महानिर्देशक सञ्जीव गौतमका अनुसार प्राधिकरणले सुधार भएका क्षेत्रको जानकारी गराएको छ। तर, नियमनकारी र सेवा प्रदायकको काम एकै निकायबाट भएको विषयमा भने बढी चासो इयूले राखेको छ।

त्यसमा पनि मन्त्रालयले प्राधिकरणलाई नियमनकारी र सेवा प्रदायक छुट्टै बनाउन ऐनको मस्यौदा तयार गरिसकेको मन्त्रालयका प्रवक्ता धनश्याम उपाध्यायले जानकारी दिए। आइकाओले सन् २०१३ मा नेपाललाई उक्त सूचीमा समावेश गरेको थियो। त्यसपछि नै युरोपेली आयोगले युरोपेली युनियन (इयू) भित्रका देशमा उडान सञ्चालन गर्न निषेध गरिएको ‘इयु हवाई सुरक्षा सूची’मा नेपाललाई राखेको थियो।

त्यसबेला सुरक्षाको अवस्था सूचक ५८ थियो। अहिले त्यसमा सुधार भएर ६८ पुगेको छ। संसारको औसत सूचक ६३ छ।‘यसरी सुधार भएको अवस्थामा पनि नहटाउनु नेपालप्रति अन्याय हो,’ मन्त्रालयका प्रवक्ता उपाध्यायले भने, ‘पहल नभएर हुनसक्छ, अब हामीले त्यसको चरण थालिसकेका छौं। सायद अब हुन्छ।’

इयूले प्रत्येक ६ महिनामा सूची सार्वजनिक गर्छ। आगमी ६ महिनामा कालोसूचीबाट हट्न सक्ने उनले बताए। यसपटक कालोसूचीबाट हट्न सक्ने अनुमान गरिएपनि नहटाएपछिसरकार लागिपरेको बताइएको छ।

ग्राउन्डेड न्यारो बडी बन्यो
चरा ठोक्किएर गाउन्डेड नेपाल वायुसेवा निगमको ए३२० न्यारो बडी एअरबस ग्राउन्डेड मर्मत सम्पन्न भएको छ। सगरमाथा नामकरण गरिएकोे कलसाइन ९एकेडब्लु विमान १३ गते ग्राउन्डेड भएको थियो।

भारतको बैंगलोरबाट फर्केर काठमाडौं विमानस्थलमा अवतरण गर्दा उक्त जहाजमा चरा ठोक्किएको थियो। इन्जिनको बाहिरी भागमा क्षति भएपछि जहाज ग्राउन्डेड भएको थियो। निगम प्रवक्ता अशोक सिग्देलका अनुसार ठूलो क्षति नभए पनि मर्मत गर्नुपरेको थियो। सोही अनुसार मर्मत थालेकोमा बुधबार अपराह्न जहाज मर्मत सकिएको छ। ‘इन्जिनियरिङ टोलीका अनुसार बिहीबारबाट जहाज उडाउन मिल्छ,’ सिग्देलले भने, ‘तर, बिहीबारै जहाजले नियमित उडान गर्ने, नगर्ने टुंगो छैन।’

उक्त जहाजले भारत, दुबई लगायत गन्तव्यमा उडान गर्दै आएको थियो। जहाज ग्राउन्डेड भएपछि सोही सिरिजको अर्को न्यारो बडी र निगमका अन्य दुई वाइड बडी जहाजबाट उडान भइरहेको छ। नियमित उडान भने रोकिएको छैन।
त्यसैले बिहीबारबाटै उक्त जहाजलाई नियमित उडानमा सहभागी गराउने कि नगराउने टुंगो नलागेको हो। एक–दुई दिनपछि भने उक्त जहाज नियमित तालिका अनुसार उडाउने निगमको योजना छ।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

युट्यूबले फेक अकाउन्टहरु बन्द गर्दै - थुप्रै च्यानलको सब्सक्राइबर घट्ने सम्भावना

युट्यूबले फेक अकाउन्टहरु बन्द गर्दै - थुप्रै च्यानलको सब्सक्राइबर घट्ने सम्भावना

यसरी फेक सब्सक्राइबर हटाउने काम आज देखि सुरु भएर डिसेम्बर २१ सम्म हुनेछ । ...

कस्तो माइक्रोवेभ किन्ने ?

कस्तो माइक्रोवेभ किन्ने ?

तपाईं पनि नयाँ माइक्रोवेभ किन्ने सोचमा हुनुहुन्छ भने यी कुराहरु ध्यानमा राख्नुहोस् : ...

सुजुकीले ल्यायो नयाँ स्कूटर - सुजुकी बर्गम्यान

सुजुकीले ल्यायो नयाँ स्कूटर - सुजुकी बर्गम्यान

यो स्कूटरले नेपाली बजारमा पहिले देखि उपलब्ध भएका होन्डा ग्राजिया, टिभीएस एनटोर्क र हालै रिलिज भएको भेस्पा नोट्टेसंग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ...

यो हो 5G सपोर्ट गर्ने प्रथम स्मार्टफोन प्रोसेसर

यो हो 5G सपोर्ट गर्ने प्रथम स्मार्टफोन प्रोसेसर

क्वाल्कमका अनुसार यस स्मार्टफोन प्रोसेसरले 5G नेटवर्कमा बहु जीबीसम्मको डाउनलोड स्पिड प्रदान गर्न सक्नेछ | ...

यसरी बनाउनुहोस् तपाईंको आफ्नै अक्षरको कम्प्युटर फन्ट

यसरी बनाउनुहोस् तपाईंको आफ्नै अक्षरको कम्प्युटर फन्ट

माइक्रोसफ्टको फन्ट मेकर एपबाट आफ्नै अक्षरको फन्ट बनाउन सम्भव छ ! ...

लन्च भयो नयाँ भेस्पा स्कूटर - भेस्पा नोट्टे

लन्च भयो नयाँ भेस्पा स्कूटर - भेस्पा नोट्टे

यो स्कूटरले नेपालमा उपलब्ध अन्य १२५ सिसिका स्कूटरहरुसंग प्रतिस्पर्धा गर्ने छ | ...

स्मार्टफोन चोरी भयो ? यी गर्नुहोस्

स्मार्टफोन चोरी भयो ? यी गर्नुहोस्

यदि स्मार्टफोन हरायो वा चोरी भइहाल्यो भने यी गर्नुहोस् : ...

१६ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

१६ वटा क्यामरा भएको स्मार्टफोन

यी १६ वटा क्यामराहरु ४x४ को ग्रिडमा राखिने छ | ...