अमेरिकामा भण्डारीको उदयको अर्थ

मङ्गलबार, ०४ मङि्सर २०७५, ०७ : ४९ रामचन्द्र भट्ट

अमेरिकाको मेरिल्याल्ड राज्यको तल्लो सदन (हाउस अफ डेलिगेट्स) मा नेपाली मूलका एचबी भण्डारी निर्वाचित भएपछि नेपालमा दुई खालको प्रतिक्रिया देखियो । नेपाली सञ्चार माध्यमहरूमा यो सन्दर्भले पाएको कभरेज हेर्दा लाग्छ– ठूलो संख्यामा नेपालीहरू खुसी भएका छन्।

केही खरा टिप्पणीहरू पनि देखिए । ‘मुलुक छाडेको, नागरिकता त्यागेको व्यक्ति अमेरिकामा सांसद भयो त नेपालीहरू खुसी हुनुको के अर्थ ?’ सामाजिक सञ्जालमा यस्ता टिप्पणी पनि देखिए।  

भण्डारीका बारेमा दुई खालका द्विविधाहरू पैदा भएको देखिन्छ नेपालमा । पहिलो द्विविधा हो– उनी अमेरिकी सांसद हुन् भन्नेमा । दोस्रो चाहिँ उनको विजयले नेपाललाई कुनै फाइदा पुग्दैन भन्ने बारेमा । यो आलेख यिनै दुई द्विविधालाई स्पष्ट पार्नमा केन्द्रित हुनेछ।

नेपालको धौलागिरी अञ्चलमा पर्ने एउटा जिल्ला हो, पर्वत । त्यही जिल्लाको थापाथानाको खनार (हालको फलेबास नपा–२) गाउँमा ४१ वर्षअघि जन्मिएका हुन्, भण्डारी । उनका गाउँलेहरूका अनुसार त्रिभुवन उच्चमाविबाट एसएलसी गरेका उनी पढाइमा मेधावी नै थिए । पोखराको पृथ्वीनारायण क्याम्पस हुँदै त्रिभुवन विश्वविद्यालयको केन्द्रीय क्याम्पसबाट अंग्रेजीमै स्नातकोत्तर गरेका थिए । उनले काठमाडौँमा बोर्डिङ स्कुलको प्रिन्सिपलदेखि लिएर पाठ्यपुस्तक पनि लेखेका छन् । साहित्यमा पनि उनी त्यत्तिकै सक्रिय थिए।

अमेरिका आएर पनि उनले अध्ययनलाई निरन्तरता दिए । अहिले उनी पिएचडी गर्दैछन् । भण्डारीलाई अमेरिकामा सफल बनाउन त्यही पढाइले ठूलो भूमिका खेलेको छ।

धेरैलाई द्विविधा छ, उनी अमेरिकाको संसद्को सदस्य हुन् कि भन्ने बारेमा । उनी अमेरिकाको संघीय संसद्को सदस्य निर्वाचित भएका होइनन् । अमेरिकाको संघीय संसद्मा दुई सदन छन् । तल्लो सदन हाउस अफ रिप्रेजेन्टेटिभ र माथिल्लो सदन सिनेट हुन् । तल्लो सदनमा चार सय ३५ र माथिल्लो सदनमा एक सय सदस्य रहन्छन्।

हालै भएको निर्वाचन अमेरिकी संघीय संसद्को तल्लो सदनको सबै सिट र माथिल्लो सदन सिनेटको ३५ सदस्यका लागि निर्वाचन भएको थियो । यसमा तल्लो सदनमा डेमोक्रेट पार्टीले बहुमत प्राप्त गरेको छ । चार सय ३५ सदस्यीय तल्लो सदनमा डमोक्रेटले २ सय २९ सिट जितेर बहुमत हासिल गरेको छ । माथिल्लो सदनमा भने झिनो संख्याले रिपब्लिक बहुमतमा छ।

नेपालको सातवटा प्रदेश जस्तै गरी अमेरिकामा ५० वटा प्रदेश छन् । जसलाई अमेरिकामा राज्यका रुपमा चिनिन्छ । हरेक राज्यलाई केन्द्रले कर लगायत धेरै कुरामा स्वायत्तता दिएको छ । हरेक राज्यमा तल्लो र माथिल्लो सदन हुन्छन् । हालै भएको मध्यावधि निर्वाचन ती सबै राज्यको संसद्का लागि पनि थियो।

भण्डारीले जितेको मेरिल्यान्ड राज्यको तल्लो सदन हाउस अफ डेलिगेट्समा हो । उनी चार वर्षका लागि मेरिल्यान्ड राज्यको डिस्ट्रिक्ट–८ बाट चुनिएका हुन् । सजिलोसँग बुझ्नुपर्दा भण्डारी निर्वाचित भएको नेपालको प्रदेश सभाको सांसद जस्तै हुन्।

मेरिल्यान्ड राज्य अमेरिकाको राजधानी वासिङटन डिसी र न्यूयोर्कको बीचमा रहेको छ । यो राज्यको तल्लो सदनमा एक सय ४१ सदस्य रहने संवैधानिक व्यवस्था छ।

विगतमा रिपब्लिकनको गढ मानिएको यो डिस्ट्रिक्टबाट उनी लगायत अरु दुईजना डेमोक्रेट सदस्य राज्यको तल्लो सदनमा निर्वाचित भएका छन् । ८० प्रतिशत गोरा जातिको बसोबास रहेको डिस्ट्रिक्ट–८ मा उनले २२ हजार एकसय ६ मत पाएका थिए । जहाँ नेपाली मूलका मतदाताको संख्या एक सयको हाराहारीमा पनि छैन।

अमेरिकामा हुने चुनावमा उम्मेदवार हुन, मताधिकार प्रयोग गर्नका लागि अमेरिकी नागरिक हुनैपर्छ । ग्रीनकार्डवाहकसँग मताधिकार हुँदैन । भण्डारीले सन् २०११ मा मात्र अमेरिकी नागरिकता लिएका थिए । पहिले अर्कै देशको नागरिक भइसकेको व्यक्ति अमेरिकाको नागरिकता लिने प्रक्रियालाई ‘नेचुरलाइजेसन’ भनिन्छ । यही प्रक्रियाबाट उनी अमेरिकाको नागरिक भएका थिए।

त्यसयता बिस्तारै अमेरिकी राजनीतिमा लागेका उनले सात वर्षकै अवधिमा राज्यको सांसद हुने अवसर पाएका हुन् । यस्तो अवसर निकै कमले मात्र पाउँछन् । त्यसमाथि १३ वर्षदेखि रिपब्लिकनको गढका रुपमा रहेको डिस्ट्रिक्टमा वहालवाला सांसदलाई पराजित गरेर विजयी हुनु चानचुने विषय होइन । उनले पराजित गरेका रिपब्लिकन उम्मेदवार जो क्लस्टर रिपब्लिकन पार्टीको मेरिल्यान्ड राज्यको पूर्व डाइरेक्टर हुन्।

नेपालीले पहिलोपटक अमेरिकामा पाइला टेकेको यसै वर्ष एकसय वर्ष पुग्दैछ । सन् १९१९ अर्थात् विसं १९७५ सालमा भक्तपुरका पदमसुन्दर मल्ल अमेरिका आइपुगेका थिए । त्यतिखेर उनी कलकत्ता हुँदै जापान गएर त्यहाँबाट भिसा लगाएर अमेरिका आएका थिए । मिचिगन राज्यमा पढेका उनी नेपालकै पहिलो इलेक्ट्रिकल इन्जिनियर पनि हुन्।

मल्ल अमेरिका प्रवेश गरेको एक सय वर्षपछि अर्का एक नेपाली भण्डारीले राज्यको सांसदको हैसियतमा पहिलोपटक नाम लेखाएका छन् । अब यो विजयले नेपाली मूलका अमेरिकीहरूको ‘क्यापिटल हिल’को यात्राको बाटो खुलेको छ । अमेरिकाको संसद् रहेको भवनलाई क्यापिटल हिलका नामले चिनिन्छ । क्यापिटल हिलसम्म पुग्नसक्ने सम्भावना रहेको र क्षमता भएका व्यक्तिका रुपमा भण्डारी देखिएका छन्।

भण्डारीले अबको चार वर्ष मेरिल्यान्ड राज्यको सांसदका रुपमा राज्यको राजधानी एनापोलिसमा बिताउनुपर्नेछ । जहाँ उनका लागि राज्यले कार्यालय, कर्मचारीको समेत व्यवस्था गर्छ।

नेपालमा गाउँपालिकाको वडाध्यक्षको टिकट पाउनका लागि समेत निकै कठिनाइ छ । कति पापड बेल्नुपर्छ । जनतासँग घुलमिल हुनुपर्छ । जनताको दुःखमा साथ दिनुपर्छ । तबमात्र पार्टी र जनताले विश्वास गर्छन् । पार्टीका नेताहरूलाई खुसी बनाएकै भरमा कतिपय अवस्थामा राजनीतिक पदको टिकट मिल्छ।

तर, अमेरिकामा त्यो भन्दा गाह्रो छ, टिकट पाउन । अमेरिकामा भने पार्टीको तल्लो तहदेखि नै निर्वाचित हुँदै पुग्नुपर्छ टिकट पाउनकै लागि।

नेपालदेखि आएर, डेमोक्रेटिक दलको सदस्य भएर, तल्लो तहदेखि छनौटमा पर्दै जानु सानो कुरा हुँदै होइन । सन् २०१४ को चुनावमा उनी प्रारम्भिक चरणबाटै बाहिरिए पनि उनको निरन्तता, समर्पण, लगावले अहिलेको अवस्थामा आइपुगेका हुन् । उनले अमेरिकी समाजसँग निरन्तर सक्रियता, हिलारी फर नेपाली अभियानको नेतृत्वले गर्दा उनी परिचित भए । त्यही लगावले उनी मेरिल्यान्ड डेमोक्रेटिक पार्टीको केन्द्रीय सदस्य भए । जसले गर्दा उनी अमेरिकी राजनीतिमा उदाए । उनी डेमोक्रेटिक पार्टीको चिन्ह गधा लिएर चुनाव जित्ने नेपाली मूलका पहिलो व्यक्ति हुन्।

उनले केही दिनअघि अमेरिकामा रहेका नेपाली सञ्चारकर्मीसँग भनेका थिए, ‘म मेरिल्यान्डबासीको प्रतिनिधि हुँ । तर आम नेपाली मूलका अमेरिकनहरूलाई परेका समस्यालाई समेत मैले सकेसम्म, भ्याएसम्म सम्बोधन गर्नेछु ।’
इमिग्रेसन, रोजगारी, शिक्षाका विषयमा उनले आफ्नो मुद्दा केन्द्रित रहने बताएका छन् । अमेरिकामा रहेका नेपालीजस्तै उनी पनि पहिलो पुस्ताका आप्रवासी हुन् । जसले नेपाल पनि बुझेको छ र अमेरिका पनि जानिसकेको छ।

पहिलो पुस्ताका नेपालीका लागि के आवश्यक छ र दोस्रो पुस्ताले के खोजिरहेको छ भन्ने कुरा पनि उनले बुझेका छन् । उनले आपूmले अमेरिकाभरि रहेका नेपाली मूलका अमेरिकीहरूको भावनाअनुसार चल्ने बताएका छन् । आफूले लिड गरेर अमेरिकामा रहेको नेपालीहरूलाई अमेरिकी राजनीति, अमेरिकी मूलधार, समाजसेवामा अघि बढाउने चाहना पनि व्यक्त गरेका छन् । जसले गर्दा नेपालीहरू बिस्तारै अमेरिकी राजनीतिमा प्रवेश गर्ने वातावरण बन्नेछ।

नेपाली मूलको व्यक्ति अमेरिकाको राजनीतिमा सफल हुनु यहाँका नेपालीका लागि मात्र होइन नेपालका लागि पनि फाइदाको विषय हो । उनले आर्थिक रुपमा नेपाललाई अहिले नै सहयोग गर्न नसक्लान् । तर सबै सहयोगलाई मौद्रिक मूल्यका आधारमा मात्र निर्धारण गर्नु हुँदैन । नेपालबाट उच्चस्तरीय भ्रमण हुँदा यहाँ अमेरिकी उच्च राजनीतिज्ञ, प्रशासक, सरोकारवालासँग भेटाउन सक्ने, बैठक राख्नसक्ने हैसियतमा उनी पुग्दा नेपालले अझै ठूलो उपलब्धि प्राप्त गर्न सक्छ । नेपालबाट बेलाबखतमा उपप्रधानमन्त्री, मन्त्रीहरू, सांसदहरू आउँदा यहाँका माथिल्ला स्तरको त छाडौँ राज्यस्तरका उच्च अधिकारीहरूसँग समेत भेटघाट गर्ने, कुराकानीको मौका पाएका छैनन् । भण्डारीको अमेरिकी राजनीतिमा प्राप्त सफलता र एनापोलिसको संसद्मा प्रवेशले त्यो वातावरण बनाउन निकै ठूलो सहयोग पुग्नेछ।

भण्डारीको क्षमता र बुझाइलाई हेर्दा उनी राज्यको संसद्मा मात्र सीमित रहने व्यक्ति होइनन् । राज्यको सांसद उनको सुरुवात हो, यही पद अमेरिकी राजनीतिमा उनको अन्तिम पद हुनेछैन।

भण्डारीको जितले नेपाललाई कुनै उपलब्धि नै नहुने भन्ने हुँदै होइन । अहिले नै पनि मेरिल्यान्डदेखि लिएर अमेरिकाको केन्द्रीय राजनीतिमा समेत उनको चर्चा सुरु भइसकेको अवस्था छ । नेपालको नाम चिनिएको छ । अब आगामी दिनमा नामसँगै नेपालले प्राप्त गर्ने भौतिक उपलब्धि, सम्बन्धका उपलब्धि र पहिचान अनि क्षमताका उपलब्धिहरू निकै माथि जानेछन् । अहिले नै नेपालले ठूलै हात पार्ने हुँदै होइन । हजारौँ माइलको यात्रामा यो सुरुवाती पाइला हो । पहिलो पाइला नै दह्रो टेक्न सकिएन भने यात्रा सफल हुँदैन । भण्डारीको पहिलो यात्रा नै दह्रोसँग टेकिएको छ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

क्रोम ब्राउजर निकै असुरक्षित - क्रोमको सट्टा यो ब्राउजर प्रयोग गर्नु उचित !

गुगल क्रोमलाई जर्मनको एक साइबर सुरक्षा निकायले सबैभन्दा असुरक्षित ब्राउजरको संज्ञा दिएको छ ...

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा

सामसंग GearVR र गुगल डेड्रिम जस्ता स्मार्टफोन VR को भविष्य अन्योलमा परेको छ ! ...

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

जगदम्बा मोटर्सको ‘टिभिएस सुपर एक्सचेन्ज फाइनान्स फेयर’

नेपालको लागि टिभिएस टू ह्विलर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्सले ‘टिभिएस एक्सचेन्ज एन्ड फाइनान्स फेयर’को आयोजना गर्ने भएको छ ।

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

टेलिकमको अटम अफर सार्वजनिक

नेपाल टेलिकमले विभिन्न प्याकेजसहितको आकर्षक अटम अफर सार्वजनिक गरेको छ । ...

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यासबीच सहकार्य

कुमारी बैंक र नेपाल ग्यास इन्डस्ट्रिज प्रालिबीच आय संकलन सुविधासम्बन्धी एक सहकार्य भएको छ । ...

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

सानो गौचरनमा केटिएमले सर्भिस सेन्टर

नेपालका लागि केटिएमको आधिकारिक बिक्रेता हंसराज हुलासचन्द एन्ड कम्पनी प्रालिले राजधानीको सानो गौचरनमा सर्भिस सेन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफको सभा सम्पन्न

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सले दोस्रो वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न गरेको छ । ...

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको सभा

बैंक अफ काठमाण्डूको २५औं वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

Ncell Footer Ad