नाै लाख प्रतिष्ठानमा ३४ लाखलाई रोजगारी

शुक्रबार, २९ भदौ २०७५, ०६ : ४८ सन्तोष न्यौपाने  | @santyneupane

43


काठमाडौं - मुलुकमा सञ्चालित ९ लाख २२ हजार प्रतिष्ठान तथा व्यवसायले ३४ लाख जनालाई रोजगारी दिइएको पाइएको छ। मुलुकमा पहिलोपटक गरिएको राष्ट्रिय आर्थिक गणना २०७५ को प्रारम्भिक नतिजाअनुसार प्रतिप्रतिष्ठान औसत चार जनाले रोजगारी पाएका छन्।

देशभर कुल नौ लाख २२ हजार चार सय ४५ प्रतिष्ठान तथा व्यवसाय छन्। यी प्रतिष्ठान तथा व्यवसायले ३४ लाख आठ हजार सात सय ४६ जनालाई रोजगारी दिएका छन्। केन्द्रीय तथ्यांक विभागले बिहीबार सार्वजनिक गरेको प्रारम्भिक तथ्यांकअनुसार ती प्रतिष्ठान तथा व्यवसायमा २० लाख पुरुष र १३ लाख महिला जनशक्ति संलग्न छन्।

आर्थिक गणनाको तथ्यांक वैशाख १ देखि जेठ ३१ सम्म संकलन गरिएको थियो। गणनाको अन्तिम नतिजा चालु आर्थिक वर्षको चौमासिकसम्म आउने विभागले जनाएको छ।

गणनाका क्रममा मुलुकभित्र सञ्चालनमा रहेका सबै निजी व्यावसायिक आर्थिक एकाइहरू (वस्तु उत्पादन तथा सेवा प्रदान गर्ने प्रतिष्ठान÷व्यवसायहरू) को विवरण संकलन गरिएको थियो। त्यसको आधारमा नतिजा सार्वजनिक गरिएको हो । गणनामा देशभित्रका सबै प्रकारका प्रतिष्ठान र अन्तर्राष्ट्रिय औद्योगिक वर्गीकरणमा उल्लिखित आर्थिक क्रियाकलाप सञ्चालन गर्ने प्रतिष्ठान समेटिएका छन्।

मुलुकमा सञ्चालनमा रहेका नौ लाख २२ हजार प्रतिष्ठान तथा व्यवसायमा प्रतिप्रतिष्ठान औसत झन्डै ४ जना (३.७ जना) लाई रोजगारी दिएका छन्। प्रतिष्ठानमा संलग्न महिला र पुरुषको अनुपात हेर्दा प्रति एक सय महिलामा एक सय ५० जना पुरुष छन्। मुलुकको कुल जनसंख्यालाई आधार मान्दा प्रतिप्रतिष्ठान ३१.७ जना संलग्न रहेको हुन आउँछ।

प्रदेशअनुसार सबैभन्दा धेरै प्रदेश ३ मा दुई लाख ८२ हजार प्रतिष्ठान तथा व्यवसाय छन् भने सबैभन्दा कम कर्णाली प्रदेशमा ४२ हजार आठ सय रहेको पाइयो। रोजगारीका हिसाबले पनि सबैभन्दा धेरै प्रदेश ३ मा ११ लाख ९० हजार जनशक्ति संलग्न छ भने सभैभन्दा कम कर्णालीमा एक लाख ३२ हजार संलग्न छन्।

जिल्लाअनुसार सबैभन्दा धेरै काठमाडौंमा र सबैभन्दा थोरै मनाङमा प्रतिष्ठान र जनशक्ति रहेको पाइएको छ। काठमाडौंमा एक लाख २३ हजार प्रतिष्ठान तथा व्यवसाय छन् भने मनाङमा चार सय ८७ वटा छन्। त्यस्तै जनशक्तिका हिसाबले काठमाडौंमा रहेका पाँच लाख ७५ हजार र मनाङमा दुई हजार तीन सय ७५ संलग्न भएको पाइयो।

विभागले देशका ७७ जिल्लामा आर्थिक गणना कार्यालय स्थापना गरी तथ्यांक संकलन गरेको थियो। गणनामा करिब चार हजार पाँच सय जनशक्ति परिचालित थिए।

गणनामा दर्ता भएका कृषि, वन तथा माछापालन व्यवसाय, खानी तथा उत्खनन, औद्योगिक उत्पादन, विद्युत, ग्यास, पानी आपूर्ति, ढल, फोहर व्यवस्थापन तथा प्रशोधन क्रियाकलाप, निर्माण क्षेत्र समेटिएका छन्। त्यसैगरी थोक तथा खुद्रा व्यापार, मोटरगाडी, मोटसाइकलको बिक्री तथा मर्मत, यातायात तथा गोदाम, सूचना तथा सञ्चार, घरजग्गा, शिक्षा, कला, मनोरञ्जनलगायतका क्षेत्र समेटिएका छन्।

विभागका महानिर्देशक सुमनराज अर्यालले मुलुकमै पहिलोपटक महत्वपूर्ण गणना गर्न सफल भएको बताए। ‘मुलुकमा औपचारिक रूपमा जनगणना भएको एक सय सात वर्षमा राष्ट्रिय आर्थिक गणना गर्न सफल भएका छौं,’ अर्यालले भने, ‘अबका मुलुकका प्रत्येक स्थानीय तहमा रहेका उद्योग व्यवसायबारे जान्न सकिने भएको छ।’

विश्वमा आर्थिक गणना गर्ने मुलुकमा नेपाल सूचीकृत भएको जानकारी दिँदै अर्यालले यसरी आर्थिक गणना गर्नेमा दक्षिण एसियामा नेपाल तेस्रो मुलुक भएको बताए। यसअघि भारत र श्रीलंकाले आर्थिक गणना गर्न सकेका छन् भने भुटानले अब गर्न लागेको छ।

मुलुकमा झन्डै सय वर्षको इतिहासमा पहिलोपटक आर्थिक गणना गर्न सफल हुनु ठूलो उपलब्धि भएको विभागका उपमहानिर्देशक हेमराज रेग्मीले बताए। राष्ट्रिय योजना आयोगका सचिव लक्ष्मण अर्यालले मुलुकमा विभिन्न नीतिनियम बनाउन यस प्रतिवेदनले सघाउने बताए।

आर्थिक गणनाको तथ्यांक संकलन कागजी प्रश्नावली, ट्याबलेट कम्प्युटर र अनलाइनमार्फत गरिएको थियो। झन्डै ८९.८४ प्रतिशत तथ्यांक कागजी प्रश्नावलीबाट संकलन गरिएको थियो भने ट्याबलेट कम्प्युटरबाट ९.५२ प्रतिशत र अनलाइन फारामबाट ०.६४ प्रतिशत तथ्यांक संकलन गरिएको विभागले जनाएको छ।

राष्ट्रिय आर्थिक गणना सरकारको आफ्नै स्रोतसाधन र जापान अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग नियोग (जाइका) को प्राविधिक सहयोगमा सम्पन्न भएको हो।








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

आजबाट iOS १२ रिलिज हुँदै

आजबाट iOS १२ रिलिज हुँदै

iOS १२ सेप्टेम्बर १७ मा रिलिज हुने कुरा एप्पलले आफ्नो किनोटमा घोषणा गरेको थियो | ...

कुन प्रोसेसर भएको ल्यापटप किन्ने ?

कुन प्रोसेसर भएको ल्यापटप किन्ने ?

ल्यापटप खरिद गर्न कुनै पसल जानुभयो भने तपाईंलाई सबैभन्दा पहिलो प्रश्न ‘कुन प्रोसेसर भएको ?’ भनेर नै सोधिने छ ।

एप्पल आइफोनका ३ नयाँ मोडलहरु

एप्पल आइफोनका ३ नयाँ मोडलहरु

एप्पलले यस वर्ष तीन वटा नयाँ आइफोनका मोडलहरु रिलिज गर्ने भएको छ - आइफोन XS आइफोन XS MAX र आइफोन...

२०१८ का स्मार्टफोनमा भएका उत्कृष्ट क्यामरा फिचरहरु

२०१८ का स्मार्टफोनमा भएका उत्कृष्ट क्यामरा फिचरहरु

क्रमागत रुपमा विकास हुदैँ स्मार्टफोनका क्यामराहरु अहिले पहिलेको भन्दा धेरै उन्नत र सक्षम भएका छन् ...

पुराना घरलाई भूकम्प प्रतिरोधी कसरी बनाउने ?

पुराना घरलाई भूकम्प प्रतिरोधी कसरी बनाउने ?

बनिसकेका घर लगायत पुराना घरहरुलाई नयाँ प्रविधि र विशेषताहरु थप्ने प्रक्रियालाई रेट्रोफिटिंग भनिन्छ। ...

फ्रिज किन्दा ख्याल गर्नुपर्ने कुराहरु

फ्रिज किन्दा ख्याल गर्नुपर्ने कुराहरु

बजारमा दशौं ब्राण्डले उत्पादन गर्ने सयौं मोडलका फ्रिजहरु उपलब्ध हुने भएकाले फ्रिज सम्बन्धि न्यून ज्ञान भएकालाई फ्रिज खरिद गर्न गाह्रो...

नेपाली बजारका लागि पहिलो जीप : जीप कम्पास

नेपाली बजारका लागि पहिलो जीप : जीप कम्पास

ढिलै भएपनि नेपालमा पहिलो पटक जीपका गाडीहरु आधिकारिक रुपमा आउने भएको छ । नेपालका लागि रिलिज हुने सबैभन्दा पहिलो जीपको...

महँगो भएपनि 4K टिभी नै किन्ने त ?

महँगो भएपनि 4K टिभी नै किन्ने त ?

टिभी वा मनिटर खरिद आज भोलि धेरै सुनिने कुरा हो – 4K । टिभी र मनिटरमा 4K को ट्याग यसको...