सपनाको सहर

‘भ्रष्टाचारी संस्कारले सहरलाई हिनामिना पा-यो’

शुक्रबार, २५ साउन २०७५, १३ : २६ नागरिक

तपार्इँलाई मनपर्ने सहर कुन हो?
मलाई मनपर्ने सहर लगजम्र्ब हो । त्यहाँ प्राकृतिक सौन्दर्यसँगै मानव निर्मित सुन्दर ठाउँहरू छन् । प्रकृतिले दिएको हरेक कुरा सजाइएको छ । बाटोघाटो निकै व्यवस्थित छ । मानिसले गर्न सक्ने काम सबै भएका छन्।

नेपाल बाहिर कुन–कुन देशका सहर घुम्नुभएको छ?
३० वटा देशका सहर घुमेको छु । विदेशी मुलुकका हरेक सहर सुन्दर छन् । सहरमा भेटिने छनक सबैतिर भेटिन्छ । अस्टे«लिया, डेनमार्क, नेदरल्याण्ड, दक्षिण कोरिया, बहरायन, कतार, दुबईलगायत देशका सहर पुगेको छु । विदेशका सहरको चमक हाम्रा सहरमा देखिन्न । त्यहाँका सहरजस्तै बन्न हामीलाई लामो समय लाग्छ।

नेपालभित्र मनपर्ने सहर कुन हो?
पोखरा हो । यो सहर आफैमा सजिएको छ । वातावरण पनि सफा छ । वरिपरिका डाडाँकाडाँ सुन्दर लाग्छन् । यहाँ घुम्ने ठाउँहरू पनि प्रशस्त छ । ती ठाउँहरू रमणीय लाग्छन् । प्रकृतिले दिएको सुन्दरतालाई पोखरावासीले झनै सुन्दर बनाएका छन् । पछिल्लो समय उपत्यकाबाहिर अलि व्यवस्थित मानिने सहर पोखरा नै हो।

काठमाडौंं कस्तो लाग्छ?
यो सहरलाई के सहर भन्नु । अरु देशका सहर प्लानिङले बनेका छन् । यहाँको प्लानिङ राम्रो छैन । सहरको भविष्य सोचिएको छैन । काठमाडौंको पछिल्लो हालत कि हिलो कि घुलो हो । त्योबाहेक अरु केही देखिन्छ । यतिको अव्यवस्थित सहर संसारमै छैन । प्रकृतिले राम्रो पर्यावरण दिएको छ । तर, त्यसलाई चिनेर काम गर्न नसक्नु हाम्रो ठूलो कमजोरी हो । सेवा सुविधा हेर्दा काठमाडौं ठिकै लाग्छ । यहाँको अस्तव्यस्तता देख्दा बस्ने मन लाग्दैन । काठमाडौं सहर पछिल्लो समय धेरै नै कोलाहल भएको छ । यो ठाउँमा आएर धेरैले आफूलाई चिनाए । तर, सहरको लागि कुनै किसिमको योगदान दिन सकेनन्।

हामी के कुरामा पछि परेका रहेछौं?
परम्परागत र पुर्खाले सिर्जेका कुरामा हामी अघि छौं । पछिल्लो भनौं या ५० वर्षयताको पुस्ताले गरेको काममा हामी धेरै पछि छौं । विदेशका सहर आधुनिक र सुविधासम्पन्न छन् । सहरमा हरेक सुविधा छ । सहरको हरेक ठाउँहरू सुरक्षित छन् । आपत्विपद् आउँदा पनि बस्ने ठाउँहरू धेरै छन् । हाम्रो त सहरीकरणले सबै खुला ठाउँहरू खायो । कुनै प्राकृतिक विपत्ति आइलाग्यो भने हामी जोगिने ठाउँ छैन । जथाभावी सहरीकरण भयो । बाटो बनाउँदा भविष्य सोचिएन । भष्ट्राचारी संस्कारले सहरलाई हिनामिना पारेको छ।

काठमाडौं कहिले छिर्नुभयो?
२०३५ सालमा छिरेको थिएँ । त्यतिबेला काठमाडौं खुल्ला थियो । भवनहरू खासैँ थिएनन् । बाटो सफा थियो । काठमाडौंमा तीव्र र अव्यवस्थित भवन निर्माण भएको छ । सरकार सधै अलोकप्रिय भयो । जसरी पनि जनतालाई खुसी पारे । तर, विकासका काम गरेनन् । पञ्चायतकालमा राम्रा योजना आए । चक्रपथमा रूख रोपिए । सहर बिग्रनुमा दुवै पक्षको दोष छ । सहरका निगम र सरकारी निकाय जिम्मेवारी हुनुपर्छ।

विदेशका सहरको कुन पक्ष राम्रो लाग्यो?
विदेशका सहरको हरेक पक्ष राम्रो छ । त्यहाँको सरकारी निकायले गर्ने काम पनि निकै चुस्त छ । नागरिक पनि सुसूचित छन् । त्यहाँका सहर कानुनले चलेका छन् । सहरका हरेक कुरा काननुले बाधेको छ । मानिसका हरेक आवश्यकताहरू सहरभित्रै पूरा हुन्छन् । विदेशका सहरमा कसैले पनि झन्झट व्यहोर्नुपर्दैन । कानुनविपरित काम गर्नेलाई सजाय हुन्छ । कानुनी कारबाही कडा भएकाले विदेशका सहरमा अराजक हुन्न । हाम्रोमा भएको कानुन पनि फितलो छ।

हाम्रा सहरको विकास कसरी होला?
विकासको लागि राज्य र त्यहाँको नीति–नियम कडा हुनुपर्छ । राज्यले बनाएका कानुन लागू गराउन सक्नुपर्छ । नागरिक पनि सहरको विकासबारे होसियार भएर लाग्नुपर्छ । अर्को कुरा, विकासको लागि ल्याइएका योजनाहरू सक्नुप¥यो । कुन–कुन ठाउँमा विकास गर्दा सहर बिग्रन्न उक्त कुराको अध्धयन पनि गर्नुप¥यो । सरकारमा बस्नेहरूको विकासतिर ध्यानै गएन । खाली व्यक्तिगत फाइदातर्फ मात्रै लागे । कसैले पनि यो मेरो सहर हो, यसलाई बनाउनुपर्छ भनेर सोचेनन्।

सरकारले कसरी काम गर्नुपर्ला?
सहरका खास–खास समस्यालाई केन्द्रमा राख्नुपर्छ । सहरलाई कुन कुराले कुरूप बनाएको छ, त्यसलाई हटाउनतर्फ लाग्नुपर्छ । सरकारले चाहने हो भने देशको विकास गर्न धेरै वर्ष लाग्दैन । सरकारले सरसफाइ, बाटोघाटो तथा पार्क निर्माण, ट्राफिक व्यवस्थापन, धुवाँधुलो रोकथामलगायत विषयलाई मुख्य तहमा राखेर काम गर्ने हो भने सहरको विकास चाडैं हुनसक्छ।

विदेश र हाम्रा सहरबीच के भिन्नता पाउनुभयो?
प्रकृतिले निःशुल्क रूपमा दिएका र पुर्खाले सिर्जेका सम्पत्तिहरूले हामी धनी छौं । यहाँजस्ता मठ–मन्दिर र ऐतिहासिक ठाउँहरू अन्य देशमा छैनन् । पछिल्लो पुस्ताले पुर्खाको सम्पत्ति जोगाउन सकेनन् । उनीहरूले सहरको विकासबारे सोच्दै सोचेनन् । सहरको विकासका लागि सरकार पनि प्रतिबद्ध भएर लागेको छैन । विदेशका कुरा गर्ने हो भने विकास कार्यमा उनीहरू धेरै अघि छन् । हामी धेरै पछि छौं । सरकारले फाटफुट विकास मात्रै ग¥यो । विदेशका सहर यति छिटो फेरिनुको कारण नीति नियमहरू पालना गरिएर नै हो । मुख्य कुरा हाम्रोमा नीति नियम नै लागू भएन । यसले पनि सहरको विकास नभएको हो।

सहरको विकासका लागि नागरिकको दायित्व के होला?
सहरका नागरिक उत्तरदायी हुनुपर्छ । आफू बसेको ठाउँलाई सफा राख्नुपर्छ । नागरिक सुसूचित नै छैनन् । सहरमा बस्नेहरू जथाभावी प्लास्टिकका बोटल फाल्छन् । घरभित्रको फोहर सडकमा मिल्काउँछन् । यी  प्रवृत्तिहरू निकै खराब हुन् । सही ठाउँमा फोहर फाल्ने र अरुलाई खबरदारी गर्ने प्रवृत्ति भए सहर यति धेरै अस्तव्यस्त हुने थिएन होला।

तपाईँ कस्तो सहरको परिकल्पना गर्नुहुन्छ?
स्वीजरल्याण्ड जस्तो सहरको कल्पना गर्छु । सहर व्यवस्थित र सुरक्षित हुनुपर्छ । सहर हरेक पक्षमा धनी होस् भन्ने लाग्छ । सहरमा बस्ने हरेकले राज्यका सबैखाले सुविधाहरू सहजै पाउन् । सहरभित्र स्वच्छ हावा र हरियाली दृश्य देख्न पाइयोस् । सहरभित्र घुम्ने र आपत पर्दा बस्ने खुला ठाउँहरू हौऔन् भन्ने लाग्छ । यति भयो भने सहर व्यवस्थित हुन्छ ।

उपत्यकाको सबैभन्दा मन पर्ने पक्ष के हो?
यहाँको हावापानी सदावहार लाग्छ । उपत्यका धेरै सेवा–सुविधाहरू भएको ठाउँ हो । सुविधा उपभोग गर्नकै लागि मानिसहरू विभिन्न ठाउँबाट यहाँ आउने गर्छन्।

मन नपर्ने पक्ष के हो?
ट्राफिक जाम, हिलो, धुलोधुवाँ र मानिसको भीडभाड देख्दा दिक्क लाग्छ । सहरका मुख्य सडकको अवस्था पनि विजोग छ।

प्रस्तुति : शिवहरि घिमिरे








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

डिसहोम क्रेडिट सर्भिस अब पांच दिन सम्म पाइने

डिसहोम क्रेडिट सर्भिस अब पांच दिन सम्म पाइने

डिस होमले आफ्ना ग्राहकहरुलाई सदस्यता शुल्क समाप्त भइसके पछि पनि ३ दिन सम्म थप म्याद दिदै आएकोमा अब उक्त सेवाको...

मकवानपुरगढी घुम्न आउने दैनिक एक हजार

मकवानपुरगढी घुम्न आउने दैनिक एक हजार

केही वर्षअघिसम्म १–२ जना आन्तरिक पर्यटक मात्र आउने मकवानपुरगढी क्षेत्रमा अहिले दैनिक हजारभन्दा बढी आउन थालेका छन् । ...

सन नेपालको अन्तरक्रिया

सन नेपालको अन्तरक्रिया

सन नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्सले अभिकर्ता अन्तरक्रिया तथा सम्मान कार्यक्रम गरेको छ । ...

मनमैजुमा कामना सेवा बैंक

मनमैजुमा कामना सेवा बैंक

कामना सेवा विकास बैंकले काठमाडौंको तारकेश्वर नगरपालिका वडा नम्बर १० स्थित मनमैजुमा शाखा विस्तार गरेको छ । ...

स्कुल भ्यान सहयोग

स्कुल भ्यान सहयोग

एभरेस्ट बैंकले ललितपुरको धापाखेलस्थित सेल्फ–हेल्प ग्रुप फर सेरेब्रल पल्सी, नेपाल (एसजिसिपी) लाई एक थान स्कुल भ्यान हस्तान्तरण गरेको छ ।

रारामा टेलिकमको फोरजी सेवा

रारामा टेलिकमको फोरजी सेवा

नेपाल टेलिकमले मुगुस्थित रारातालमा फोरजी मोबाइल सेवा प्रदान विस्तार गरेको छ । ...

कुमारी बैंकको भूमिपूजन

कुमारी बैंकको भूमिपूजन

कुमारी बैंकले काठमाडौंको नक्सालमा भवन शिलान्यासको निम्ति भूमीपूजन गरेको जनाएको छ । ...

वर्ल्डलिंकको अफर

वर्ल्डलिंकको अफर

इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनी वर्ल्डलिंकले ‘जाडो याममा तात्तातो हिटरनेट’ अफर ल्याएको छ । ...

Ncell Footer Ad