छिनमै गुमे दुबै खुट्टा

शनिबार, २५ भदौ २०७३, ०९ : ११ पवित्रा सुनार

काठमाडौं– खोटाङ, वाकचोलका ५१ वर्षीय डिल्लीकेशर खत्रीले दुवै खुट्टा गुमाउनुपर्ला भनेर कल्पना पनि गरेका थिएनन् । तर, नसोचेकै भइदियो । भदौ पहिलो सातादेखि उनी अप्ठेरो जीवन बाँचिरहेछन् ।

परिवारले उनलाई भदौमा राजधानीको मनमोहन कार्डियो भास्कुलर एन्ड थोरासिक सेन्टर पुर्याए । विकट गाउँका खत्री परिवारलाई तत्काल राजधानी धाउनु सहज थिएन । जतिसक्दो छिटो अस्पताल पुग्ने प्रयास नगरेका होइनन् । तर, चिकित्सकले उपचारमा ढिलो ल्याइएको जनाउँदै खुट्टा काटेर फाल्नुको विकल्प नरहेको बताए ।

परिवारका अनुसार खत्री  साउन ३० गते गाउँमै हिँडिरहेका थिए । एक्कासि दुवै खुट्टा असह्य गरी दुख्न थाले । उनी असाध्यै छटपटिए । गाउँलेले उनलाई बोकेर घर पु¥याए । धामी–झाँक्री लगाए । तैपनि छटपटी घटेन । त्यो रात त्यसरी नै बिताए ।

न नजिक अस्पताल थियो न त मोटरबाटो । कुनै उपाय नभएपाछि काठमाडौंबाट हेलिकप्टर मगाइयो । हेलिकप्टर भोलिपल्ट १२ बजे मात्र आइपुग्यो । तुरुन्तै मनमोहन पु¥याइयो । अस्पताल पुग्दा एक दिन ढिला भइसकेको थियो जति बेला खत्रीका दुवै खुट्टा बिग्रिसकेका थिए । रक्तचाप धेरै नै बढेको थियो । उच्च रक्तचापकै कारण नसा फुलेर खुट्टा बिग्रिएको औंल्याउँदै चिकित्सले त्यसलाई थप फैलिन नदिन बिग्रिएको भाग काटेर फाल्नुपर्ने बताए ।

उपचारमा संलग्न चिकित्सक डा. कजन श्रेष्ठका अनुसार उनको फुलेको नसाको शल्यक्रिया गरी नयाँ फेर्नुपर्ने देखिएको छ । पहिले गरिएको शल्यक्रियाको घाउ निको हुँदै गएको छ ।  उच्च रक्तचापका कारण मुटुसँगै जोडिएको नसा फुलेर रगतको डल्लो खुट्टाको नसातिर पसेपछि रक्तसञ्चार बन्द भई खुट्टा बिग्रिएको श्रेष्ठले जानकारी दिए ।

विकट गाउँका खत्री सानोतिनो खेतीका भरमा गुजारा चलाउँदै आएका थिए । यो घटनापछि खत्री परिवारमा एकैपटक दुई विपद् थपिएका छन् । खुट्टा गुम्नु, त्यसकै उपचारमा थेगिनसक्नु ऋण लाग्नु । ऋण कसरी तिर्ने भन्ने चिन्ता त छँदै छ, थप उपचार कसरी धान्ने समस्या पनि उत्तिकै परिवारलाई ।

छोरा चन्द्रबहादुरका अनुसार अहिलेसम्म ५ लाख रुपैयाँ खर्च भइसकेको र बिग्रेको नसा फेर्न पुनः शल्यक्रिया गर्नुपर्ने चिकित्सकले जनाएका छन् । सबै गरी दस लाख रुपैयाँ पुग्ने अवस्था रहेको उनी बताउँछन् । ‘यो पैसा तिर्न सबै जग्गा बेचे पनि पुग्दैन,’ उनले दुखेसो पोखे ।

उपचारमा ढिलो हुँदा बुबाले खुट्टा गुमाउनुपरेको चन्द्रबहादुरले बताए । ‘चार घन्टाभित्र ल्याउन सकेको भए खुट्टा काट्नुपर्ने रहेनछ,’ उनले चिकित्सकको भनाइ सुनाउँदै भने ।

उच्च रक्तचाप र मुटुसम्बन्धी समस्याले खुट्टा गुमाउने खत्री एक्ला होइनन् । अस्पतालमै सप्तरीकी सानु चौधरीको पनि एउटा खुट्टा काटिएको छ । चिकित्सका अनुसार उनलाई मुटुरोगले खुट्टामा असर पुगेको थियो । ‘मुटु फुलेको थियो, त्यहीँबाट रगतको डल्ला खुट्टाको नसामा पुगेछ, रक्तसञ्चार बन्द भएछ,’ डा. श्रेष्ठले भने । उनी केही छिटो अस्पताल आइपुगेकाले एउटा खुट्टा बच्यो । यो अस्पतालमा गत वर्ष गरिएका नसासम्बन्धी ७ सय ७१ शल्यक्रियामा १ सय ८ जनाले अंग गुमाएका थिए । डा. श्रेष्ठका अनुसार यो दर अन्य देशको तुलनामा उच्च हो । छिटो उपचारमा आउन नसक्नुलाई नै उनी यसको प्रमुख कारण मान्छन् ।

चिकित्सकका अनुसार मुटु तथा रगत पठाउने नसामा उच्च रक्तचाप, मधुमेह, बोसो भएका, अत्यधिक धुम्रपान तथा वंशानुगत समस्याले असर पुगी हातखुट्टा तथा अन्य भित्री अंग बिग्रिन पुग्छन् ।
यस्तो समस्या दुई रुपमा देखा पर्ने डा. श्रेष्ठ बताउँछन् । उनका अनुसार एउटा एक्विड पेन (एक्कासि दुख्ने समस्या) र अर्को क्रोनिक पेन (बिस्तारै दुख्ने) लक्षण हुन्छ । जुनसुकै समस्या देखिए पनि छिटो उपचारमा आए अंग बिग्रिन नपाउने डा. श्रेष्ठको सुझाव छ । ‘एक्कासि दुखेको खण्डमा छिटोभन्दा छिटो उपचारमा जानुपर्छ, ढिलो गर्दा अंग बिग्रिएर काट्नैपर्ने  स्थिति निम्तिन सक्छ,’ उनले भने ।

चिकित्सकका अनुसार यी दुवै दुखाइ उच्च रक्तचाप, मधुमेह, बोसो, चुरोट पिउनेजस्ता कारणले नै हुन्छ । यी रोग भएका व्यक्तिले नियमित उपचार गरे बच्न सकिन्छ ।

क्रोनिक पेनका लक्षण
– खुट्टा दुखिरहने
– घाउ भएपछि निको नहुने
– खुट्टा निलो–कालो हुने
– हात–खुट्टाका रौं झर्दै जाने

एक्विड पेन
– एक्कासि कडा दुखाइ हुने
– पेन किलरले काम नगर्ने








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

रोजगारदाता र ट्रेड युनियन आर्थिक विकासका सहयात्री बन्नुपर्छ: उपाध्यक्ष ढकाल

रोजगारदाता र ट्रेड युनियन आर्थिक विकासका सहयात्री बन्नुपर्छ: उपाध्यक्ष ढकाल

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका उपाध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले हाल मुलुकको औद्योगिक सम्बन्ध सहज अवस्थामा रहेको र श्रम विवादको संख्यामा कमी भइरहेको...

नेपाल टेलिकमको गिफ्ट प्याकेज

नेपाल टेलिकमको गिफ्ट प्याकेज

नेपाल टेलिकमले ग्राहकको रुचिलाई ध्यानमा राखी भ्वाइस तथा डाटा सेवा सस्तो मूल्यमा उपहारस्वरुप प्रदान गर्न सकिने सुविधा ल्याएको छ ।

माछापुच्छ्रेको ऋणपत्र स्टकमा सूचीकृत

माछापुच्छ्रेको ऋणपत्र स्टकमा सूचीकृत

माछापुच्छ्रे बैंकले जारी गरेको ३० लाख थान ऋणपत्र नेपाल स्टक एक्सचेन्जमा सूचीकृत भएको छ । ...

मार्सको १६औं वार्षिकोत्सव

मार्सको १६औं वार्षिकोत्सव

विज्ञापन एजेन्सी मार्स प्रालिले १६औं वार्षिकोत्सव मनाएको छ । ...

ग्रान्डी सोसियल फाउन्डेसनको सभा

ग्रान्डी सोसियल फाउन्डेसनको सभा

ग्रान्डी सोसियल फाउन्डेसनको प्रथम वार्षिक साधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

इन्फिनिटी लघुवित्तको मिसकल बैंकिङ

इन्फिनिटी लघुवित्तको मिसकल बैंकिङ

इन्फिनिटी लघुवित्त वित्तीय संस्थाले मिसकल बैंकिङ सेवा प्रदान गर्ने भएको छ । ...

थाई सेवा नेपालमा सफलताको दशक

थाई सेवा नेपालमा सफलताको दशक

सन् १९६८, ४ डिसेम्बर, थाई एयरवेजले नेपालको लागि पहिलो उडान सुरु गरेको दिन हो र यो नै पहिलो जेट एयरलाइन...

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स जरंखुमा

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्स जरंखुमा

सिटिजन लाइफ इन्स्योरेन्सले शाखा विस्तार गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad