विपत् व्यवस्थापन गर्न स्थानीय तह उदासीन

शनिबार, ३० असार २०७५, ०७ : १० युवराज विवश

दमक - यसपटक बर्खायामको सुरुवातमै झापामा बाढीले नराम्रो क्षति पुर्यायो । झापाका सबै स्थानीय तहमा बाढीको प्रभाव देखियो । बाढीकै कारण आधा दर्जन व्यक्तिको ज्यान समेत गयो ।

बस्तीमा खोला पस्दा धेरै विस्थापित बने । झापामा मुख्य नदीहरू कन्काइ, रतुवा, बिरिङ्ग, मावा, गेउरियाका कारण बर्सेनि ठूलो क्षति हुन्छ । सबैजसो स्थानीय तह बाढीको जोखिममा छन् । झापाका मुख्य ८ वटा नदीका कारण ८५ वटा बस्ती जोखिममा छन्, तर प्रत्येक वर्ष आउने बाढीको जोखिम न्युनीकरणका लागि खासै काम हुन सकेको छैन ।एक साताअघि गेउरिया खोलाको बाढी सडक सतहभन्दा माथि आएपछि गौरादह नगरपालिकाको आधा भाग सम्पर्कविच्छेद भयो ।

हरेक वर्ष अलिक ठूलो बाढी आउनासाथ होचो स्थानमा रहेको पुल प्रत्येक वर्ष डुबानमा पर्छ । सडक अवरुद्ध हुन्छ । ‘जनताले बर्सेनि यस्तै समस्या भोगिरहे पनि पुल मर्मत गर्न र जोखिम कम गर्नका लागि स्थानीय सरकारले ध्यान दिन सकेन,’ गौरादह जेसिजका पूर्वअध्यक्ष क्रान्तिदीप काफ्लेले भने, ‘बाढीकै कारण गेउरिया नदीमा बर्सेनि एकजनाको ज्यान जाने गरेको छ ।’ उनले अर्को पुल बनाउन पटकपटक दबाब दिए पनि सुनुवाइ नभएको उल्लेख गरे । गेउरिया नदीमा पानीको सतह बढेसँगै त्यस क्षेत्रका विद्यालय बन्द हुने गरेका छन् । सार्वजनिक सवारीसाधन ठप्प हुन्छ । ‘पुल होचो भएका कारण सवारीसाधन आवतजावत गर्न सक्दैनन्,’ काफ्लेले भने, ‘तर, स्थानीय सरकारले भने त्यतातिर पटक्कै चासो दिएको छैन ।’

असारको पहिलो साता झापाको कमल गाउँपालिका ५ गुह्ेश्वरी टोलमा धमाधम रतुवा नदीमा बाँसको अस्थायी तटबन्ध बनाइयो । बर्सेनि नदी कटान भोग्दै आएका त्यस क्षेत्रका बासिन्दाले केही राहत महसुस गरे । यसपटकको बाढीले त्यतापट्टि खासै क्षति नगरेको वडाध्यक्ष डम्बर निरौलाले बताए । दमकको रतुवाले बहाव परिवर्तन गरेर कैयौं परिवारको उठीबास लगायो । अघिल्लो साता गौरादह नगरपालिका ७ का फागो ऋषिदेवको पानीमा डुबेर मृत्यु भयो । न स्थानीय सरकारले राहत दिन सक्यो न त जोखिम न्यूनीकरणका लागि कुनै काम गर्यो ।

गौरादह नगरपालिकाका प्रवक्ता नगेन्द्र भण्डारीले यस वर्षको नगरसभा भर्खरै सकिएको र प्रकोप न्यूनीकरणका लागि काम गर्न बाँकी रहेको बताए । ‘नगरसभाले क्षति न्यूनीकरणका लागि यस वर्ष २५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ,’ उनले भने, ‘यसले क्षति क्षति न्यूनीकरण र पुनस्र्थापनाका लागि पहल गर्ने हो ।’गौरीगन्ज गाउँपालिका झापामा सबैभन्दा बढी बाढीबाट जोखिमयुक्त गाउँपालिका हो । यस वर्ष बाढीकै कारण ८ परिवार विस्थापित भएका छन् ।

वर्षासँगै कन्काई नदीमा आएको बाढीले गौरीगन्ज २ भाकुरमारीका ८ परिवारका ४० जना विस्थापित भए । तर, उनीहरूलाई तत्काल राहत र पुनर्वासको काम हुन सकेन । विस्थापित परिवारलाई नेपाल–भारत सिमाना दरघाहा कञ्चनबारीमा रेडक्रसले राख्यो । गौरीगन्ज गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष दीपेन्द्र थापाले अघिल्लो वर्ष सम्पूर्ण प्राकृतिक प्रकोपको जोखिम न्यूनीकरणका लागि ५० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरिएको बताए । ‘यस वर्ष गाउँपरिषद् चलिरहेको छ,’ उनले भने, ‘यसमा केही रकम थप गरेर योजना ल्याउने तयारी गरेका छौं ।’

गाउँपालिकाले यस वर्ष प्राकृतिक विपत्ति न्यूनीकरणका लागि भनेर ७ थान टर्च र ३० थान लाइफ ज्याकेट प्रहरीलाई हस्तान्तरण गरेको छ।

दमक नगरपालिका ३ दमकको सबैभन्दा बढी बाढीबाट जोखिमयुक्त वार्ड हो । प्रत्येक वर्ष मावा नदीका कारण यस ठाउँमा ठूलो क्षति हुने गरेको छ । यस वर्ष पनि असार लाग्दै आएको बाढीले ठूलो क्षति पुगेको छ । दमक ३ स्थित दूधे बस्तीनजिकैको जमिन कटान गर्न थालेको छ । धार परिवर्तन गरेर मावा खोलाले अघिल्लो साता एक बिघा जमिन कटान गरेको वडाध्यक्ष नवीन बरालले बताए । ‘अहिलेसम्म अस्थायी रूपमा नदी नियन्त्रणका लागि ढुंगा र तारजाली लगाइएको छ,’ उनले भने, ‘अरू थप काम गर्न सकिएको छैन । खोलाले स्थानीय राजु श्रेष्ठ र बालकृष्ण भट्टराईको एक बिघा जमिन कटान गरेको छ । खोलाले कटान तीव्र पारेपछि दूधे बस्तीका ५० घर उच्च जोखिममा छन् ।

शिवसताक्षी सबैभन्दा बढी नदीको जोखिममा रहेको नगरपालिका हो । नगरपालिकाले बर्सेनि विपत् व्यवस्थापनमा रकम छुट्याउने गरेको छ । तर, त्यो रकमको प्रभाव देखिएको छैन । अझ पीडितसम्म रकम पुगेको अवस्था छैन । शिवसताक्षी ६ का वडाध्यक्ष मनोज खुलाल कार्कीले विपत् व्यवस्थापनमा केही रकम छुट्याएको भनिए पनि अहिलेसम्म पीडितले पाउन नसकेको बताए । कन्काइ, सतासी, कमलडुब्बा, कमल बनियानी खोलाका कारण बर्सेनि डुबानमा पर्ने यो वडाका विस्थापितले राहत नपाएको उनले बताए ।

‘बाढी आउँछ, अस्थायी कटान नियन्त्रणमा लाग्नुपर्छ, विस्थापितको सधैं बिजोग नै हुन्छ,’ उनले भने, ‘सधैं रेडक्रसको भर परेका छौं ।’झापामा बाढीका कारण पछिल्लो दुई वर्षमा १७ जनाको मृत्यु भइसकेको छ । पाँचजना अझै बेपत्ता छन् । जिल्लामा अघिल्लो वर्ष बाढीमा परी १६ जनाले ज्यान गुमाएका थिए भने २ जना अझै बेपत्ता छन् । गत वर्ष जिल्लाका ८ सय ११ घर बाढीबाट पूर्ण रूपमा विस्थापित बनेको जिल्ला रेडक्रसको तथ्यांक छ । झापाको कमल, गौरीगन्ज, झापा, कचनकवल र बाह्रदशी गाउँपालिका तथा शिवसताक्षी नगरपालिका बाढीको उच्च जोखिममा छन्।

 







यसमा तपाईको मत


अन्य समाचार

टिभीमा पनि भाइरस ?

टिभीमा पनि भाइरस ?

सामसंगले हालै आफ्नो ट्वीटर अकाउन्टमा सामसंग टिभीमा भाइरस लाग्न नदिन के के गर्ने भन्ने कुराको जानकारी प्रदान गरेपछि टिभीमा पनि...

हुण्डाई मनसुन योजना

हुण्डाई मनसुन योजना

हुण्डाई मोटर्सकालागि नेपालको आधिकारिक विक्रेतालक्ष्मी इन्टरकन्टिनेन्टल प्रा.लि.ले मनसुन लक्षित आकर्षक योजनाहुण्डाई मनसुन डिलाइट सार्वजनिक गरेको छ । ...

प्रतिबन्धका कारण हुवावेलाई अर्बौ डलर घाटा

प्रतिबन्धका कारण हुवावेलाई अर्बौ डलर घाटा

प्रतिबन्ध पछि हुवावेको आम्दानी ३० अर्ब अमेरिकी डलर कम हुने ...

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले  शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने

नेपाल शैक्षिक परामर्श संघ (ECAN) ले बृहत शैक्षिक मेला आयोजना गर्ने परम्परालाई निरन्तरता दिंदै यस वर्ष १३ औं संस्करण भव्यताका...

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्काले र्‍याम्प तताइन

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा खड्काले र्‍याम्प तताइन

नेपाली अभिनेत्री स्वस्तिमा  खड्का, जो शोमा प्रभावशाली प्रस्तुतकर्ता (शोस्टपर) थिइन, उनले र्‍याम्पमा  हिड्दा ग्लामरको हिस्सानै बद्लिनमा आफ्नो भूमिका निभाइन ।

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

टि भी एस स्ट्राइकर मेलामा ग्राहक को भिड

नेपालको लागि टिभीएस टु ह्वीलर्सको आधिकारिक वितरक जगदम्बा मोटर्स प्रा.लि.ले ग्राहक वर्गको हितलाई दृष्टिगत गर्दै  TVS Stryker मेला मा आउनुहोस सुपर...

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

पल्सर स्पोर्ट्स अवार्डलाई डिस मिडिया नेटवर्कको एक्शन स्पोर्ट्स  एचडी च्यानलको  सह–प्रायोजन

नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्च (एनएसजेएफ) ले प्रत्येक वर्ष आयोजना गर्ने  बजाज पल्सर स्पोर्ट्स अवार्ड २०७५ लाई डिस मिडिया नेटवर्क लिमिटेडले...

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा सुर्खेत र लम्कीमा

सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा बिस्तारको क्रममा बीरेन्द्रनगरपालिकाको सुर्खेतमा र लम्कीचुहा नगरपालिकाको लम्कीमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । ...