सन्दर्भ महिला उम्मेदवारको

बिहिबार, ३० कार्तिक २०७४, ०८ : ३२ विन्नु प्रयास

लोकतान्त्रिक पद्धतिको बहुशासन (पोलिअर्की) प्रणालीको मान्यताको माग राज्य सञ्चालनमा महिलाको सहभागिता निश्चितरूपमा अंगीकार गर्नुपर्ने हुन्छ । यो नेपालको मात्रै होइन, अन्तराष्ट्रिय माग हो । समयले ल्याएको क्रान्ति हो । भलै हाम्रो देशको राजनीतिक दल यसको रफ्तारमा दगुर्न सकेका छैनन् । ३३ प्रतिशत सहभागिताको कुरा अझै कुनै दलमा लागु हुन सकेको छैन । आसन्न संघीय निर्वाचनमा कांग्रेस, एमाले र माओवादी ठूला दलले उठाएका महिला उम्मेदवारी संख्याले नै पुस्टि गर्छ कि अझै भाषणमा सीमित छ यो भन्ने कुरा । यसमा प्राविधिकलगायत अन्य कठिनाई पनि केही हदमा जिम्मेवार होला भने केही हदचाहिँ पुरुष वर्गको चाहनामै भर परेको देखिन्छ । जे भए पनि महिलाले पर्याप्त उपलब्धिको रक्षा गर्दै थप अधिकार र अस्तित्वको लडाइँ जारी राख्नु जरुरी छ । जुन राजनीतिक सहभागिता र सक्रियताबाट मात्रै सम्भव छ ।
    परम्परागत धारणा, परम्परागत सत्ता चरित्र भत्काउन महिला नेतृत्व जरुरी देखिन्छ । देश यतिबेला मुलुक सञ्चालन गर्ने महŒवपूर्ण चुनावी दैलोमा उभिएको छ । युगौंसम्मका लागि संवैधानिक खाका स्थापित हुने यस्तो महŒवपूर्ण संघीय संरचनागत चुनावमा महिलाको महŒवपूर्ण भूमिका रहन्छ,, रहनुपर्छ । यो छुट्यो भने नारी वर्ग राजनीतिक यात्राको गाडी छुटेमा फेरि युगौंपछाडि पर्नेछ । यस मानेमा नारी वर्गका लागि महिला उम्मेदवार अति महŒवपूर्ण हुन आउँछ । महिला उम्मेदवारको भूमिका अत्यन्त अपरिहार्य पनि छ । त्यसो हो भने त्यस यो चुनावमा उम्मेदवार भएका महिलालाई प्रतिनिधिमूलक ठानी जिताउनुपर्ने आवश्यकता पनि सर्वत्र महसुस गरिनुपर्छ ।
    विगत संविधानसभा चुनावमा लाजगालकै कारण प्रायः सबै दलबाट महिला उम्मेदवार खडा गरिएको थियो । देशभर केही महिला उम्मेदवार खडा भई राज्य तहमा, नीति नियम तहमा र राजनीतिक नेतृत्वमा पुगेका पनि छन् । तर परिवर्तनका लागि त्यतिमात्रले पुग्दैन । संघीय चुनावमा अझ सशक्त मात्रामा विजय हुन र गराउन अपरिहार्य छ । महिला उम्मेदवार छनोटमा केही अप्ठ्यारा परिस्थितिले भाँजो हाल्ने काम निश्चित गरेको छ । पहिलो कुरा त महिला सिंगो नारी प्रतिनिधित्वको उम्मेदवार छैनन् । प्रायः एकाधबाहेक सबै दलीय उम्मेदवार छन् । यसले महिला मतदाता र महिलाप्रति उदार पुरुष मतदातालाई महिला उम्मेदवार छान्नका लागि राजनीति बाधक बनेको छ ।
महिलाका अजेन्डाभन्दा दलगत अजेन्डा मान्न त्यस्ता उम्मेदवारलाई पनि आ–आफ्नो राजनीतिक विचार, लाइन बाधक बन्न सक्नेछ । सिंगो नारीप्रति भन्दा पार्टीको निर्णयप्रति लगाव लाग्ने सम्भावना रहन्छ । यही सन्दर्भमा केही वैचारिक, बौद्धिकरूपले परिपक्व उम्मेदवार भए तापनि उनीहरू एकातिर पार्टीगत छन् र अर्कोतिर श्रीमान्–श्रीमती, बाबु–छोरी, दाजु–बहिनी, सासू–ससुरा–बुहारी, आमा–छोरी आदि एकाघर तथा नातागोताबीच दुवै उम्मेदवार परेको हुँदा नेपाल जस्तो राजनीतिक भर र विश्वास नभएको देशमा भोलि उनी एकलौटी ढंगले शक्ति जमाएर शासक बन्ने खतरा पनि नहोला भन्न सकिन्न ।
केही उम्मेदवार भने महिलाका नाममा उठाइएको विचारशून्य र क्षमताहीन पनि देखिन्छन् । कोही पुरुष वर्गकै लोभलालच र लहडमा उठाइएका उम्मेदवार पनि छन् । त्यसो हुँदा व्यावहारिकरूपमा आलोकाँचो प्रवृत्तिको शिकार बनाउलान् भन्ने जगजगी उत्तिकै छ । महिला उम्मेदवारका नाममा चुनाव जितेर सत्ता र शक्तिको रोगबाट संक्रमित भई फ्लोर क्रस गर्ने, पार्टी प्रवेश गर्नेलगायतका खतरा पनि आउन सक्छ । त्यसैले यी सबै पक्षलाई समेत ध्यानमा राख्दै महिलालाई जिताउन आवश्यक छ ताकि लामो समयदेखि शासनसत्तामा रहेको पुरुष एकल वर्चश्व टुटोस् र जनसंख्याका आधारम उचित प्रतिनिधित्व हुने वातावरण बनोस् ।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सासमङद्वारा एकीकृत विकासका कार्यक्रमलाई विशेष सहयोग

सासमङद्वारा एकीकृत विकासका कार्यक्रमलाई विशेष सहयोग

सामसङ इलेक्ट्रोनिक्सले आफ्ना मातहत अन्तर्गत सञ्चालित विभिन्न CSR परियोजना मध्ये सामसङ (दक्षिण कोरिया) ले काठमाडौंको तारकेश्वर नगरपालिका वडा नं. २...

सुजुकीको वातावरणमैत्री हाइब्रिड कार

सुजुकीको वातावरणमैत्री हाइब्रिड कार

सबैतिर वातावरण प्रदूषणको चिन्ता प्रकट भइरहेका बेला सुजुकीले वातावरणमैत्री नयाँ कार बजारमा ल्याउन लागेको छ । ...

सामसङ्ग मोबाइल रिटेलर्स मिट

सामसङ्ग मोबाइल रिटेलर्स मिट

हिम इलेक्ट्रोनिक्स प्रा.लि.ले सफलतापूर्वक विभिन्न तीन वटा स्थान सिमरा, बर्दिबास र लहानमा २० अगष्ट २०१९ देखि २२ अगष्ट २०१९ सम्म...

कुमारी–ओम समाज डेन्टल सम्झौता

कुमारी–ओम समाज डेन्टल सम्झौता

कुमारी बैंक र चावहिलस्थित ओम समाज डेन्टल हस्पिटलबीच स्वास्थ्य सेवामा छुटसम्बन्धी सम्झौता भएको छ । ...

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

पुँजीबजार केही दिनयता गतिहीन देखिएको छ । ...

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

लगानीकर्तामा आत्मविश्वास नहुँदा बजार गतिहीन

पुँजीबजार केही दिनयता गतिहीन देखिएको छ । ...

मन्जुश्री फाइनान्सको नयाँ बचत खाता

मन्जुश्री फाइनान्सको नयाँ बचत खाता

मन्जुश्री फाइनान्सले मन्जुश्री विशेष बचत खाता नामक नयाँ बचत खाता सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

सेञ्चुरी बैंकको कर्मचारी लक्षित बचत खाता

सेञ्चुरी बैंकको कर्मचारी लक्षित बचत खाता

सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकले कर्मचारीलक्षित एक हजार रुपैयाँमामा बचत खाता खोल्ने गरी प्रिमियम पेरोल म्यानेजमेन्ट खाता सार्वजनिक गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad