दोलखामा कसले मार्ला बाजी ?

सोमबार, १३ कार्तिक २०७४, ०७ : ५४ रमेश खतिवडा

दोलखा – बहुदल आएयता प्रायः चुनावमा कम्युनिस्टको पल्ला भारी हुनेगरेको दोलखामा यसपालि भने कांग्रेस र कम्युनिस्टबीच रोचक प्रतिस्पर्धा देखिँदैछ। 

यसअघि दुई निर्वाचन क्षेत्र रहेको जिल्लामा बहुदलयताका ५ चुनावमध्ये २०५१ मा क्षेत्र नं. १ कांग्रेस र २०६४ मा दुवै क्षेत्रमा माओवादी केन्द्रले जितेको थियो । त्यसबाहेक २०५१ मा क्षेत्र नं. २ सहित अन्य संसदीय चुनाव एमालेले जितेको थियो। 

दोलखाको राजनीतिमा पञ्चायतकालम खड्का र उप्रेती हाबी थिए । बहुदल कालमा कम्युनिस्ट सशक्त हुनुमा पञ्चायतकालमा हाल राष्ट्रिय तहमा प्रभावशाली रहेका कम्युनिस्ट नेताले दोलखालाई केन्द्र बनाएर गरेको भूमिगत संगठन कारण थियो । त्यतिमात्र नभएर बहुदल कालमा दोलखामा एमालेले गरेको एनजिओ खेती पनि अर्को कारण रहेको बुझाइ स्थानीयको छ। 

९ गाउँपालिका रहेको जिल्लाबाट एकजना प्रतिनिधिसभा सदस्य र दुईजना प्रदेशसभा सदस्य चुनिनेछन् । गौरीशंकर, वैत्येश्वर, तामाकोसी, मेलुङ गाउँपालिका र जिरी नगरपालिका प्रदेशसभा (क) मा र बिगु, कालिञ्चोक, सैलुङ गाउँपालिका र भीमेश्वर नगरपालिका प्रदेशसभा (ख) मा छन् ।

प्रतिनिधिसभा सदस्य र प्रंदेशसभा सदस्य (ख) नेकपा एमाले र प्रदेशसभा सदस्य (क) नेकपा माओवादी केन्द्रले बाँडेका छन् । लोकतान्त्रिक गठबन्धनका तर्फबाट कांग्रेसले तीनवटै पदमा एक्लै उम्मेदवारी दिएको छ । कांग्रेसलाई राप्रपा, राप्रपा प्रजातान्त्रिकलगायतको साथ छ। 

प्रतिनिधिसभाका लागी कांग्रेसले पार्टी सभापति रुद्रबहादुर खड्कालाई मैदानमा उतारेको छ भने वाम गठबन्धनका तर्फबाट पूर्वसांसद एवं एमाले केन्द्रीय सदस्य पार्वत गुरुङ मैदानमा छन् । यो पदमा विवेकशील साझासहित केही साना दलले समेत उम्मेदवारी दिएका छन् । यस्तै बुथ प्रतिनिधि राख्न र मतगणनामा आफूनिकटका प्रतिनिधि थप्न सजिलो हुने भन्दै मुख्य प्रतिस्पर्धी खड्का र गुरुङले नै केही कार्यकर्तालाई स्वतन्त्र उम्मेदवारी हाल्न लगाएका छन्। 

उता प्रदेशसभा (क) मा कांग्रेसले जिल्ला नेता बर्मा लामालाई मैदानमा उतारेको छ भने वाम गठबन्धनका तर्फबाट माओवादी केन्द्रका नेता विशाल खड्का प्रतिस्पर्धा गर्दैछन् । प्रदेशसभा (ख) मा वाम गठबन्धनका तर्फबाट एमालेले पोलिटब्युरो सदस्य पशुपति चौलागाईंलाई उतारेको छ भने कांग्रेसका तर्फबाट महासमिति सदस्य केशवराज चौलागाईं प्रतिस्पर्धामा छन् । यही प्रदेशमा एमाले उम्मेदवार चौलागाईंविरुद्ध उनकै दलका पुराना नेता एवं पूर्व जिविस सभापति लालकुमार केसीले नेकपा मालेका तर्फबाट उम्मेदवारी दिएका छन्। 

प्रतिनिधिसभामा रोचक प्रतिस्पर्धा

प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि कांग्रेसका खड्का र एमालेका गुरुङबीच नै मुख्य प्रतिस्पर्धा छ । दुवैबीच कडा टक्कर छ । खड्का र गुरुङ कुनै बेलाका व्यावसायिक साझेदार हुन् । २०४९ मा कांग्रेसका तर्फबाट जिविस सभापति बनेर ५ वर्ष जिल्ला हाँकेका खड्का जिल्लामा लोकप्रिय छन् । दोलखा एमालेभित्रको राजनीतिमा पछिल्लो पुस्तामाझ एक दशकअघि मात्र एकैपटक प्रभावशाली बनेर उदाएका गुरुङ राजनीतिमा कनिष्ट भए पनि २०७० मा चुनाव जितेका कारण उत्तिकै लोकप्रिय छन् । दुवै गौरीशंकर गाउँपालिकाका हुन् । सुरी गाउँका गुरुङ त्यहाँका पुराना नेता मकरध्वज गुरुङका छोरा हुन् । झ्याँकु गाउँका खड्का २२ वर्षको उमेरदेखि नै राजनीति गरेका पुराना नेता हुन् । उनी ३२ वर्षको उमेरमा जिल्ला विकास समितिको सभापति बनेका थिए । 

बहुदल आएपछिको सुरुवाती दिनमा जिल्लाको विकास निर्माणको ढोका खोल्ने बागडोर सम्हालेर काम गरेका कारण खड्का चर्चित छन् भने गुरुङ पार्टीअध्यक्ष हुँदा गरेको केही सामाजिक कामका कारण चर्चित छन् । 

एमाले र माओवादीबीच गठबन्धन भए पनि दोलखामा द्वन्द्वकालमा माओवादीका कारण सबैभन्दा धेरै पीडा एमालेका कार्यकर्ताले बेहोर्नुपरेको साथै शान्तिप्रक्रियायता एमाले र माओवादीबीचको

टकरावका कारण माओवादीतर्फको मत गुरुङले भन्दा आफूले बढी पाउने आश खड्काले लिएका छन्  । शेर्पा समुदायसँग विवाह गरेका खड्का माथिल्लो भेगमा रहेका शेर्पा साथै गुरुङलगायतका आदिवासी जनजातिको मत तान्ने ध्याउन्नमा छन् । उता गुरुङ आफैं जनजाति भएको र २०७० मा समेत मत पाएर जितेका कारण जनजातिको समर्थन आफैंले पाउनेमा ढुक्क छन् । 

गौरीशंकर र बिगु गाउँपालिकामा बाहुल्य रहेको खड्का समुदायको समर्थन पाउनेमा खड्काको आशा छ । गुरुङ भने सो क्षेत्रमा आफ्नो पकड जमाउन लागिपरेका छन् । जिरीमा व्यवसाय गरेर लामो समय बसेका खड्का जिरीआसपासको मत पाउनेमा ढुक्क छन् । उता गुरुङ माओवादीको सहयोग लिएर जिरी नगरपालिकाको मत आफैंतिर तान्ने ध्याउन्नमा छन् । प्रतिनिधिसभाका लागि मेलुङ, तामाकोसी, वैत्येश्वर, भीमेश्वर, सैलुङ र कालिञ्चोकका मतदाता निर्णायक हुन सक्छन् । 

प्रदेश (क) मा अझ बढी टक्कर

प्रदेश (क) मा वाम गठबन्धनका तर्फबाट माओवादी केन्द्रका उम्मेदवार विशाल खड्का र कांग्रेसका बर्मा लामाबीच कडा टक्कर छ । एमाले र माओवादीको अत्यधिक टकराव रहेको यो क्षेत्र माओवादीलाई दिइएका कारण एमालेभित्र असन्तुष्टि देखिन्छ । यो क्षेत्रका चर्चित एमाले नेता बुद्धिमान पाख्रिनको द्वन्द्वकालमा माओवादी कार्यकर्ताले हत्या गरेका थिए । गत स्थानीय निर्वाचनमा पनि विशालकै गाउँ जुगुका एमाले कार्यकर्ता कुलबहादुर तामाङको हत्या भएपछि माओवादी केन्द्रका ३९ जना जिल्ला नेताविरुद्ध एमालेले दायर गरेको हत्या मुद्दा जिल्ला अदालतमा विचाराधीन छ । मुद्दा खेप्नेमा वाम गठबन्धनको उम्मेदवार रहेका विशाल पनि छन् । 

दुई दलबीचको यस्तो टकरावले आफूलाई फाइदा हुने कांग्रेसको विश्लेषण छ । लामा एमाले कार्यकर्तालाई माओवादीले सबैभन्दा बढी सताएको क्षेत्र भएका कारण एमाले कार्यकर्ताको समर्थन आफूले पाउनेमा ढुक्क छन् । यद्यपि कांग्रेसले यो क्षेत्रका ५ मध्ये एउटा गाउँपालिका जितेको, मेलुङ, तामाकोसी र वैत्येश्वरका अधिकांश स्थानमा आफ्नो बलियो संगठन नै जितको आधार रहेको दाबी बर्माको छ । उता माओवादी केन्द्रका विशाल भने एमालेबाट आफूलाई धोका नहुने विश्वासका साथ चुनाव जित्नेमा ढुक्क छन् । 

प्रदेश (ख) मा एमालेलाई बागीको तगारो

प्रदेश (ख) मा विगतदेखि नै एमाले बलियो देखिँदै आए पनि यसपटक यो पार्टीका उम्मेदवारका लागि एमालेकै पुराना नेता लालकुमार केसी तगारो बनेका छन् । सुरुमा प्रतिनिधिसभामा दाबी गरेका एमाले पोलिटब्युरो सदस्य पशुपति चौलागाईं प्रदेशको सिटमा आएर चुनाव लडेपछि असन्तुष्ट बनेका पूर्व जिविस सभापति केसीले नेकपा मालेबाट उम्मेदवारी दिए । 

केसी बिगु गाउँपालिकाका हुन् । उत्तरमा पर्ने बिगु र कालिञ्चोक गाउँपालिकाबाट उनले ४ हजार मत कटाउन सक्ने आकलन कतिपयको छ । यो क्षेत्रमा भीमेश्वर नगरपालिकाको मत करिब बराबरजस्तै हुन्छ । सैलुङ गाउँपालिका, भीमेश्वर र कालिञ्चोकको गठबन्धनभित्रको मत र बिगुको बहुमत मतले जित्नेमा पशुपति ढुक्क छन् । तर सैलुङ गाउँपालिकामा कांग्रसभित्रको द्वन्द्व समाधान गरेर र भीमेश्वर नगरपालिकामा केही सुधार गर्नुका साथै कालिञ्चोकमा पार्टीको मत जोगाएमा आफूले जित्नेमा कांग्रेस उम्मेदवार केशवराज ढुक्क छन्।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

“एडोब फोटोशप” अब एप्पलको आइप्याडमा पनि आउने भएको छ ...

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि विकास बैंकले मझौला तथा साना व्यवसाय, परियोजनामा कर्जा लगानीलाई प्रोत्साहन गर्न ग्रामीण प्रविधि केन्द्र र सामुदायिक विधुत उपभोक्ता राष्ट्रिय...

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले नौ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर बिक्री गर्ने भएको छ । ...

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टले दिपावली तथा छठ पर्वको अवसर पारेर ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

नेपाल टेलिकमले अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा लिई भारत भ्रमणमा जाने कम्पनीका मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि ‘डाटा रोमिङ प्याक’ सञ्चालन गरेको छ ।

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

अमेरिकी कम्पनी सिथोसले नेपालमा सेवा विस्तार गर्ने भएको छ । ...

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको सञ्चालक समिति बैठकले राजेन्द्रलाल श्रेष्ठलाई कम्पनी सचिवमा नियुक्त गरेको छ । ...

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको दसैं तिहार अभियानको चौथो संस्करणको ग्राउन्ड एक्टिभेसनमा अझ बढी रौनक थप्न अभिनेत्री आँचल शर्माले २२, २३ र २४ अक्टोबरमा...

Ncell Footer Ad