६ मा पढ्दा बिहे, १० मा दुई सन्तान

आइतबार, ०९ माघ २०७३, ०८ : ४४ बिरा गडाल

बैतडी- गाँजरी–५ धौल्याडीकी निर्मला धामीले २० वर्षमै परिवार नियोजनको स्थायी बन्ध्याकरण गरिन्। भर्खर मात्र विवाह गर्ने उमेर पुगेकी उनले १६ वर्षको उमेरमा बिहे गरेर दुई सन्तान जन्माइसकेकी छन्। उनले गत महिना गाँजरी स्वास्थ्य चौकीमा स्थायी बन्ध्याकरण मिनिल्याप गराइन्। जिल्लामा 'बिहेबारी बीस बर्ष पारि' भन्ने नारासहित बालविवाहविरुद्धको अभियान चलिरहेको छ तर धामीजस्तै धेरै किशोरीको सानैमा बिहे हुने गरेको छ। उमेर नपुग्दै बिहे गरेपछि छिटै सन्तान जन्मने गरेका छन्।

स्वास्थ्य कार्यालयले आयोजना गरेको मिनिल्याप (महिलाको स्थायी बन्ध्याकरण) शिविरमा निर्मलाका पति सोपान पनि सँगै थिए। २३ वर्षीय सोपान गाजरी माविमा १० कक्षा पढ्छन्। उनले ६ कक्षामा छँदा बिहे गरेका थिए। विद्यालय जान नपाएकी निर्मला भने अझै निरक्षर छिन्। जेठो छोरा तीन वर्षका पुगे, छोरी ६ महिनाकी। 'बिहे गर्ने सोच नै थिएन, घरपरिवारले गरिदियो', सोपानले भने, 'बिहे गरेको अर्को वर्ष छोरा जन्मियो, २ छोराछोरी भएपछि अब नजन्माउने सोचले बन्ध्याकरण गरेका हौं।' दुवैको सल्लाहमा मिनिल्याप गर्न आएको सोपान बताउँछन्।

पुस दोस्रो साता स्वास्थ्य कार्यालयले आयोजना गरेको उक्त शिविरमा गाजरीका अन्य १८ महिलाले स्थायी बन्ध्याकरण गराए। तीमध्ये आधाभन्दा बढी महिला ३० वर्षमुनिका थिए। अघिल्लो साता कुवाकोट गाविसमा आयोजित शिविरमा ३४ महिलाले बन्ध्याकरण गराएका थिए। दुवै शिविरमा ९० प्रतिशत महिलाले ३० वर्षमुनिका रहेको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ। सानैमा बिहे गर्ने चलनले कम उमेरमै सन्तान जन्माउनेको संख्या धेरै भएको हो। '३० वर्षमा चारपाँच सन्तान जन्माएका महिला स्थायी बन्ध्याकरण गर्ने बढी थिए,' स्वास्थ्य कार्यालयका परिवार नियोजन सुपरभाइजर डिल्लीरमण जोशीले भने, '१५/१६ वर्षमै बिहे गर्ने र २० वर्षमा आमा बनिसकेका धेरै छन्।'

आर्थिक अवस्था कमजोर भएका स्थानीय युवा कामको खोजीमा भारत जान्छन्। सानै उमेरमा बिहे गर्ने हुँदा घरमा महिला र बालबालिकामात्रै हुन्छन्। परिवार नियोजनका अस्थायी साधनको सहजै जानकारी र पहुँच नहुँदा गाउँका अधिकांश महिला अनिच्छित गर्भधारण गर्न बाध्य छन्। केहीले असुरक्षित गर्भपतन गराउँदै आएका छन्।

बर्सेनि गर्भवती हुँदा शारीरिक र आर्थिक बोझबाट बच्न बन्ध्याकरण गर्ने महिलाको संख्या बढ्दै गएको हो। दुर्गममा जथाभावी औषधि सेवन र घरेलु जडीबुटी प्रयोगबाट गर्भपतन गराउने समस्या रहेको स्वास्थ्यकर्मी बताउँछन्। गाउँमा शिविर आयोजनाले सेवामा पहुँच हुँदा बन्ध्याकरण गर्ने संख्या बढी भएको सुपरभाइजर जोशीले बताए।

उमेर नपुग्दै बिहे गर्ने र सन्तान जन्माउने परिवारमा शारीरिक, मानसिक र आर्थिक समस्या बढी देखिने गरेको छ। त्यस्तै पाठेघर खस्ने, रगत कमी हुने, उमेर नढल्किँदै बुढो देखिने, कमजोरीलगायत समस्या पनि निम्तिन्छन्। त्यस्ता महिलाबाट जन्मेका बालबालिकामा कुपोषण, रक्तअल्पतालगायतका कारणले शारीरिक र मानसिक विकास प्रभावित हुने स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख डा. गुणराज अवस्थीले बताए। 'बिहे गर्ने उमेर पुग्दा दुईतीन सन्तान जन्माइसकेका हुन्छन्', उनले भने, 'आमा र सन्तानको स्वास्थ्यसँगै यसले परिवार हुँदै समाजलाई असर गर्ने गरेको छ।’

जिल्लामा झन्डै ६० प्रतिशत बालविवाह हुने गरेको एक सर्वेक्षणले देखाएको छ। ५९ दशमलब ४ प्रतिशत महिलाको १७ वर्ष नपुग्दै बिहे र १९ वर्षमै आमा बन्ने गरेको संयुक्त राष्ट्रसंघ जनसंख्या कोषका जिल्ला अधिकृत गणेश शाहीले बताए। जिल्लालाई २०७५ सम्म बालविवाहमुक्त घोषणा गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्टको अभिनव फोल्डिंग स्मार्टफोन

माइक्रोसफ्ट सरफेस डुवो र माइक्रोसफ्ट सरफेस नियो सार्वजनिक गरेर प्रविधिको जगतलाई आश्चर्य चकित पारेको छ ...

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलले सोचेभन्दा धेरै आइफोन ११ को माग

एप्पलको नयाँ आइफोन - आइफोन ११ को माग निकै उच्च रहेको छ ! ...

एनसेलको दशैं अफर

एनसेलको दशैं अफर

एनसेल प्रा.लि.ले आफ्ना ग्राहकहरुका लागि दशैं अफर ल्याएको छ । ...

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

वेस्टर्न युनियनको उपभोक्ता प्रवद्र्धन अफर

रेमिट कम्पनी वेस्टर्न युनियनले नेपालमा सेप्टेम्बर १८ देखि नोभेम्बर १६सम्म साप्ताहिक ड्र र बम्पर लक्की ड्रमार्फत नगद पुरस्कार जित्न सक्ने...

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकका सात शाखा थपिए

कुमारी बैंकले एकै दिन सात शाखा उद्घाटन गरेको छ । ...

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथद्वारा मृतकको ऋण मिनाहा र फिर्ता

मुक्तिनाथ विकास बैंकले सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रमअन्तर्गत बैंकको साना तथा लघुबैंकिङ कार्यालय बूढीबजारमा सदस्य रहेका विष्णुमाया बरालको मृत्यु भएकोले निजले उपभोग...

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड र महिन्द्रा सहकार्यमा

फोर्ड मोटर कम्पनी र महिन्द्रा एन्ड महिन्द्रा कम्पनीले संयुक्त रुपमा काम गर्ने गरी सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन् । ...

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

अब ए५०एसमा सामसङको प्रिमियम क्यामरा फिचर

सामसङले हालै नयाँ डिजाइनको साथ ग्यालेक्सी ए५०एस प्रस्तुत गरेको छ। नयाँ ग्योलेक्सी ए५०एसमा अझै धेरै नवीनतम एवं आकर्षक विशेषताहरु समेटिएको...

Ncell Footer Ad