इन्धन भण्डारण गर्न १ सय १७ अर्बको योजना

बुधबार, २७ पुष २०७३, १० : ५१ दिलिप पौडेल

काठमाडौं– इन्धन आयातमा सामान्य अवरोध हुनासाथ बजारमा अभाव झेल्नुपर्ने समस्या निराकरण गर्न नेपाल आयल निगमले महŒवाकांक्षी योजना तयार गरेको छ । १ सय १७ अर्ब रुपैयाँ खर्चिएर पूर्वाधारसहित इन्धन भण्डारण गर्ने योजना निगमले ४७औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा मंगलबार सार्वजनिक गरेको हो ।

तीन महिनासम्म खपत धान्ने गरी पेट्रोलियम पदार्थ (डिजेल, पेट्रोल, मट्टीतेल, हवाइ इन्धन) र एलपिजी ग्यास भण्डारणको पूर्वाधार बनाउन लागिएको निगमले जनाएको छ  । पेट्रोलियम पदार्थ ५ लाख ४३ हजार ९ सय १६ किलोलिटर र एलपिजी १ लाख १३ हजार मेट्रिक टन भण्डारण क्षमता बढाउनुपर्ने निगमका निमित्त नायव कार्यकारी निर्देशक सुशील भट्टराईले बताए । ‘तीन महिनालाई धान्ने गरी भण्डारण क्षमता बढाउन लागेका हौं,’ भट्टराईले भने, ‘निगम र सरकारको सहयोगमा निर्माण गर्ने गरी योजना तयार गरेका छौं ।’

निगमसँग अहिले ७१ हजार ५ सय ७६ किलोलिटरमात्र क्षमता रहेकोमा ४ लाख ७२ हजार ३ सय ४० किलोलिटर बढाउनुपर्ने भट्टराईले बताए ।  जग्गासहित पूर्वाधार बनाउन ६० अर्ब र तीन महिनाको जगेडा इन्धनको लागि ५७ अर्ब रुपैयाँ आवश्यक पर्ने निगमले जनाएको छ । त्यसको स्रोतको लागि पनि निगमले योजना पेस गरेको छ । ‘स्वचालित मूल्य प्रणालीमार्फत कारोबार गर्ने हो भने मुनाफाबाटै लागत उठ्छ,’ उनले भने, ‘राष्ट्रिय आवश्यकताको विषय भएकाले निगमको मुनाफा अनुसार सरकार र निगमले आधा÷आधा बेहोर्नुपर्छ भन्ने हाम्रो धारणा हो ।’
अहिलेको पेट्रोलियम पदार्थ माग, बढ्दो सवारी चापलाई समेत मध्यनजर गरेर निगमले योजना बनाएको हो । मुलुक संघीय संरचनामा जाँदा त्यहाँको मागअनुसार सहज रुपमा पेट्रोलियम पदार्थ आपूर्ति व्यवस्थापन सजिलोका लागि नयाँ खाका तयार पारेर अघि बढेको छ । हाल निगमका १० डिपोको करिब ७१ हजार किलोलिटर पेट्रोलियम पदार्थ भण्डारण क्षमता छ । अहिलेका भण्डारण गृहले पेट्रोल ५ दिन, डिजेल १९ दिन, मट्टीतेल ९९ दिन र हवाई इन्धन २० दिनलाई मात्र पुग्छ ।
निगमको नयाँ योजना अनुसार पेट्रोल अलिहेको ५ हजार १ सय ८४ किलोलिटर क्षमतामा १ लाख २९ हजार ८ सय १६ किलोलिटर बढाएर १ लाख ३५ हजार किलोलिटर पु¥याउने, डिजल ४२ हजार ४ सय किलोलिटरमा ३ लाख ६२ हजार ६ सय थपेर ४ लाख ५ हजार किलोलिटर पु¥याउने योजना छ । त्यसैगरी एलपिजी ग्यास भण्डार अहिलेसम्म निजी कम्पनीसँगमात्र ७ हजार मेट्रिक टन रहेकोमा १ लाख १३ हजार मेट्रिक टन थपेर १ लाख २० हजार मेट्रिक टन बनाउने जनाएको छ  ।
उपभोक्तालाई सघाउ पुग्ने गरी सहज आपूर्ति गर्न इन्धन मौज्दात राख्ने कार्यक्रममा सघाउने सरकारी योजना छ । ‘इन्धन भण्डारण गर्ने निगमको योजनामा सरकारले सघाउँछ,’ आपूर्तिमन्त्री दीपक बोहोराले भने, ‘इन्धन मौज्दात राख्न करिब ३२ अर्ब रुपैयाँ दिनुपर्छ भनेर छलफल भइरहेको छ ।’ निगम नाफामा गइसकेकोले आन्तरिक स्रोतसमेत परिचालन गर्ने उनले बताए । ‘सरकार, निगम र सार्वजनिक निजी साझेदारी मोडलमा जान सकिन्छ,’ मन्त्री बोहोराले भने, ‘जसरी पनि ९० दिनलाई पुग्ने गरी भण्डारण बढाउनु पर्छ ।’
चालु आर्थिक वर्षदेखि नाफामा गएको निगमले पूर्वाधार विकासको लागि यही वर्षदेखिनै ५ अर्ब रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको जनाएको छ । ‘काठमाडौंसहित देशभर भण्डारण क्षमता बढाउन कार्ययोजना तयार छ,’ निगमका प्रबन्ध निर्देशक गोपाल खड्काले भने, ‘जग्गा खरिद गरेर विस्तारको काम सुरु भइसकेको छ ।’ नाफा कमाउन थाल्दा पनि उपभोक्ता अपेक्षाअनुसार मूल्य नघटाएको आरोप लागिरहेका निगमले नाफा रकम पूर्वाधार निर्माणमा खर्चन थालेको हो ।
डेढ दशकको अवधिमा पेट्रोलियम पदार्थको खपत करिब १ सय १५ प्रतिशतले बढेको निगमले जनाएको छ । इन्डियन आयल कर्पोरेसन (आइओसी) बाट इन्धन ल्याएर बिक्री गर्न एकाधिकार पाएको निगमले सम्पूर्ण ऋण तिरेर नाफामा गएपछि पेट्रोलियम पदार्थ बिक्रीबाट आएको नाफाबाट पूर्वाधार निर्माण गर्ने योजनालाई पहिलो प्राथमिकतामा राखेको हो । ‘निगम नाफामा गइसकेकोले अबको नाफा पूर्वाधार विकासमा खर्चिन थालेका छौं,’ निगमका प्रवक्ता भानुभक्त खनालले भने, ‘मुलुक संघीय संरचनामा गएसँगै निगमले सातै प्रदेशमा पेट्रोलियम पदार्थ भण्डारण गर्न डिपोको सुधार विस्तारसहित नयाँ संरचना निर्माण गर्न थालिएको हो ।’
मट्टीतेलको माग घट्दै गएपछि निगमले बनाएका मट्टीतेलका ट्यांकलाई पेट्रोल र डिजेलमा रुपान्तरण गर्ने प्रक्रियासमेत सुरु गरेको निगमका वितरण विभाग प्रमुख सीताराम पोख्रेलले बताए । ‘थानकोटमा रहेको ४२ लाख लिटर मट्टीतेल राख्ने ट्यांकलाई पेट्रोलमा परिणत गर्न ठेक्का दिइसकेको छ,’ पोख्रेलले भने ।








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

एप्पल आइप्याडमा पनि फोटोशप आउँदै

“एडोब फोटोशप” अब एप्पलको आइप्याडमा पनि आउने भएको छ ...

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि बैंकको साना कर्जा सम्झौता

कृषि विकास बैंकले मझौला तथा साना व्यवसाय, परियोजनामा कर्जा लगानीलाई प्रोत्साहन गर्न ग्रामीण प्रविधि केन्द्र र सामुदायिक विधुत उपभोक्ता राष्ट्रिय...

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले सेयर बिक्री गर्ने

हिमालयन बैंकले नौ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर बिक्री गर्ने भएको छ । ...

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टमा ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना

मारुती सिमेन्टले दिपावली तथा छठ पर्वको अवसर पारेर ‘चाँदीको झिलिमिली’ योजना सार्वजनिक गरेको छ । ...

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

टेलिकमको ‘डाटा रोमिङ प्याक’

नेपाल टेलिकमले अन्तर्राष्ट्रिय रोमिङ सेवा लिई भारत भ्रमणमा जाने कम्पनीका मोबाइल प्रयोगकर्ताका लागि ‘डाटा रोमिङ प्याक’ सञ्चालन गरेको छ ।

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

सिथोसको एआई सेवा नेपालमा

अमेरिकी कम्पनी सिथोसले नेपालमा सेवा विस्तार गर्ने भएको छ । ...

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्सको कम्पनी सचिवमा श्रेष्ठ

सिटिजन्स बैंक इन्टरनेसनलको सञ्चालक समिति बैठकले राजेन्द्रलाल श्रेष्ठलाई कम्पनी सचिवमा नियुक्त गरेको छ । ...

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको एक्टिभेसनमा आँचल शर्मा

कोकको दसैं तिहार अभियानको चौथो संस्करणको ग्राउन्ड एक्टिभेसनमा अझ बढी रौनक थप्न अभिनेत्री आँचल शर्माले २२, २३ र २४ अक्टोबरमा...

Ncell Footer Ad