प्याजको पिरलो

बुधबार, २५ मङि्सर २०७६, १० : २३ सम्पादकीय

हाम्रो भान्छाको अपरिहार्य अंग बनेको प्याजको यतिबेला निकै अभाव भएको छ । खासमा प्याज काट्दा होइन, यसको मूल्य सुन्दै सर्वसाधारणलाई आँशु आउने अवस्था छ । तीन महिनाअघिसम्म यसको मूल्य अहिलेजस्तो उच्च थिएन । अहिले यसको मूल्य किलोकै २ सय २५ रुपैयाँ पुगेको छ । छिमेकी मुलुक भारतले प्याज निर्यात रोकेपछि त्यसको प्रभाव नेपाली बजारमा समेत परेको हो । र, यही अभावबीच अवसर पनि नभएका होइनन् । हामीकहाँ कृषि उत्पादनमा जोड दिइएको भए यतिबेला किसानका निम्ति यो सुन्दर अवसर बन्न सक्थ्यो । त्यति मात्र होइन, अन्य देशमा प्याज अभाव भएका बेला निकासी गरेर समेत फाइदा उठाउन सकिन्थ्यो । अत्यधिक मूल्य वृद्धिका कारण बंगलादेशकी प्रधानमन्त्री शेख हसिनाले त आफ्नो भान्छामा प्याज नभित्र्याउने घोषणै  गरिसकेकी छन् । यसबाट प्रस्ट हुन्छ– कुनै पनि कृषिजन्य वस्तुको उत्पादन र आपूर्ति सहज भएन भने जनजीवनमै असर पर्छ । अचेल खाद्य सुरक्षालाई समेत सुरक्षाकै एउटा महत्वपूर्ण अंगका रूपमा ग्रहण गरिन्छ । तर यसतर्फ राज्यको ध्यान जान सकेको देखिएन । बरु भारतले बन्द गरेको प्याज निर्यात सुरु हुनासाथ आफ्नो समस्या हल हुन्छ भनी ठान्ने प्रवृत्ति छ, जसले यस्तो विपत्ति निम्त्याइरहन्छ । दीर्घकालीन रूपमा समस्या समाधान गर्ने गरी कृषि रणनीति बनाउने काम विगतमा नगरेका कारण यो अवस्था आएको हो ।

हाम्रो मुलुकमा १० वर्षअघि अत्यन्तै आवश्यक ‘प्याज मिसन’ सुरु भएको थियो । तर त्यो मिसन पूरा नहुँदै ५ वर्षमा बन्द भयो । जसका लागि १५ करोड रुपैयाँ खर्च मात्र भयो । त्यसलाई सफलतामा पुर्‍याउन सकेको भए अहिले प्याज सहजै आपूर्ति हुन सक्ने थियो । आफूले सुरु गरेका कार्यक्रम अनायासै बन्द हुनाका कारणबारे सरकारले समीक्षा गर्न आवश्यक छ । कार्यक्रम योजना तर्जुमा, कार्यान्वयन, अनुगमन तथा पृष्ठपोषण र आवश्यक परे मध्यावधि मूल्यांकन गरेर कार्यक्रमको रणनीति सुधार गर्न सकिन्छ । तर हामीकहाँ ‘प्याज मिसन’ असफल हुँदा पनि त्यसो गरिएन । आखिर यो के भएको रहेछ भनेर पनि अहिलेका कृषिमन्त्री घनश्याम भुसालले अनुसन्धान गराउन सक्छन् । हाम्रा आयोजनाको असफलताबाट अत्यावश्यक आपूर्तिमा मात्र असर पर्दैन, महँगीसमेत बढाउँछ । नेपाली किसानकै खेतबारीमा उत्पादन हुने कृषिजन्य वस्तु आपूर्तिका निम्ति देशले खर्च गर्नुपर्ने अवस्था यसले पैदा गर्छ ।

नेपालीका भान्छामा प्रिय बनेको प्याजको उत्पादनको दुर्दशा सुखद संकेत होइन । प्याजको मूल्य चाडबाडका बेला बढ्यो र महँगै भए पनि आम उपभोक्ता किन्न बाध्य भए । अहिले सरदरमा प्याजको मूल्य प्रतिकिलो २ सय रुपैयाँभन्दा माथि पुग्नु ज्यादै दुःखद हो । यो स्थिति कसरी आयो, समीक्षा जरुरी छ । ‘मिसन प्याज’ मा रहेका त्रुटि र कमजोरी सच्याएर परिष्कृत रूपमा परियोजना सञ्चालन गर्नुपर्ने थियो, अकस्मात बन्द गर्न हुन्थेन । सरकारले ‘समृद्ध नेपाल : सुखी नेपाली’ नारा ल्याएको छ । यसलाई १५औं योजनामा पूरा गर्न विभिन्न योजनासमेत प्रस्ताव गरिएका छन् । १५औं योजनाले तोकेका समृद्धिका ४ सूचकमा एउटा– उच्च र दिगो उत्पादन तथा उत्पादकत्व छ । कृषि क्षेत्रको व्यवसायीकरणले मात्र यो सम्भव छ तर कृषि क्षेत्रमा ध्यान दिएको देखिँदैन । कृषिमा आश्रित जनताको संख्या ६८ प्रतिशत छ । कृषिमा आश्रित जनताको संख्या ठूलो भए पनि कूल गार्हस्थ्य उत्पादनमा यसको योगदान घटिरहेको छ । त्यसमा पनि कृषिजन्य वस्तुको आयातमा मुलुकको ठूलो हिस्सा अहिले पनि खर्च भइरहेको छ । कृषि उत्पादनमा जोड दिएर यसमा आश्रित नागरिकको स्तर सुधार गर्न यो महत्वपूर्ण क्षेत्र हो । विगतका असफलताबाट सिकेर अघि बढ्न ‘मिसन प्याज’ले पनि मद्दत गर्नेछ ।

 






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

नि:शुल्कमा ओरिजिनल विन्डोज १० कसरी डाउनलोड गर्ने ?

नि:शुल्कमा ओरिजिनल विन्डोज १० कसरी डाउनलोड गर्ने ?

क्य्राक गरेको होस् या ओरिजिनल विन्डोज ७ बाट नि:शुल्क ओरिजिनल विन्डोज १० मा अपडेट गर्नका लागि यस्तो गर्नुहोस् ...

अन्तर्राष्ट्रियस्तरको हेवी इक्यूपमेन्ट प्रदर्शनी’ (भिडियो)

अन्तर्राष्ट्रियस्तरको हेवी इक्यूपमेन्ट प्रदर्शनी’ (भिडियो)

निर्माण व्यवसायीको क्षमता र स्तरवृद्धिका साथसाथै एक्स्पोलाई नाफाघाटाभन्दा पनि एउटा अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीको ब्रान्डका रूपमा स्थापित गर्न खोजेका छौं। ...

लाईफरको एक्लूजिभ शोरुम

लाईफरको एक्लूजिभ शोरुम

शोरुमको उद्धघाटनको उपलक्षमा समाज सेवाका रुपमा उक्त दिन एड्रिना इम्पेक्सले मून्बो बाई हिण्डवेरसगँ संयूक्त रुपमा पिउने पानीको TDS Level जाँच...

एक्स्पोमा प्रविधिमा आएको परिवर्तन बारे जानकारी हुन्छ (भिडियो )

एक्स्पोमा प्रविधिमा आएको परिवर्तन बारे जानकारी हुन्छ (भिडियो )

एक्स्पोमा निर्माण प्रविधि तथा सामग्रीको बिक्री भन्दा पनि मुलुकभरका करिब १५ सय बढी निर्माण व्यवसायीमा हेभी इक्विपमेन्टको प्रयोगसँगै समयअनुसार प्रविधिमा...

पंचकन्याले फ्लेम प्रो पाइप र फ़िटीङ्ग्स पहिलो पटक नेपाल भित्राएको हो। (भिडियो अन्तरवार्ता)

पंचकन्याले फ्लेम प्रो पाइप र फ़िटीङ्ग्स पहिलो पटक नेपाल भित्राएको हो। (भिडियो अन्तरवार्ता)

विभिन्न प्रकारका प्लाष्टिकका पाईपहरु उत्पादनमा अग्रणी रहेको र नेपालमै पहिलो पटक पञ्चकन्या ग्रुपले Chlorinated Polyvinyl Chloride (सीपीभीसी)को नयाँ दुई ग्रेडको...

सिटी एक्सप्रेसको “दशैं–तिहारमा उपहारको बहार” योजनाको बिजेता घोषित

सिटी एक्सप्रेसको “दशैं–तिहारमा उपहारको बहार” योजनाको बिजेता घोषित

नेपालटार स्थित एभरसेफ मनि ट्रान्सफरबाट सरला अधिकारी र रानीबारी स्थित अक्सफोर्ड नेपाल मनि ट्रान्सफरका पिताम्बर सापकोटाले ३२ इन्चको सामसुङ स्मार्ट...

जोन डियरको नयाँ शोरुम वुटवलमा

जोन डियरको नयाँ शोरुम वुटवलमा

जोन डियरको नयाँ शोरुम विषेश समारोहका बिच विधिगत रुपमा एम.भि.दुगड ग्रुपका मार्केटिङ्ग हेड श्री नन्द किशोर भट्ट र सर्भिस हेड...

जनकपुरमा आजदेखि टाटाको कार मेला

जनकपुरमा आजदेखि टाटाको कार मेला

टाटा मोटर्सको आधिकारिक वितरक सिप्रदी ट्रेडिङको आयोजनामा जनकपुरमा टाटाको कार मेला हुने भएको छ । ...

Ncell Footer Ad