द्वन्द्वकालीन घटना छानबिन आयोगकाे म्याद माघमा सकिँदै

सोमबार, २७ मङि्सर २०७३, ०८ : ०३ दुर्गा दुलाल  | @DulalDp

काठमाडौं– सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप र बेपत्ता व्यक्ति छानबिन आयोगको म्याद माघमा सकिँदै छ । यो म्यादभित्र आयोगले थालेका काम सम्पन्न गर्न नसकिने जनाएको छ ।

द्वन्द्वकालमा भएका मानवअधिकार उल्लंघनका गम्भीर घटना तथा मानवताविरुद्धका अपराध छानबिन गर्न यी आयोग गठन भएका हुन् । दुई महिना बाँकी हुँदा दुवै आयोगका पदाधिकारीले म्याद थपका लागि सरकारलाई आग्रह गर्ने तयारी गरेका छन् । ‘सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप र बेपत्ता व्यक्तिको छानबिन ऐन’ मा एक वर्ष म्याद थप हुन सक्ने व्यवस्था छ । यसैलाई टेकेर आयोगका पदाधिकारीले म्याद थपको लबिङमा लागेका हुन् ।

‘ऐन संशोधनको तयारी भइरहेकाले ऐनमा नै उल्लेख भएर आए हुन्थ्यो भन्ने हाम्रो चाहना छ’, बेपत्ता व्यक्ति छानबिन आयोगका अध्यक्ष लोकेन्द्र मल्लीकले भने, ‘त्यसो हुन सकेन भने दुबै आयोगका पदाधिकारी बसेर म्याद थपको आधार खुलाएर सरकारलाई पत्र लेख्नुपर्ला ।’

आयोगले उजुरी संकलनदेखि अनुसन्धान  चरणमा प्रवेश गर्दा अपेक्षित काम हुन नसकेकोमा सरकारको असहयोगलाई दोष दिँदै आएको छ ।

यी आयोगले आफ्नो जिम्मेवारीको एक चौथाइ काम पनि पूरा गर्न सकेका छैनन् । द्वन्द्वकालमा भएका मानव अधिकार उल्लंघन र बेपत्ता पारिएकाका परिवारबाट उजुरी संकलन गर्नेबाहेक काम सरकारका कारण गर्न नसकिएकाले म्याद थप गर्न माग गर्ने मनसायमा  रहेको आयोगका पदाधिकारी बताउँछन् ।

दुवै आयोगले सरकारले आवश्यक कर्मचारी र ऐन संशोधन नगर्दा काममा बाधा परेको पदाधिकारी बताउँछन् ।
‘सबैभन्दा ठूलो समस्या ऐनकानुनकै छ, पीडकलाई सजाय सिफारिस गर्ने ऐन छैन सरकारलाई बनाइदेऊ भनेर स्थापना कालदेखि भन्दै आएका छौं’, मल्लीकले भने, ‘ प्रधानमन्त्रीलाई भन्यौं, मन्त्रीलाई भन्यौ, संसद्का समितिलाई पनि गुहा¥यौं  तर अझै काम हुनसकेको छैन ।’

बेपत्ता छानबिन आयोग संकलित उजुरीमाथि अनुसन्धानको दुई चरण सिध्याएर विस्तृत अनुसन्धानको चरणमा पुगेको पनि उनले बताए ।

 करिब ५८ हजार उजुरी संकलन गरेको सत्य निरुपण तथा मेलमिलाप आयोगले म्याद थप नभए हालसम्म गरेका कामको उपलब्धि गुम्ने सदस्य श्रीकृष्ण सुवेदीले बताए । आयोगले म्याद थपिने आशामा प्रदेशस्तरमा कार्यालय खोलेर छानबिन अघि बढाउने योजना बनाएको जानकारी उनले दिए । सरकारलाई प्रदेशमा कार्यालय विस्तार योजना बुझाए पनि स्वीकृत भने भएको छैन ।

‘म्याद दुई महिना बाँकी छ’ सदस्य सुवेदीले भने, ‘दुई महिनामा ५८ हजार उजुरी किनारा लगाउन सक्ने अवस्था छैन ।’  माघ २६ गते दुवै आयोगको कार्यकाल सकिँदैछ । शान्ति मन्त्रालयले दुवै आयोगका समय थप गर्ने तयारीमा सरकार रहेको जनाएको छ । आयोगलाई आवश्यक कानुन निर्माणमा  जुटेको मन्त्रालयले जनाएको छ । सत्य निरुपण ऐन र विशेष अदालत गठनलगायत अन्य कानुन संसद्मा दर्ता गर्ने तयारीका साथ काम भइरहेको मन्त्रालयको भनाइ छ  । कानुन मन्त्रालयले संक्रमणकालीन आयोगहरूलाई आवश्यक कानुनको अन्तिम मस्यौदा गरिरहेको छ ।     

२०५२ देखि २०६२ सम्म मुलुकमा चलेको माओवादी सशस्त्र द्वन्द्वका क्रममा भएका मानवअधिकार उल्लंघन घटनाका दोषीलाई कारबाही सिफारिस तथा  समाजमा मेलमिलाप कायम गर्न यी आयोग गठन भएका हुन् ।  सत्य निरुपण आयोगमा करिब ५८  हजार र बेपत्ता आयोगमा २ हजार ८ सय उजुरी दर्ता भएका छन् ।

अन्तरिम संविधान, २०६३ मा संविधान जारी भएको ६ महिनाभित्र गठन हुने भनिएका यी दुई आयोग लामो राजनीतिक खिचातानीका कारण २०७१  माघमा गठन भएका थिए । गठनको १४ महिनापछि यी आयोगले उजुरी संकलन थालेका थिए ।





यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

सूर्या लाइफको ब्रान्डदूतमा जोशी

गायिका इन्दिरा जोशी ब्रान्ड एम्बेसडरको रुपमा सूर्या लाइफ इन्स्योरेन्समा आबद्ध भएकी छिन् । ...

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

मेगाले दोहा बैंकबाट सवा दुई अर्ब ल्याउने

उसले कतारको दोहा बैंकबाट दुई अर्ब २५ करोड रुपैयाँ भित्र्याउन लागेको विज्ञप्तिमार्फत जानकारी गराएको छ । ...

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

सुबिसुको नयाँ प्याकेज

केबल टेलिभिजन, इन्टरनेट र नेटवर्क सेवा प्रदायक कम्पनी सुबिसु केबलनेटले क्यान इन्फोटेक २०७६ को अवसरमा ‘सुबिसु क्यान इन्फोटेक अफर’ ल्याएको...

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

अफर स्टलमा अवलोकनकर्ताको भीड

क्यान इन्फोटेकको तेस्रो दिन आइतबार अवलोकनकर्ताको मुख्य आकर्षणमा अफर सहितका स्टल परेका छन् । ...

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

सिभिल बैंकको नयाँ शाखा सुनवलमा

समृद्धिका लागि सिभिल बैंक भन्ने नाराका साथ अगाडी बढिरहेको सिभिल बैंकले आफ्नो शाखा संजालमा विस्तार गर्ने क्रममा आज नवलपरासी जिल्लाको...

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोला मोःमोः उत्सवका लागि नयाँ टिभीसी सार्वजनिक

कोका–कोलाले ५औं कोका–कोला मोःमोःउत्सव क्याम्पेनका लागि नयाँ टिभी कमर्सीयल सार्वजनिक गरेको छ । ...

होटल मोक्सी आउँदै

होटल मोक्सी आउँदै

नेपालमा विदेशी चेन होटल ‘मोक्सी’ सञ्चालनमा आउने भएको छ । नेपालमा चेन होटल मेरियटको पाँचतारे मेरियट र तीनतारे फेयरफिल्ड सञ्चालन...

चेक रिपब्लिकको एम्बुलेन्स र मेडिकल उपकरण सहयोग

चेक रिपब्लिकको एम्बुलेन्स र मेडिकल उपकरण सहयोग

चेक रिपब्लिक डेभलपमेन्ट कोअपरेसनले नालास्थित धाग्पो शिडरब लिङ फाउन्डेसनलाई एउटा एम्बुलेन्स, विभिन्न मेडिकल उपकरणहरु र एउटा मालबाहक गाडी सहयोग गरेको...

Ncell Footer Ad