थाइल्यान्ड र कम्बोडियाबिचको पछिल्लो झडपमा १५ थाइ सैनिकको मृत्यु भएको छ। थाइल्यान्डको रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता सुरसान्त कोङसिरीले शनिबार पत्रकार सम्मेलनमा यसबारे जानकारी दिएका हुन्। 

कम्बोडियाले आधिकारिक रूपमा क्षतिको विवरण नदिए पनि थाइ पक्षले १६५ कम्बोडियाली सैनिक मारिएको दाबी गरेको छ। कम्बोडियाले भने आफ्ना ११ सर्वसाधारण मारिएको र ५९ घाइते भएको जनाएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविराममा सहमति भएको दाबी गरे पनि थाइ प्रधानमन्त्री अनुतिन चर्नविराकुलले यसलाई खण्डन गरेका छन्। दक्षिणपूर्वी एसियाली दुई छिमेकीहरूबिचको यो हिंसा ८०० किलोमिटर लामो सीमाको पुरानो विवादबाट उत्पन्न भएको हो। दुवै पक्षका करिब पाँच लाख मानिस विस्थापित भएका छन्।

ट्रम्पले युद्धविराम भएको भन्नुअघि दुवै पक्षले एकअर्कामाथि द्वन्द्व भड्काउने आरोप लगाएका थिए। अनुतिनले शुक्रबार ट्रम्पसँगको टेलिफोन वार्तामा युद्धविरामको कुरा नउठेको बताए। अनुतिनले शनिबार सञ्चारकर्मीहरूलाई भने, ‘दुई देशका नेताहरूले यस विषयमा छलफल गरेका छैनन्।’ ट्रम्पले शुक्रबार अनुतिन र कम्बोडियाली प्रधानमन्त्री हुन मानेटसँगको ‘धेरै राम्रो कुराकानी’ को प्रशंसा गरेका थिए। 

ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा लेखेका थिए, ‘उनीहरू आज साँझदेखि लागू हुने गरी सबै आक्रमण बन्द गर्न सहमत भएका छन् र जुलाईमा भएको मूल शान्ति सम्झौतामा फर्कन सहमत भएका छन्।’

अमेरिका, चीन र आसियानको मध्यस्थतामा जुलाईमा पाँच दिनको हिंसापछि युद्धविराम भएको थियो। अक्टोबरमा ट्रम्पले थाइल्यान्ड र कम्बोडियाबिचको युद्धविराम लम्ब्याउने समर्थन गर्दै नयाँ व्यापार सम्झौता घोषणा गरेका थिए। तर थाइ सैनिकहरू बारुदी सुरुङमा घाइते भएपछि थाइल्यान्डले अर्को महिना यो स्थगित गरेको थियो।

थाइल्यान्डबाट विस्थापित कन्यापत साओप्रियाले कम्बोडियालाई विश्वास नगरेको बताए। ‘शान्ति प्रयासको अन्तिम चरणको प्रयास सफल भएन। यो पनि हुन्छ कि हुँदैन मलाई थाहा छैन,’ ३९ वर्षीय साओप्रियाले भने।

सीमा पार गरेर आएकी एक कम्बोडियाली शरणार्थीले ट्रम्पको हस्तक्षेपका बाबजुद लडाइँ नरोकिएकोमा दुःखी भएको बताइन्। ‘म क्रूर कार्यबाट खुसी छैन,’ ४३ वर्षीया भि रिनाले भनिन्।

बैङ्कक र नोमपेनमा सर्वसाधारणमाथि आक्रमण भएको आरोप छ। थाइ सेनाले शनिबार कम्बोडियाली रकेटबाट छ जना घाइते भएको जनाएको छ। कम्बोडियाका सूचना मन्त्री नेथ फेक्ट्राले भने, ‘थाइ सेनाले आक्रमणलाई विस्तार गर्दै नागरिक पूर्वाधार र कम्बोडियाली नागरिकलाई लक्षित गरेको छ।’

थाइ नौसेनाका प्रवक्ताले द्वन्द्व क्षेत्रमा हतियार ओसारपसारका लागि प्रयोग भएका कम्बोडियाका दुई पुल ध्वस्त पारेको बताए। थाइल्यान्डको बुरिराम शिविरमा विस्थापित बासिन्दाहरूले सीमामा आफन्तहरूसँग फोनमा कुरा गर्दा लडाइँ जारी रहेको थाहा पाए।

थाइ प्रधानमन्त्रीले ‘आफ्नो भूमि र जनतामाथि कुनै हानि र खतरा नहुँदासम्म’ सैन्य कारवाही जारी राख्ने बताए। ट्रम्पसँगको टेलिफोनपछि अनुतिनले भने, ‘सम्झौताको उल्लङ्घन गर्नेले परिस्थितिलाई सुधार गर्न आवश्यक छ।’

यसैबीच, कम्बोडियाली नेता हुन मानेटले आफ्नो देशले विवाद समाधानका लागि सधैं शान्तिपूर्ण उपायहरू पालना गर्दै आएको बताए। आइतबार पनि थाइ एफ-१६ विमानले कम्बोडियामा बमबारी गरेका छन्। 

कम्बोडियाले सीमा पूर्ण बन्द गरेको छ। थाइ प्रधानमन्त्रीले युद्धविराम नभएको र आक्रमण जारी राख्ने बताएका छन्। दुवै पक्षले एकअर्काका विभिन्न प्रान्तहरूमा झडप भएको जनाएका छन्। एजेन्सी