गत फेब्रुअरी २८ मा भएको अमेरिका-इजरायली संयुक्त हवाई आक्रमणमा इरानका दिवंगत सर्वोच्च नेता अली खामेनीसँगै उनकी १४ महिनाकी नातिनी जहरा मोहम्मदी गोलपायेगानीले ज्यान गुमाएकी थिइन् ।
शुक्रबार तेहरानको इमाम खोमेनी ग्रान्ड मुसल्लामा आयोजित अन्त्येष्टि समारोहमा खामेनीको पार्थिव शरीरसँगै राखिएको जहराको सानो कफिनले त्यहाँ उपस्थित लाखौँ मानिसलाई भावुक बनायो। अन्त्येष्टि प्रार्थनाका लागि जम्मा भएका हजारौँ शोककर्ताका बिच देशको झण्डामा बेरिएको ती सानी बालिकाको सानो कफिन र फ्रेम गरिएको तस्बिर देखेपछि धेरैले आँसु थाम्न सकेनन्। समारोहमा उपस्थित इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेशकियान, संसदका सभामुख मोहम्मद बाघेर गालिबाफ लगायतका उच्च अधिकारी बालिकाको कफिन नजिकै पुग्दा निकै भावुक देखिएका थिए। राष्ट्रपति पेजेशकियान भावुक हुँदै रोएका थिए भने त्यहाँ उपस्थित शीर्ष सैन्य अधिकारी पनि शोकाकुल मुद्रामा देखिन्थे।
इरानी सञ्चारमाध्यम तस्निम समाचार एजेन्सीका अनुसार शुक्रबार साँझ मुसल्लाको ढोका खुल्ने बित्तिकै लाखौँको सङ्ख्यामा मानिस त्यहाँ भेला भएका थिए। शोकमा डुबेका नागरिकले खामेनी र उनको परिवारको हत्याको बदला लिन माग गर्दै ‘अमेरिका मुर्दावाद’ र ‘बदला!’ जस्ता चर्का नारा लगाएका थिए। जहरासहित आक्रमणमा मारिएका खामेनीका परिवारका अन्य सदस्यको कफिनलाई पनि सोही स्थानमा राखिएको छ।
अन्त्येष्टि समारोहको आधिकारिक तालिका अनुसार शुक्रबार सुरु भएको यो प्रक्रिया छ दिनसम्म चल्नेछ। सोमबार तेहरानमा अन्त्येष्टि जुलुस निकालिनेछ भने मङ्गलबार यसलाई पवित्र सहर कोम लगिनेछ। त्यसपछि बुधबार इराकका पवित्र सहर नजफ र कर्बलामा श्रद्धाञ्जलीका लागि लगिनेछ र अन्तमा बिहीबार इरानी सहर मशहदमा खामेनीको अन्त्येष्टि गरिनेछ।
यसैबिच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ‘अन्त्येष्टि प्रक्रियाका क्रममा कुनै पनि पक्षले एकअर्कालाई गोली हान्ने छैन’ भन्दै समारोहपछि इरानसँग कूटनीतिक वार्ता जारी रहने बताएका छन्। यद्यपि, यस क्षेत्रमा भूराजनीतिक तनाव कायमै छ। इजरायली सेनाले लेबनान र गाजामा आफ्नो सैन्य कारबाही जारी राखेको छ, जसमा थप केही सर्वसाधारण नागरिकको ज्यान गएको रिपोर्ट आएका छन्।
उता, टर्कीका राष्ट्रपति रजेप तैयप एर्दोगानले इजरायलले अमेरिका र इरानबिचको हालैको समझदारी पत्रलाई कमजोर बनाएको आरोप लगाउँदै आफ्नो देश मध्यपूर्व क्षेत्रमा शान्ति कायम गर्ने कुनै पनि प्रयासलाई समर्थन गर्न तयार रहेको बताएका छन्। यता, इरानले भने उच्च सैन्य सतर्कता अपनाउँदै रणनीतिक रूपमा महत्त्वपूर्ण होर्मुज जलमार्गमा कुनै पनि विदेशी हस्तक्षेप सहन नसकिने चेतावनी दिएको छ। खामेनीको अन्त्येष्टिपछि अमेरिका र इरानबिच दोहामा अर्को चरणको वार्ता हुने कतारले जानकारी दिएको छ।
युद्धको बिचमा आफ्नो परिवारका सदस्य गुमाएका खामेनीको यो अन्त्येष्टिले इरानमा गहिरो शोक र आक्रोशको वातावरण सिर्जना गरेको छ। राजनीतिक विश्लेषकका अनुसार यो युग केवल सैन्य टकरावमा मात्र सीमित हुन्छ वा पछि कुनै शान्तिपूर्ण निकासतिर जान्छ, त्यो यस युद्ध समाप्त भएपछिको क्षेत्रीय स्थितिले नै तय गर्नेछ। एजेन्सी
प्रकाशित: २१ असार २०८३ १०:१३ आइतबार
