अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानी आक्रमणमा मारिएका तीन अमेरिकी सैनिकको बदला लिने वाचा गरेका छन्। उनले थप हताहत हुन सक्ने चेतावनी पनि दिएका छन्। इजरायली प्रहरीले मध्य सहर बेत शेमेशमा इरानी क्षेप्यास्त्र आक्रमणबाट नौ जनाको मृत्यु भएको र ११ जना बेपत्ता भएको बताएको छ।
अमेरिका र इजरायलको संयुक्त आक्रमणमा इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खामेनीसँगै ४० सुरक्षा अधिकारी मारिएका छन्। यो आक्रमण फेब्रुअरी २८ मा भएको थियो र इरानले मार्च १ देखि ४० दिनको राष्ट्रिय शोक घोषणा गरेको छ। त्यसपछि ट्रम्पले इरानीहरूलाई उठ्न र इस्लामिक गणतन्त्रलाई पतन गर्न आह्वान गरिरहेका छन्। ट्रम्पले यो कारबाही ‘ओपरेशन एपिक फ्युरी’ नाम दिई शनिबारदेखि जारी राखेको बताएका छन्। उनका अनुसार यो चार हप्ता वा कम समयमा समाप्त हुन सक्छ।
खाडीका देशहरूले इरानी आक्रमणविरुद्ध आफ्नो रक्षा गर्ने वाचा गरेका छन्। इरानको प्रतिशोधले कतार, बहराइन, जोर्डन, ओमान, कुवेत, साउदी अरेबिया र संयुक्त अरब इमिरेट्सका विमानस्थल, आवासीय भवन र होटलमा क्षति पुर्याएको छ। युनाइटेड अरब इमिरेट्समा मात्र तीन जनाको मृत्यु भएको र ५८ जना घाइते भएका छन्। इरानले अमेरिकी आधारहरू, इजरायल र खाडीका विभिन्न स्थानमा सयौं क्षेप्यास्त्र र ड्रोन प्रहार गरेको छ, जसले तेल आपूर्तिमा असर पारेको छ।
सोमबार बिहान लेबनानी लडाकू समूह हिजबुल्लाहले सीमापार मिसाइल प्रहार गरेपछि इजरायलले बेरुतमा पनि धेरै आक्रमण गरेको छ। हिजबुल्लाहले एक विज्ञप्तिमा शनिबार अमेरिका र इजरायलीले इरानविरुद्ध अचानक र तीव्र सैन्य कारबाहीमा इरानका सर्वोच्च नेता खामेनीको हत्या गरेको बदलामा आक्रमणहरू गरिएको भनेको छ। यो एक वर्षभन्दा बढी समयपछि हिजबुल्लाहले इजरायलविरुद्ध आक्रमणको दाबी गरेको पहिलो पटक हो। इजरायलले लेबनानका ५० गाउँहरूलाई खाली गर्न चेतावनी दिएको छ।
ट्रम्पका अनुसार द्वन्द्व समाप्त हुनुभन्दा पहिले धेरै अमेरिकी सेवा सदस्यहरू ‘मारिने सम्भावना’ छ। उनले भनेका छन्, ‘दुःखको कुरा, यो समाप्त हुनुभन्दा पहिले धेरै हुने सम्भावना छ।’ यी तीन सैनिक कुवेतमा तैनाथ थिए। यो अमेरिकी र इजरायली आक्रमणपछि पहिलो ज्ञात अमेरिकी हताहत हो।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले इस्लामिक गणतन्त्र इरानले यस क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य अपरेशनहरूको अध्ययनमा दुई दशक बिताएको उल्लेख गर्दै भनेका छन्, ‘हाम्रो राजधानीमा बम विस्फोटले युद्ध सञ्चालन गर्ने हाम्रो क्षमतामा कुनै प्रभाव पार्दैन। विकेन्द्रीकृत मोज़ेक रक्षाले हामीलाई युद्ध कहिले र कसरी समाप्त हुन्छ भनेर निर्णय गर्न सक्षम बनाउँछ।’
अमेरिका र इजरायलले एक हजारभन्दा बढी लक्ष्यहरूमा आक्रमण गरेको बताएका छन्। सीआईएले महिनौंदेखि वरिष्ठ इरानी नेताहरूको गतिविधि ट्र्याक गरेको थियो र यो जानकारी इजरायली अधिकारीहरूसँग साझा गरिएको थियो।
यसबिच इरान र इजरायलबिचको बढ्दो तनावका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा उल्लेख्य वृद्धि भएको छ। ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य प्रति ब्यारेल करिब ७९ अमेरिकी डलरदेखि ८० को आसपास पुगेको छ, जुन शुक्रबारको तुलनामा झण्डै ८ प्रतिशतले बढी हो। विश्वले शान्तिपूर्ण समाधानको आह्वान गरिरहेको छ। एजेन्सी
प्रकाशित: १८ फाल्गुन २०८२ ०८:१७ सोमबार
