दाम नहुँदा फेरिंदो रहेछ माया!
सुर र धुनमा मिल्दैन लय, आफ्नै छायाँसँग लाग्दछ भय। दाम नहुँदा फेरिँदो रहेछ माया, किन हुन्छ माया, दायाँ र बायाँ?
१० माघ २०८२ शनिबार
- अहिले चर्चामा
- #निर्वाचन
- #चुनावी चर्चा
खगराज बराल
खगराज बरालका लेखहरु :
सम्बन्ध जोड्न सिकाउँछन् फूलहरू हार बनेर!
सम्बन्ध जोड्न सिकाउँछन् फूलहरू हार बनेर, प्रेम र सद्भाव पढाउँछ परम्परा दशैंतिहार बनेर।
गङ्गाकिनारका तपस्वी
देवीभक्त लामीटारेसँगको भेटघाट हाम्रो यात्रामा आनन्दको विषय मात्र रहेन, यो त एक बोझिलो जिम्मेवारी पो बन्यो। उनको पछिल्लो अन्तर्वार्तासमेत समेटेर पुस्तकलाई समसामयिक तथ्यहरूका आधारमा अद्यावधिक गर्नु थियो। उनलाई चित्त बुझ्नेगरी पुस्तकको संरचना परिवर्तन गर्नु थियो।
नेपाल नै नेपालीको स्वप्न संसार
पछिल्लो समय नेपाली पाठ्यक्रम पनि आफ्नो माटाको आवश्यकता र देशको आधार तयार गर्नेभन्दा मध्यमस्तरको जनशक्ति उत्पादनमा केन्द्रित देखिन्छ। स्वदेशमा अवसरको अभाव, राजनीतिक अस्थिरता, भ्रष्टाचारको व्याप्तताले युवा उमेरका मानिसलाई वितृष्णाको खेतीमा मलजल गरिरहेको छ।
लड्डुको करामत
आज टंकप्रसाद आचार्य र रामहरि शर्मा त हराए हराए। उता पुष्पलाल जसले कहिल्यै पनि सुख पाएनन्। केशरजंग रायमाझीले आफ्नो धन उडाए तर कहिल्यै सुख पाएनन्। अर्का धनाढ्यका सन्तान विष्णुबहादुर मानन्धरले काम र त्याग गर्दा अनि साम्यवादी विचारधारामा लाग्दा आफ्नो सम्पन्नतालाई कहिल्यै पनि ख्याल गरेनन्।
बल्झिरहने ‘सइन’माथि प्रेमको मलम
हाम्रो साहित्यले इतिहासका अधिकांश घटनालाई त्यसै बगेर जान दिन्छ। फ्याट्टफुट्ट आएकाबाहेक हामीकहाँ ‘ऐतिहासिक’ भनिने साहित्यको सङ्ख्या ज्यादै कम छ।
प्रजातन्त्र स्थापनामा शुक्रराज शास्त्रीको योगदान
नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापनाका लागि प्रेरक अमर सहिद शुक्रराज शास्त्री स्मरणीय छन्।
नैपालले जगाइदिएको नियात्रा
कुनै वेला औलो लाग्छ भनेर हुनेखाने कोही नजाने बैदाममा जुत्ता सिउने, बाजा बजाउने र माछा मार्नेहरूको झुपडीहरू हुन्थे। ती कता पुगे कता पुगे अहिले। यसलाई पनि जेन्ट्रिफिकेसन नै भन्नुपर्ला।
'पितासँगको त्यो साथ'
बुवा विमानको झ्यालबाट बाहिर आकाशमा व्याप्त गोधुलीलाई कुतूहलपूर्ण आँखाले हेर्दै हुनुहुन्थ्यो। मलाई पनि देखाउँदै भन्नुभयो– हेर ! भुइँतलबाट देखिएको दृश्य र आँखाको समान सतहबाट देखिएको दृश्यमा कति भिन्नता हुन्छ। दृश्य (चित्र) आँखाले हेर्छ, हृदयले अनुभूत गर्छ। कविता मुखबाट बोलिन्छ, हृदयले अनुभूत गर्छ।
महामारी विरुद्ध वृहत् रणनीति
भाइरसका अधिक संक्रामक स्वरूप देखिइरहेकै बेला केही राष्ट्रले आफूलाई मात्र ध्यानमा राखी छिटोभन्दा छिटो खोप पाउने होडबाजी गर्नुले खोप नलगाएका र एउटा मात्र डोज खोप लगाएका मानिसका लागि जोखिम बढिरहेको छ।
वातावरण र आर्थिक विकासको द्वन्द्व
हुन त नेपाललाई सुनमाथि सुतेर भिख माग्ने देश भन्छन् तर त्यही भएको सुनलाई राम्ररी प्रयोग गर्न नसकेर बस्ने स्थान नै विनाश भयो भने त्यसले झन दूरगामी असर पर्नेछ । तसर्थ, यसरी हतारमा विनाअध्ययन बालुवा, गिट्टी, ढुङ्गा बेची धनी हुन्छु भन्नु राम्रो खाने नाममा आफ्नो किड्नी नै बेचेर ऐस आराम गर्नखोजेजस्तै हुन्छ ।
कोही बरबाद नहोस् !
अंग्रेजी भाषामा प्रकाशन गर्नुपर्ने भएकाले अंग्रेजी भाषामा सर्वाधिकारको सहमति गरिएको हो । बेलायतमा बिक्री भएको पुस्तकको ट्याक्स तिर्नु अनिवार्य हुन्छ । त्यसैले अप्जसे कान्छाले सर्वाधिकार लिँदा थोरै ट्याक्स तिर्न मिल्ने भएकाले अप्जसेसँग सहमति गरिएको हो ।
बत्ती निभेको साँझ
फूलसरि कोमल यो मन, निर्मल जलभन्दा पनि स्वच्छ र सरस यो मन कोमलतामै रम्न चाहन्छ। सानो मात्र चोटले पनि मर्माहत हुन्छ यो मन। समयका छाल समेटेर यसभित्र परेका धुलित कणलाई पखाल्ने गरेकी थिएँ, अब त सानो मात्र चोट पनि थेग्न सक्दैन यो मन। जसरी पानीको थोपाको बोझसम्म पनि सहन सक्दैन पत्रले। कहिले अतीत सम्झेर रुन्छु, कहिले जीवनका रमाइला क्षण सम्झेर एक्लै पनि हाँस्छु। त्यसैले त यस्तो स्थितिलाई ‘दो मन’ भन्दा रहेछन्।
विपदमा ‘विकास’को भाग
हामीले भन्ने गरेका विकासलाई विपद्सँग जोडेर हेरौँ । नेपालमा मुख्यरूपमा विकासका रूपमा सडक विस्तार, सहरीकरण, भौतिक संरचना निर्माण आदि विशेषगरी विपद्सँग जोडिएका छन् ।