पानीसँग सम्बन्ध बिग्रँदा सहरी डुबान
वर्षा सुरु हुनासाथ काठमाडौंमा एउटा परिचित दृश्य दोहोरिन्छ। केही घण्टाको वर्षापछि तीनकुने, कोटेश्वर, माइतीघर, टेकु, अनामनगर, बालाजु, सामाखुसी, कलंकीलगायत अन्य कैयौं सडक जलमग्न हुन्छन्।

वर्षा सुरु हुनासाथ काठमाडौंमा एउटा परिचित दृश्य दोहोरिन्छ। केही घण्टाको वर्षापछि तीनकुने, कोटेश्वर, माइतीघर, टेकु, अनामनगर, बालाजु, सामाखुसी, कलंकीलगायत अन्य कैयौं सडक जलमग्न हुन्छन्।
त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभाग अगाडि २५ वर्षीय पठाओ चालक गणेश नेपालीले आफ्नै शरीरमा पेट्रोल छर्केर आगो लगाए।
सरकारले अबको तीन वर्षमा १५ हजार मेघावाट र १० वर्षमा ३० हजार मेगावाट जलविद्युत् उत्पादनको लक्ष्य राखेको छ।
हरित जलवायु कोष (जिसिएफ) ले कर्णालीका वनमा निर्भर समुदायको जीविकोपार्जन र जलवायु उत्थानशीलताका लागि एक अर्ब २५ करोड अनुदान सहयोग गर्ने भएको छ।
यो निर्णयसँगै उक्त नगरपालिका नागरिक समाजको तर्फबाट अगाडि बढाइएको रूखको अधिकारसम्बन्धी विश्वव्यापी घोषणापत्र नामक अभियानमा हस्ताक्षर गर्ने क्यानडाको पहिलो नगरपालिका पनि बनेको छ।
अविरल बगिरहने नदीजस्तै सधैं अरूको खुसीमा बाँचिरहन्छिन् नारी तर खै नारीलाई बुझ्ने प्रेमिल मनहरू?
भू-उपग्रहबाट प्राप्त तथ्यांक तथा गणितीय पूर्वानुमानको विश्लेषणका आधारमा नेपालमा मनसुन आगमन ढिलो हुने देखिएको जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् सञ्जीव अधिकारीले बताएका छन् ।
उहिलेउहिले प्रेमीले पत्र लेख्दा, शब्दहरूमा प्राण भरिन्थ्यो रे, मसीको हरेक थोपामा अथाह माया मिसिन्थ्यो रे!
आर्थिक वृद्धि, पूर्वाधार र सुशासनलाई मुख्य प्राथमिकता दिएको बजेटले जलवायु अनुकूलन, जलवायुजन्य हानि–नोक्सानी व्यवस्थापन तथा हरित अर्थतन्त्रका नयाँ अवसरलाई कमजोर पारेको विज्ञहरू बताउँछन्।
विश्व मौसम संगठन ले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार आर्कटिक क्षेत्रमा तापक्रम वृद्धि विश्वव्यापी औसतभन्दा तीन गुणाले बढी हुनेछ।
अपराधीलाई मृत्युदण्ड दिनुअघि अन्तिमपल्टै आफ्नो इच्छा सोधियाे, ‘भन, तिम्रो अन्तिम इच्छा के छ!’
सगरमाथा सफल आरोहणको ७३ वर्ष पुगेको छ। सन् १९५३ को मे २९ मा एडमन्ड हिलारी र तेन्जिङ नोर्गे शेर्पाले पहिलो पटक यो शिखर चुमेपछि अहिलेसम्म नौ हजारभन्दा बढीले आरोहण गरिसकेका छन्।
संयुक्त राष्ट्र संघीय महासभाले हरितगृह ग्यास उत्सर्जन घटाएर विश्वव्यापी जलवायु प्रणालीको संरक्षणमा सदस्य राष्ट्रको दायित्व सुनिश्चित गर्ने प्रस्ताव पारित गरेको छ।
उसले कैले भर्याङ ठानेन तिमीलाई, तिमीले तर टेक्यौ छातीमा, काँध र उसको टाउकोमा कुल्च्यौ उसैको मेरुदण्ड।
साहित्यले जीवनका जटिल पक्ष बुझ्न, समाजका संरचना पहिचान गर्न, मानवीय पीडा र सौन्दर्य महसुस गर्न र आत्म–अन्वेषण गर्न प्रेरित गर्छ।
