नेपालको पूर्वी जिल्ला झापाको बिर्तामोडमा अवस्थित झापा नाटक घर सामूहिक प्रयासबाट निर्माण भएको एक महत्वपूर्ण सांस्कृतिक केन्द्रका रूपमा स्थापित भएको छ। “एक इट्टा सहयोग अभियान” मार्फत सर्वसाधारणको सानो–सानो योगदान संकलन गरी निर्माण गरिएको यो नाटक घर अहिले कला, साहित्य र संस्कृतिको मञ्च बनेको छ।

२०५८ सालमा स्थापना भएको क्षितिज नाट्य प्रतिष्ठानले नाट्यकला, साहित्य तथा सांस्कृतिक संरक्षणमा निरन्तर क्रियाशील रहँदै आएको छ। संस्थाले सडक नाटकदेखि रंगमञ्चसम्मको यात्रा तय गर्दै समाजका विविध कथा, पीडा र पहिचानलाई दर्शकमाझ प्रस्तुत गर्दै आएको जनाएको छ।

झापा नाटक घरको निर्माणलाई केवल भौतिक संरचना निर्माणको रूपमा नभई सामुदायिक सहभागिता र संस्कृतिप्रतिको प्रतिबद्धताको प्रतीकका रूपमा हेरिएको छ। “एक इट्टा–एक सपना” भन्ने अवधारणाले हजारौं व्यक्तिलाई जोड्दै करिब साढे तीन करोड रुपैयाँको लागतमा अत्याधुनिक थियटर निर्माण सम्भव भएको हो।

उक्त नाटक घर बहुभाषिक तथा बहुजातीय कला–संस्कृतिको संगम स्थलका रूपमा विकसित हुँदै गएको छ। यहाँ नाटक मञ्चनसँगै प्रशिक्षण, कार्यशाला, सांस्कृतिक प्रदर्शनी तथा साहित्यिक गतिविधिहरू नियमित रूपमा सञ्चालन भइरहेका छन्।

यसैगरी, क्षितिज नाट्य प्रतिष्ठानले नेपाली कला र संस्कृतिलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रवर्द्धन गर्न पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। विभिन्न देशहरूमा सहभागिता जनाउँदै तथा सम्मान प्राप्त गर्दै संस्थाले नेपालको सांस्कृतिक पहिचान विश्वमञ्चमा पुर्‍याउन योगदान दिएको छ।

झापा नाटक घर अहिले केवल एउटा भवनमा सीमित नरही सांस्कृतिक आन्दोलनका रूपमा विकसित भएको छ, जसले सृजनशीलता विकास, सांस्कृतिक संरक्षण र सामुदायिक एकतालाई थप मजबुत बनाउँदै लगेको छ।