खडेरीले सखाप

बिहिबार, १९ असार २०७६, ०७ : ५१ गिरिराज बाँस्कोटा

पाँचथर - मध्य असारमा पानी पर्नुको साटो चर्को खडेरीले किसान मारमा परेका छन्। धमाधम रोपाइँ गर्नुपर्ने समय भए पनि खडेरीले खेत बाँझै छ भने मकै, अलैंची, अदुवा, गोलभेडा, खुर्सानीलगायतका बाली सुकेर सोत्तर हुन थालेका छन्।
पानी पर्ने छाट नहुँदा रोपाइँ एकदमै न्यून भएको छ।

पहाडी जिल्लामा जेठ अन्तिमदेखि रोपाइँ सुरु हुने भए पनि सिँचाइ अभावमा काम हुन नसकेको हो। असारको पहिलो साता पूर्वी पहाडी जिल्लाका किसान धान रोप्न व्यस्थ हुन्थे। विगतमा यति बेला ३५ प्रतिशत हारहारीमा रोपाइँ भइसक्थ्यो। तर चर्को खडेरीका कारण यसपटक किसानले धान रोप्ने काम अघि बढाउन सकिरहेका छैनन्। कृषि ज्ञान केन्द्र पाँचथरले संकलन गरेको तथ्यांकअनुसार हालसम्म पाँचथरमा १० प्रतिशत हारहारीमा मात्र रोपाइँ भएको छ।

‘रोपाइँ हुन सकिरहेको छैन। खडेरीले लगाइएका खेतीबाली सुके। मकै सोत्तर हुने अवस्थामा छ’, राष्ट्रिय कृषक समूह महासंघ पाँचथरका अध्यक्ष गणेश पोखरेलले भने, ‘खडेरीले सखाप बनायो।’ पाँचथरमात्रै होइन, पहाडी जिल्ला तेह्रथुम र धनकुटाका कछाडका गाउँहरुमा चर्को खडेरीले बालीनाली सखाप पार्दैछ। खडेरीले अलैंचीको फूल मर्न थालेको किसानले बताएका छन्। ‘वैशाखसम्म राम्रो पानी परेपछि खुसी भएका किसान जेठ–असारमा भइरहेको खडेरीको मारमा परेका छन्। ‘अलैंचीका बोट मरेर रातै छन्।

विगतमा असार मध्यसम्म ३५ प्रतिशत हारहारीमा रोपाइँ भइसक्थ्यो। चर्को खडेरीका कारण १० प्रतिशत रोपाइँ पनि हुन सकेको छैन।

फूल मरे। यसपल्ट त सत्यनाश नै भयो’, लुङरुपाका पर्वलाल दंगालले भने, ‘किसानले धान रोप्न पाएका छैनौं। अलैंची सखाप भइसक्यो। मकै बोटमै सुक्न थाले।’ अलैंची पूर्वी पहाडी जिल्लाको प्रमुख नगदेबाली हो।

धनकुटाको सहिदभूमि गाउँपालिकाका बोमप्रसाद राईले भने, ‘बीउ नै नजोगिने अवस्था छ। पानीको चरम समस्या छ। पशुलाई के खुवाउने भन्ने चिन्ताले सताएको छ।’ धनकुटाका चौबीसे, सहिदभूमि गाँउपालिका, तेह्रथुमका छथर, आठराई, फेदाप गाउँपालिका र म्याङलुङ नगरपालिकामा खडेरीले बढी समस्या हुनेगरेको छ। यी स्थानीय तहका विभिन्न गाउँमा खानेपानीको अभाव छ। यस्तै पाँचथरका तुम्बेवा, कुम्मायक, हिलिहाङ, मिक्लाजुङ गाँउपालिका र फिदिम नगरपालिकाका विभिन्न ठाउँमा खडेरीको समस्या छ।

खडेरीले गर्दा यसपटक उत्पादनमा ठूलो असर पर्ने खतरा देखिएको ज्ञान केन्द्र पाँचथरका प्रमुख हर्षहाङ राई बताउँछन्। मकै, अलैंचीलगायतका बालीमा चर्को असर पारेको उनको भनाइ छ।

हरेक वर्ष खडेरीले सताउन थालेपछि सुक्खा क्षेत्रका बासिन्दाको बसाइँसराइ बढ्दै गएको देखिन्छ। कतिपय यहाँका खेतबारी बाँझै छाडेर तराईतिर बसाइँ जान थालेका छन्। सुक्खा क्षेत्रमा पछिल्लो एकदशक यता पानीका मुहान सुक्दैछन्। सम्पन्न परिवारले बसाइँ सरे पनि आर्थिक अवस्था कमजोर हुनेहरुले खडेरीको ठूलो असर खेपिरहेका छन्।
तुम्बेवा गाउँपालिकाका अध्यक्ष होमनाथ थापाले ट्यांकरबाट खानेपानी वितरण गरेको बताए। उनले भने, ‘तीन वर्षयता लगातार खडेरी छ। यसपल्ट त विगतमा खडेरीले नसताउने ठाउँमा पनि मार प¥यो। पानी पनि पर्दैन। प्रकृतिले ठग्नसम्म ठग्यो।’






यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

गेमिंग ल्यापटप खरिद गाइड

गेमिंग ल्यापटप खरिद गाइड

२०२० मा कस्तो गेमिंग ल्यापटप किन्ने ? ...

एल.जी. ब्राण्डको प्रिमियम ब्राण्ड शप अब विराटनगरमा

एल.जी. ब्राण्डको प्रिमियम ब्राण्ड शप अब विराटनगरमा

सि.जी. इलेक्ट्रोनिक्स को १८ औं शोरुम तथा एल.जी को ८औं नयाँ प्रिमियम ब्राण्ड शप विराटनगरमा संचालनमा आएको छ । ...

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ५५औं वार्षिकोत्सव सम्पन्न

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ५५औं वार्षिकोत्सव सम्पन्न

राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकको ५५औं वार्षिकोत्सव सम्पन्न भएको छ । ...

प्रभु बैंकको शाखा विस्तार

प्रभु बैंकको शाखा विस्तार

प्रभु बैंकले रुपन्देहीको रोहिणी गाउँपालिका वडा नम्बर ३ स्थित धकधईमा शाखा विस्तार गरेको छ । ...

अनलाइन जब फेयर आयोजना हुने

अनलाइन जब फेयर आयोजना हुने

आस्कमी म्यानेजमेन्टले यही माघ १५ र १६ गते दुईदिने ‘भर्चुअल जब फेयर’ सञ्चालन गर्ने भएको छ । ...

वृज सिमेन्ट सिभिल इन्जिनियरिङ प्रदर्शनी सम्पन्न

वृज सिमेन्ट सिभिल इन्जिनियरिङ प्रदर्शनी सम्पन्न

गत माघ १० गतेबाट सुरु भएको तीनदिने ११औं राष्ट्रिय सिभिल इन्जिनियरिङ प्रदर्शनी तथा प्रतियोगिता सम्पन्न भएको छ । ...

बजाज डोमिनार ४०० बाइक रिभिउ (भिडियो)

बजाज डोमिनार ४०० बाइक रिभिउ (भिडियो)

बजाजको डोमिनार ४०० हन्ड्रेड बाइक। ...

बुद्धले राजविराज उडान भर्ने

बुद्धले राजविराज उडान भर्ने

बुद्ध एयरले प्रदेश नम्बर २ को राजविराजमा उडान भर्ने भएको छ । ...

Ncell Footer Ad