पारि चुनाव, वारी चासो

बिहिबार, ३० फागुन २०७५, ०७ : ५७ रितेश त्रिपाठी

वीरगन्ज - भारतमा आगामी चैत २८ देखि जेठ ४ सम्म सात चरणमा लोकसभाको निर्वाचन हुँदै छ। सीमापारी चुनावी माहोल तातिन थाल्दा वारिसमेत निकै चासो बढ्दै गएको छ। बिहानको चिया गफदेखि सामाजिक सञ्जालसम्म भारतीय चुनावको चर्चा–परिचर्चा हुन थालेको छ।‘भारतको लोकसभा निर्वाचनले नेपालका जनताका विभिन्न स्तरमा परोक्ष सरोकार राख्दछ। भारतमा लोकतन्त्र बलियो हुँदा त्यसको प्रभाव छिमेकी मुलुकमा पनि पर्छ। नेपाल पनि त्यसबाट अछुतो रहन सक्दैन। त्यहाँका चुनावी मुद्दा, नारा र राजनीति कार्यक्रमहरूले हामीकहाँ पनि गहिरो छाप छाडेका हुन्छन्,’ त्रिवि राजनीतिशास्त्रका प्राध्यापक विजयकान्त कर्ण भन्छन्, ‘सीमाआसपासमा बसोबास गर्ने आमजनताका परस्पर सरोकारलाई बुझेका प्रतिनिधि चयन होस् भन्ने सीमावारिका जनताको स्वाभाविक अपेक्षा रहन्छ।’

सीमापारि र वारि वार्षिक हजारभन्दा बढी वैवाहिक सम्बन्धहरू गाँसिन्छन्। चुनावी अवधिमा त्यस्ता वैवाहिक कार्यक्रमहरू राखिँदैनन्। वारिका कतिपय नागरिक सीमापारिका आफन्त वा हितैषीहरूकहाँ चुनावी कार्यक्रममा सघाउनसमेत पुग्ने गर्छन्। चुनावका लागि सीमापारि सुरक्षा सतर्कता बढाउँदा वारितिर आवतजावत घट्दछ। सीमापारिको निर्वाचन अवधिमा नेपालमा यस्तै खालका ससाना प्रभावहरू देखिने गरेको सामाजिक अभियन्ता तबरेज अहमद बताउँछन्। उनका अनुसार भारतको लोकसभा निर्वाचन विश्वकै ठूलो लोकतान्त्रिक अभ्यास भएकाले सीमावारि पनि त्यसको प्रभाव गर्ने गरेको हो।

‘जनस्तरको सम्बन्धलाई बुझ्ने प्रतिनिधित्व हुन लागिरहेको छ कि छैन ? सीमापारको गैरराजनीतिक सरोकारलाई उनीहरूले बुझ्छन् कि बुझ्दैनन् अनि व्यवस्थापन गर्छन् कि गर्दैनन् ? देशको राजनीतिक सम्बन्ध औपचारिक रूपमा दिल्ली र काठमाडौंले तय गर्ने भएकाले त्यहाँ सीमाका वास्तविकता बुझ्ने प्रतिनिधित्व भएको छ कि छैन ?’ विश्लेषक चन्द्र किशोर भन्छन्, ‘यो आमनिर्वाचन भारतको आन्तरिक विषय हो। तर दिल्ली र काठमाडौं दुवैतिर सीमाक्षेत्रको समस्या बुझिदिने र बोलिदिने प्रतिनिधित्व भयो भने त्यसले ठूलो अर्थ राख्दछ।’

उनको भनाइमा रक्सोल एउटा सानो सहर मात्र नभएर अन्तर्राष्ट्रिय सीमाक्षेत्र भन्ने दलहरूले बुझ्नुपर्छ र त्यसलाई महत्व दिनेलाई त्यहाँबाट प्रतिनिधित्व गराउन सक्नुपर्छ। सीमा क्षेत्रका समस्या बुझेका प्रतिनिधि चयनले नेपाल–भारतबीचको सम्बन्ध सुदृढीकरणमा महत्व राख्ने गरेको भारतीय पत्रकार तथा मिडिया फोर बोर्डर हार्मोनिका अध्यक्ष अमरेन्द्र तिवारी बताउँछन्। सीमा जोडिएका क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व गर्ने दलहरूले टिकट वितरणकै बेलादेखि प्रत्यासी चयनमा संवेदनशीलता देखाए त्यसबाट राम्रो प्रतिफल पाइने उनको भनाइ छ।

चुनाव नजिकिँदै जाँदा सीमाक्षेत्रमा सुरक्षा सतर्कता बढाइन्छ। जसले गर्दा सीमाक्षेत्रमा हुने साना व्यापारमा कमी आउँछ। भारतीय बजारमा नेपाली ग्राहकको घुइँचो कम हुन्छ र भारतीयहरूको नेपाली बजारतिरको आगमन पातलिन्छ। हरेक चुनावमा हुने विभिन्न राजनीति गतिविधि र मुद्दाहरूले नेपालमा प्रभाव पार्छ। सात चरणमा हुने भनिएको लोकसभाको निर्वाचन आगामी वैशाख २९ मा नेपालको तराईसँग जोडिएको सीमावर्ती क्षेत्रमा हुँदै छ।

सन् १९९८ को आमनिर्वाचनमा भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसविरुद्धमा भारतीय जनता पार्टीको अगुवाइमा विभिन्न दललाई सामेल गरी नेसनल डेमोक्रेटिक एलाइन्स (एनडिए) गठन भएको थियो। यसलाई टक्कर दिन सन् २००४ मा कांग्रेसको नेतृत्वमा पुनः अर्को त्यस्तै समूह युनाइटेड प्रोग्रेसिभ एलाइन्स (युपिए) गठन भयो। यी दुई गठबनधनबीच हँुदै आएजस्तै टक्कर यसपालि पनि हुँदै छ। भारतीय जनता पार्टीले आफ्नो तर्फबाट भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा हालका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीलाई र भारतीय राष्ट्रिय कांग्रेसले राहुल गान्धीलाई अघि सारेका छन्।







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।


अन्य समाचार

एनसेलले ल्यायो भारत भ्रमणमा ‘अनलिमिटेड रोमिङ्ग डेटा प्याक’  योजना

एनसेलले ल्यायो भारत भ्रमणमा ‘अनलिमिटेड रोमिङ्ग डेटा प्याक’ योजना

एनसेलका ग्राहकले अब भारत भ्रमणमा रहदा बिना कुनै झन्झट अझ सुलभ दरमा डेटा रोमिङ्ग सेवाको मजा लिन सक्नेछन् । ग्राहकले...

कस्तो भ्याक्युम क्लिनर किन्ने ? -  भ्याक्युम क्लिनर खरिद गाइड

कस्तो भ्याक्युम क्लिनर किन्ने ? - भ्याक्युम क्लिनर खरिद गाइड

भ्याक्युम क्लिनर किन्दा के के हेरेर किन्ने ? कस्तो किन्ने ? ...

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता

सिटी एक्सप्रेस मनि ट्रान्सफर र राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक बिच सम्झौता ...

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

अब कोरियन प्रबिधिको भुकम्प प्रतिरोधी सस्तो घर, ६० बर्ष टिकाउ

फेब्रिकेटेड भवन निर्माण सम्बन्धि सामान उत्पादन गर्ने कम्पनीले यसै उत्पादन शुरु गरेको हो ...

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

ढुङ्गा माटोको घरलाई कसरी भुकम्प प्रतिरोधी बनाउने?

घरको के को बनाउने भन्दा पनि घर बनाऊँदा के कस्तो कुरामा ध्यान दिनु भन्ने कुरा बढि महत्वपुर्ण हुन्छ । विधि...

डाबर नेपालको  रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

डाबर नेपालको रियल मिक्स्ड फ्रुट मसला

फ्रुट जुसको बजारमा आफ्नो बर्चस्व कायम गर्न सफल रियलले उपभोक्ताहरुलाई अझ बढी छनौट प्रदान गर्न चटपटा र स्पाइसी मसला स्वादका...

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

इटहरीमा अग्नि ग्रुपको विक्री कक्ष

अग्नि ग्रुप अन्तर्गतको बालाजु अटो वक्र्स प्रा.लि.ले इटहरीमा महिन्द्रा गाडीहरुको लागि आधिकारिक सर्भिस सेन्टर स्थापना गरेको छ । नयाँ स्थापना...

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

हुवावे माथि गुगलको प्रतिबन्ध - हुवावेका स्मार्टफोनमा गुगलका एप्सहरू नचल्ने

यस अन्तर्गत प्लेस्टोर, जिमेल, गुगल म्याप्स, युट्युब र अन्य सम्पूर्ण गुगलका सेवाहरू पर्छन् ...