सपनाको सहर

‘आफ्नै देशका सहरमा आफ्नोपन पाइन्छ’

शुक्रबार, ११ फागुन २०७४, १२ : ३७ नागरिक

शंकर आचार्य, हास्यकलाकार

तपाईंलाई मनपर्ने सहर कुन हो ?
मलाई नेपालभित्रकै सहर मनपर्छ । आफ्नै देशका सहरमा आफ्नोपन पाइन्छ । नेपालका हरेक सहरको मौलिकता र विशेषता भिन्न–भिन्न लाग्छ । त्यसमाथि पनि काठमाडौं त झन् ऐतिहासिक सहर हो । मेरो जन्म पनि काठमाडौंमै भएको हो, मैले यो सहरलाई बाल्यकालदेखि नै चिन्न पाएँ । यही माटोमा हुर्केर यहाँसम्म आएँ । 

तपाईं सानो छँदा काठमाडौं कस्तो थियो ?
अहिलेभन्दा आकाशपाताल फरक थियो, त्यतिबेलाको काठमाडौं । म काठमाडौंमै बसेर कलाकारितामा लागेको ४० वर्ष नाघ्यो । बाल्यकालदेखि नै यहाँको वस्तुस्थिति बुझेको छु । म सानो छँदा काठमाडौं शान्त थियो । अहिले भवनले ओगटेको धेरैजसो हिस्सामा खेतीपाती नै हुन्थ्यो । गाजर, मुला, काउली, धान, भटमासलगायत धेरै प्रकारका खेतीपाती हुन्थे । यहाँ उत्पादन भएको खाद्यान्नवस्तुहरू उपत्यकाबाहिर जान्थ्यो । तोरी फुलेर जताततै पहेँलै देखिन्थ्यो । वरपर खेत थिए । गाई चराउने र घाँस काट्ने ठाउँ थिए । चरा कराएको, मानिसले सिटी फुकेको आवाज सुनिन्थ्यो । सडकमा गाडी कम गुड्थे । अहिलेजस्तो भद्रगोल ट्राफिक व्यवस्था थिएन । अलि अविकसित थियो । अहिलेको कोलाहल काठमाडौंभन्दा म सानो हुँदाकै काठमाडौं धेरै राम्रो थियो। 

पहिलेको त्यति सुन्दर काठमाडौं अहिले अव्यवस्थित हुनुको कारण के होला ?
सहरीकरण हुँदै जाँदा उपत्यका कंक्रिटमा परिणत भयो । पहिलेको उपत्यका अब सम्झनामा मात्रै रह्यो । सहरको विकास क्रमसँगै राम्रा–नराम्रा दुवै काम भए । सरकारले सहरबारे दीर्घकालीन सोच र योजना बनाउन सकेन । पहिले त्यति राम्रो ठाउँ अहिले हिलोमैलो, धुलोधुवाँ, प्रदूषणको खानी बनेको छ । जताततै फोहोर मात्रै देखिन्छ । सहरका घर पनि अव्यस्थित देखिन्छन् । पार्किङ र ट्राफिक व्यवस्था पनि उस्तै छ। 

जनसंख्याको चापअनुसार विकास गर्न सकेको भए काठमाडौं यति साह्रै बिग्रने थिएन । काठमाडौंलाई व्यवस्थित पार्ने हो भने, यहाँ भएका सुविधा विकेन्द्रीकरण गर्नुपर्छ । यति हुँदाबित्तिकै भीडभाड केही कम हुन्छ । 

सहरमा हुनुपर्ने तर नभएका काम के के होलान् ? 
धेरै छन् । हामीभन्दा धेरैपछि आएका मुलुकले पनि राजनीतिक क्रान्ति सकाएर आर्थिक क्रान्ति गरिसके । विकसित देशमा सोच्नै नसकिने विकासका काम भएका छन् । अन्य कुरामा पनि धेरै नै फड्को मारे । हामी अझै पनि सतहमै छौँ । राजधानीकै कुरा गर्ने हो भने यहाँ बटुवाले राम्ररी सडक पार गर्न पाउँदैनन् । सहरमा आफू सुरक्षित छु भनेर ढुक्क हुन सक्दैनन् । बाटोको असुविधा छ । सडकपेटी फुटपाथ पसलले भरिएका छन् । जताततै खाल्डैखाल्डा छन् । पानी पर्नासाथ हिलैहिलो हुने र सहर डुब्ने अवस्था आउँछ । राम्रा पक्ष त केही छैनन् तर आशा गरौँ, एकदिन राम्रै होला । जस्तो, पहिले साँघुरा सडक थिए, अहिले फराकिला भएका छन् । कामै नभएका पनि होइनन् तर तीव्रता मात्रै नदेखिएको हो।

सहरलाई सफा र सुन्दर बनाउन के गर्नुपर्ला ? 
हामीले सरकारलाई मात्रै धारे हात लगाएर हुँदैन । सहरवासी भएको नाताले सहरका निम्ति केही गर्नु हाम्रो दायित्व हो । नागरिकले जथाभावी फोहोर नफ्याँक्ने, सरकारी निकायले विकास निर्माणका कामलाई छिटो सक्ने, वृक्षारोपण गर्ने, सार्वजनिक यातायातलाई व्यवस्थित पार्ने, ठाउँठाउँमा आराम स्थल निर्माण गर्नेजस्ता काम हुनुपर्छ । 

उपत्यकाबाहिरका कुन–कुन सहर मनपर्छ ?
पोखरा र नारायणघाट राम्रो लाग्छ । पोखरा नेपालको शान्त र रमणीय सहरभित्र पर्छ । यो सहरको सबै पक्ष व्यवस्थित छ । पोखरामा धुवाँधुलो र प्रदूषण कतै देखिँदैन । फराकिला सडक, फेवाताल र सहर वरिपरिका पर्यटकीय मार्गले पोखरा पर्यटकको आकर्षण केन्द्र बनेको छ । त्यस्तै, नारायणघाट पनि काठमाडौंभन्दा अलि व्यवस्थित छ। 

नेपालबाहिर कुन–कुन देशका सहर घुम्नुभएको छ ?
त्यति धेरै घुमेको छैन । नेपालमा जन्मेर अरु देशका सहर पुग्नैपर्छ भन्ने म ठान्दिनँ, किनभने यहाँ निकै सुन्दर ठाउँ छन् । म दुई–तीनवटा देश मात्रै पुगेको छ । भारत र चाइना घुमेको छु । छिमेकी देश कति विकसित भइसकेका छन् । सफा छन् । सहरमा आवतजावत गर्दा फोहोर भइँदैन । हाम्रोमा त बिहान सेता कपडा लगाएर निस्क्यो भने बेलुकी कालो भएको हुन्छ । नेपाल यति धेरै फोहोर हुनु र पछि पर्नुको मुख्य कारण सरकारी निकाय नै गैर–जिम्मेवार भएर हो जस्तो लाग्छ । 

तपाईंकोे सपनाको सहर कस्तो होला ?
हामी नेपालीको ठूलो आकांक्षा, ठूलो आशा, ठूलो माग राख्ने बानी छैन । हामी साधारण जीवनशैली खोज्छौँ । अन्य देशका नागरिक हेरीकन हामी सोझा र सरल छौँ । सबैसँग सभ्य हुन खोज्छौँ । यस्तो स्वभाव भएका नागरिकले दुःख पाउनु सरकारकै कमजोरीले हो भन्ने लाग्छ । हामीलाई सहज खानेपानी सुविधा होस्, स्वच्छ र गुणस्तरीय खाद्यान्न पाइयोस् । हिँड्दा बाटोघाटो सफा होस् । सहरको सबै पक्ष सुन्दर, सफा र हराभरा देखियोस् । यति भयो भने सहरमा बसेको छु जस्तो महसुस हुन सक्छ। 

तपाईंको नजरमा उपत्यकाका मुख्य समस्या के हुन् ?
खानेपानीको हाहाकार, अस्तव्यस्त सडक, सरकारी निकायबीच समन्वयको अभाव, ट्राफिक जाम, धुवाँधुलोलगायत यहाँका मुख्य समस्या हुन् । सरकारले यी समस्यालाई केन्द्रमा राखेर काम गर्नुपर्छ । 

उपत्यकाको मनपर्ने पक्ष के हो ?
यहाँको मौसम र मठ–मन्दिर राम्रो लाग्छ । यहाँ हरेकखाले सेवा–सुविधा छन् । अप्ठेरो पर्दा सहजै सेवा लिन सकिन्छ । यहाँको मौसम भगवान्को वरदान नै हो जस्तो लाग्छ । 

यहाँको मननपर्ने पक्ष ?
भीडभाड, धुँवाधुलो, ट्राफिक जाम, अव्यवस्थित पार्किङ लगायत पक्ष मनपर्दैन । यी समस्याले काठमाडौं दिक्कलाग्दो भइसकेको छ । सरकार र नागरिक दुवै मिलेर अघि बढ्ने हो भने सहरको विकास हुन सक्छ । अहिले वातावरणमन्त्रीले पनि मास्कमुक्त काठमाडौं बनाउने भन्नुभएको छ, हेरौँ केही हुन्छ कि ?

उपत्यकामा कतै घुम्न जानुपर्‍यो भने कुन ठाउँ रोज्नुहुन्छ ?
खासै घुम्न हिँड्ने बानी छैन । उपत्यकामा घुम्ने ठाउँ त्यति छैनन् । सबैतिर अस्तव्यस्त मात्रै छ । मलाई सहरको भीडभाड पनि मनपर्दैन । बरु दसैँ–तिहारका बेला सहरको रहनसहन र झिलिमिली हेर्न रमाइलो लाग्छ । मलाई सहरको कोलाहलभन्दा ग्रामीण परिवेश सुन्दर लाग्छ ।

उपत्यकामा पाइनेमध्ये तपाईंलाई मनपर्ने खानेकुरा ?
काठमाडौंको खानेकुरा भन्दा पनि मलाई घरभित्रै बनाएको खानेकुरा राम्रो लाग्छ । ढिँडो, साग र गुद्रुकबाट बनाएको अचारलगायत खानेकुरा मीठो लाग्छ। 

मन भएर पनि घुम्न नपाएको सहर कुन हो ? 
मैले पुग्न नपाएका ठाउँ धेरै छन् । इलाम पुगेको छैन । मुक्तिनाथ, गोसाइँकुण्ड लगायत धेरै ठाउँ पुग्न पाएको छैन । योभन्दा पहिले पारिवारिक वा अन्य कारण घुम्न पाइनँ । अब बिस्तारै समय मिलाएर यी ठाउँमा पुग्छु । 
प्रस्तुति : शिवहरि घिमिरे






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

एनएमबि बैंकको धनगढी शाखा सञ्चालन

एनएमबि बैंकको धनगढी शाखा सञ्चालन

एनएमबि बैंक लिमिटेडले चौराहा स्थित धनगढी शाखाको स्थानान्तरण तथा प्रदेश ७ को प्रदेश कार्यालय सञ्चालनमा ल्याएकोे छ। ...

‘रहस्यमय र जादुमय यति’ भ्रमण वर्षको मस्कट

‘रहस्यमय र जादुमय यति’ भ्रमण वर्षको मस्कट

नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय प्रचारका लागि नेपाली कलाकारहरू ७ फीट ह ६ फीट को आकारका १०८...

छैठौँ महिला उद्यमी सम्मेलन हुदैँ

छैठौँ महिला उद्यमी सम्मेलन हुदैँ

छैठौँ महिला उद्यमी सम्मेलन २०२० काठमाडौँमा आयोजना हुने भएको छ। ...

सिम्बोलिक फेसन स्टोर बानेश्वरमा

सिम्बोलिक फेसन स्टोर बानेश्वरमा

नायिका स्वस्तिमा खड्का तथा नायक तथा निर्देशक निश्चल बस्नेतद्वारा २०७६ माघ ०३ गते नयाँ बानेश्वरमा रहेको सिम्बोलिक फेसनको दोस्रो आउटलेटको...

ध्वजाबाहक ‘भ्रमण वर्षको आधिकारिक वायुसेवा

ध्वजाबाहक ‘भ्रमण वर्षको आधिकारिक वायुसेवा

राष्ट्रिय ध्वजाबाहक नेपाल वायुसेवा (नेपाल एयरलाइन्स) नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को आधिकारिक वायुसेवा बनेको छ। ...

नि:शुल्कमा ओरिजिनल विन्डोज १० कसरी डाउनलोड गर्ने ?

नि:शुल्कमा ओरिजिनल विन्डोज १० कसरी डाउनलोड गर्ने ?

क्य्राक गरेको होस् या ओरिजिनल विन्डोज ७ बाट नि:शुल्क ओरिजिनल विन्डोज १० मा अपडेट गर्नका लागि यस्तो गर्नुहोस् ...

अन्तर्राष्ट्रियस्तरको हेवी इक्यूपमेन्ट प्रदर्शनी’ (भिडियो)

अन्तर्राष्ट्रियस्तरको हेवी इक्यूपमेन्ट प्रदर्शनी’ (भिडियो)

निर्माण व्यवसायीको क्षमता र स्तरवृद्धिका साथसाथै एक्स्पोलाई नाफाघाटाभन्दा पनि एउटा अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीको ब्रान्डका रूपमा स्थापित गर्न खोजेका छौं। ...

लाईफरको एक्लूजिभ शोरुम

लाईफरको एक्लूजिभ शोरुम

शोरुमको उद्धघाटनको उपलक्षमा समाज सेवाका रुपमा उक्त दिन एड्रिना इम्पेक्सले मून्बो बाई हिण्डवेरसगँ संयूक्त रुपमा पिउने पानीको TDS Level जाँच...

Ncell Footer Ad