८८ फाइनान्स कम्पनी ३३ मा झरे

बिहिबार, १५ असार २०७४, १२ : ११ विष्णु बेल्वासे

काठमाडौं – वित्तीय बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न नसकेपछि फाइनान्स कम्पनीले मर्जर वा एक्विजिसनको सुरक्षित बाटो अपनाएका छन् । राष्ट्र बैंकले चुक्ता पुुँजी ८० करोड रुपैयाँ पुर्याउन दिएको निर्देशन पालना गर्न नसकेर पनि फाइनान्स कम्पनीहरु यो बाटो लागेका हुन् । 

मुलुकभर दुई वर्षअघि ८८ वटा फाइनान्स कम्पनी भएकामा अहिले ३३ मा झरेका छन् । यसमध्येका पनि धेरैजसो कम्पनीले मर्जर वा एक्विजिसनमा जाने निर्णय गरिसकेको नेपाल वित्तीय संस्था संघका अध्यक्ष सरोजकाजी तुलाधरले बताए । ‘अहिलेसम्म मर्जर र एक्विजिसनमा जाने निर्णय गरेका फाइनान्स कम्पनी त्यसअनुसार गए १५ वटामा झर्ने देखिन्छ,’ गुडविल फाइनान्स कम्पनी लिमिटेडका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत समेत रहेका उनले भने, ‘फाइनान्स कम्पनी ‘क’ वर्गका वाणिज्य बैंक, ‘ख’ वर्गका विकास बैंक र ‘घ’ वर्गका लघुवित्तसँग मर्जरमा जान सक्ने तर उनीहरुलाई खरिद गर्न नपाउने भएकाले पनि संख्या घटेको हो ।’ 

हाल सञ्चालनमा रहेका फाइनान्स कम्पनीमध्ये ५० प्रतिशतले नेपाल राष्ट्र बैंकले तोकेको चुक्ता पुुँजी पुर्याउन सक्ने अवस्था छैन । असार मसान्तसम्म गतेसम्म चुक्ता पुुँजी नपुर्याउने फाइनान्स कम्पनीलाई राष्ट्र बैंकले कारबाही गर्ने जानकारी गराइसकेको छ ।

‘कम्तीमा क्षेत्रीय स्तरका विकास बैंकलाई एक्विजिसन गर्न सक्ने व्यवस्था मात्र भइदिए पनि फाइनान्स कम्पनीको संख्या यति धेरै घट्ने थिएन,’ उनले भने, ‘राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा महŒवपूर्ण योगदान पु¥याएका फाइनान्स कम्पनी हराउने स्थिति आएको छ ।’ 

केन्द्रीय बैंकले तोकेको मापदण्डअनुसार चुक्ता पुुँजी बढाउन नसकेका फाइनान्स कम्पनीले मर्जर वा एक्विजिसको बाटो रोजिसकेका छन् । धेरैजसो फाइनान्स कम्पनीलाई वाणिज्य बैंक र विकास बैंकले किनिसकेका छन् । केही किन्ने अन्तिम तयारीमा छन् । 

एक्विजिसनमा गएपछि फाइनान्सको उद्धार पनि हुने र बैंकको चुक्ता पुुँजी पनि बढ्ने हुनाले दुवै पक्षले जित्ने भएकाले एक्विजिसनको बाटो अपनाएको केन्द्रीय बैंकको भनाइ छ । 

वाणिज्य बैंक आठ अर्ब रुपैयाँ चुक्ता पुुँजी पुर्याउने योजनामा लागेका छन् । एक्विजिसन वा मर्जरले चुक्ता पुुँजी पु¥याउन पनि बैंकहरुलाई सहज भएको छ । शाखा विस्तारमा पनि सहज हुने र वित्तीय पहुँच पुग्ने भएकाले बैंक तथा वित्तीय संस्था एक्विजिसन वा मर्जरमा गएको विज्ञ बताउँछन् । 

चुक्ता पुुँजी पु¥याउन नसकेका फाइनान्स कम्पनी बैंकसँग एक्विजिसनमा जाँदा फाइनान्सको सेयर वाणिज्य बैंकमा रुपान्तरण हुने, लाभांश र सेयर मूल्य बढ्ने भएकाले पनि वाणिज्य बैंकमा जान रुचाउने गरेका छन् । चुक्ता पुुँजी पु¥याउन नसकेका प्रायः फाइनान्स कम्पनीका प्रतिसेयर मूल्य सय रुपैयाँ हाराहारी छ । अहिले औसतमा हेर्ने हो भने वाणिज्य बैंकको प्रतिसेयर मूल्य चार सय रुपयाँ हाराहारी छ । ‘फाइनान्स कम्पनीको प्रतिसेयर मूल्य २५ रुपैयाँ मै वाणिज्य बैंकले किन्दा पनि प्रतिसेयर एक सय रुपैयाँ आउँछ,’ एक विज्ञले भने, ‘यसरी वाणिज्य बैंकले किन्दा पनि फाइनान्स कम्पनीलाई बेफाइदा हुँदैन ।’ 

चालु आर्थिक वर्षको नाफाबाट बोनस सेयर दिएर पनि चुक्ता पुुँजी पुर्याउन नसक्ने फाइनान्स कम्पनीको पहिलो प्रथमिकता वाणिज्य बैंकसँग एक्विजिसनमा जाने हो । वाणिज्य बैंकसँग एक्विजिसनमा जान नसकेमात्र विकास बैंक वा फाइनान्स कम्पनीसँग मर्जर वा एक्विजिसनमा जाने मनस्थिति बनाएको विज्ञ बताउँछन् । केही फाइनान्सले भने चालु आवको नाफाबाट चुक्ता पुुँजी ८० करोड पु¥याउने तयारी गरेका छन् ।

राष्ट्र बैंकले राष्ट्रियस्तरका फाइनान्स कम्पनीकोे चुक्ता पुुँजी ८० करोड रुपैयाँ पुर्याउन निर्देशन दिइसकेको छ । 

समस्याग्रस्त अवस्थामा रहेका फाइनान्स कम्पनीलाई नयाँ लगानीकर्ताले खरिद गरेर सञ्चालन गर्दैछन् । समस्याग्रस्त अवस्थामा रहेका फाइनान्स कम्पनीको पनि चुक्ता पुुँजी पुगेको छैन । उनीहरुले पनि मर्जर वा हकप्रद सेयर जारी गरेर चुक्ता पुुँजी पुर्याउँदैछन् ।

राष्ट्र बैंकले तोकिएको समयमा नै चुक्ता पुुँजी पुर्याउन बारम्बार ताकेता गरेको छ । नपुर्याएका फाइनान्स कम्पनीलाई समयमा पुँजी पुर्याउन निर्देशन दिएको छ । केन्द्रीय बैंकले तोकेको समयमा चुक्ता पुुँजी नपुर्याउने फाइनान्स कम्पनीलाई कारबाही गर्ने चेतावनी पनि दिएको छ ।

बोनस, हकप्रद, मर्ज वा एक्विजिसन र नयाँ लगानीकर्ता भिर्याएर भए पनि चुक्ता पुँजी पुर्याउँदै छन् । 







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

“पल्सर डेयर भेन्चर ४” शुरु (भिडियो)

“पल्सर डेयर भेन्चर ४” शुरु (भिडियो)

बजाज मोटरसाइकलका अधिकृत वितरक हंसराज हुलासचन्द एण्ड कम्पनी प्रा.लि. ले “पल्सर डेयर भेन्चर सिजन ४” रिफ्रेसड बाई स्प्राईट  लिएर आएको...

सिद्धार्थ बैंकमा चेक डिपोजिट मेसिन सुरु

सिद्धार्थ बैंकमा चेक डिपोजिट मेसिन सुरु

सिद्धार्थ बैंकले ग्राहकलाई प्रभावकारी सेवा दिने उद्देश्यले आधुनिक चेक डिपोजिट मेसिन सञ्चालनमा ल्याएको छ । हाललाई उक्त सुविधा हात्तीसार शाखामा...

नेपालगन्जमा एनसेल सेन्टर

नेपालगन्जमा एनसेल सेन्टर

एनसेल प्राइभेट लिमिटेडले ग्राहक सेवालाई थप सहज तथा परिस्कृत बनाउँदै नेपालगन्जको पुष्पलाल चोकमा बिहीबार नयाँ सुविधासम्पन्न नयाँ एनसेल सेन्टर सञ्चालन...

एसएमएल इसुजु फ्यागसिप सर्भिस सेन्टर सुरु

एसएमएल इसुजु फ्यागसिप सर्भिस सेन्टर सुरु

लक्ष्मी कमर्सियल भेहिकल प्रालिले एउटै छानामुनि सर्भिस सेन्टर र ग्लोबल सिरिजको ट्रक र ट्रिपरको नयाँ विश्वव्यापी शृंखला बजारमा ल्याएको छ...

एभरेस्ट बैंकले दियो हेमोडायलेसिस मेसिन

एभरेस्ट बैंकले दियो हेमोडायलेसिस मेसिन

एभरेस्ट बैंकले संस्थागत सामाजिक उत्तरदायित्वअन्तर्गत मनिपाल अस्पताललाई एक थान हेमोडायलेसिस मेसिन हस्तान्तरण गरेको छ । ...

चीन तिब्बत–नेपाल इकोनोमिक एन्ड ट्रेड फेयर हुने

चीन तिब्बत–नेपाल इकोनोमिक एन्ड ट्रेड फेयर हुने

ट्रेड डेभलपमेन्ट ब्युरो अफ मिनिस्ट्री अफ कमर्स अफ पिआर चाइना तथा चीनको स्वशासित क्षेत्र तिब्बतको ल्हासास्थित तिब्बत बोर्डर ट्रेड चेम्बरको...

भक्तपुरमा बाजेको सेकुवा

भक्तपुरमा बाजेको सेकुवा

मौलिक नेपाली स्वाद पस्कँदै आएको ‘बाजेको सेकुवा’ले भक्तपुरको गठ्ठाघरमा शाखा विस्तार गरेको छ । ...

अनाथालयलाई बंगलादेश बैंकको सहयोग

अनाथालयलाई बंगलादेश बैंकको सहयोग

नेपाल बंगलादेश बैंकले विश्व बाल दिवसको अवसरमा ललितपुरको धापाखेलस्थित नवकिरण अनाथ, असहाय बाल उत्थान समाजलाई ३१ थान ब्ल्यांकेट सहयोग गरेको...

Ncell Footer Ad