नेपाल प्रकृतिले उदारतापूर्वक वरदान प्रदान गरेको एक अनुपम भूमि हो। नेपालमा हिमाल, पहाड र तराईको त्रिवेणी मिलनले अद्वितीय भौगोलिक संरचना निर्माण गरेको छ। उत्तरतर्फ आकाश छुने हिमश्रृंखलाहरू, मध्यभागका हरिया पहाडी भू–भागहरू तथा दक्षिणका उर्वर मैदानहरूले नेपालको भूगोललाई विविधतामय मात्र नभई जीवन्त बनाएका छन्।  

यहाँको जैविक विविधता, जलवायुको परिवर्तनशीलता, वनस्पति र जीवजन्तुको समृद्ध उपस्थिति विश्वमै दुर्लभ मानिन्छ। प्रकृतिको यो समृद्धि केवल सौन्दर्यको विषय मात्र होइन, यसले यहाँका नागरिकहरूको जीवनशैली, संस्कृति र अर्थतन्त्रलाई समेत गहिरो रूपमा प्रभाव पार्दछ। हिमालको सुन्दरता, पहाडको हरियाली र तराईको उर्वरता मिलेर नेपाललाई प्राकृतिक स्वर्गका रूपमा स्थापित गर्छ।

विदेशमा रहेका नेपालीहरूका लागि यो भूमि केवल जन्मभूमि मात्र नभई आत्माको आधार हो। संसारका विकसित मुलुकहरूमा बसोबास गरे पनि नेपालका डाँडाकाँडा, खोलानाला र हिमालहरूको सम्झना उनीहरूको मनमा गहिरो रूपमा अंकित हुन्छ।  

नेपालको प्राकृतिक सुन्दरता केवल आँखाले देखिने दृश्य होइन, यो हृदयले महसुस गर्ने अनुभूति हो। नेपालको भौगोलिक विविधता र प्राकृतिक सुन्दरता विश्वमञ्चमा सकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्नु आजको आवश्यकता हो। यसले विदेशमा रहेका नेपालीहरूमा गौरव र स्वदेश फर्कने चाहनालाई थप प्रगाढ बनाउँछ।

नेपाल बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक र बहुजातीय समाजको उत्कृष्ट उदाहरण हो, जहाँ विभिन्न भाषा, परम्परा, रीतिरिवाज र जीवनशैलीहरूको सहअस्तित्व पाइन्छ। यहाँ बोलिने सयौँ भाषाहरू र मनाइने विविध चाडपर्वहरूले नेपालको सांस्कृतिक धरोहरलाई विश्वमै विशिष्ट बनाएका छन्। सामाजिक संरचनामा विविधता हुँदाहुँदै पनि नेपाली समाजमा एकता, सहिष्णुता र सहअस्तित्वको भावना गहिरो रूपमा स्थापित छ। विभिन्न जाति, समुदाय र धर्मका मानिसहरू आपसी सम्मानका साथ सहजीवन बिताइरहेका छन्, जुन विश्वका लागि अनुकरणीय उदाहरण हो।

विदेशमा रहेका नेपालीहरूले पनि आफ्नो भाषा, संस्कृति र परम्परालाई जोगाएर राखेका छन्, जसले उनीहरूलाई आफ्नो पहिचानसँग जोडेर राख्छ। नेपाली गीत, नृत्य, पर्व र संस्कारहरू विदेशमा पनि उत्तिकै उत्साहका साथ मनाइन्छन्। यस विविधतामा निहित एकता नै नेपालको वास्तविक शक्ति हो। यदि यसलाई सकारात्मक रूपमा प्रचार–प्रसार गर्न सकियो भने विदेशमा रहेका नेपालीहरूमा आफ्नो मौलिक पहिचानप्रति गर्व र स्वदेशसँगको भावनात्मक सम्बन्ध अझ मजबुत हुनेछ।

नेपाल विभिन्न जातजातिहरूको साझा घर हो, जहाँ प्रत्येक जातिको आफ्नै मौलिक संस्कृति, परम्परा र जीवनशैली रहेको छ। उदाहरणका लागि ब्राह्मण, क्षेत्री, मगर, भुजेल, गुरुङ, नेवार, थारू, लिम्बू, तामाङ, राईलगायतका समुदायहरूले नेपालको सामाजिक संरचनालाई समृद्ध बनाएका छन्। प्रत्येक जातिको आफ्नै भाषा, भेषभूषा, खानपान र संस्कार छन्, जसले नेपालको सांस्कृतिक विविधतालाई अझ गहिरो र रोचक बनाउँछ। यिनै विविधताहरूले नेपाललाई सानो संसारभित्रको एउटा ठूलो संसार बनाएका छन्।

विदेशमा रहेका नेपालीहरूका लागि यो जातीय विविधता आफ्नो पहिचानको अभिन्न अङ्ग हो। उनीहरूले आफ्नो संस्कृति र परम्परालाई जोगाएर राख्दा नेपालको माटोसँगको सम्बन्ध अझ सुदृढ हुन्छ। यस विविधतालाई विभाजनका रूपमा नभई एकताको प्रतीकका रूपमा बुझ्नु आवश्यक छ। जब हामी सबै नेपाली एउटै राष्ट्रका नागरिक भएको भावना राख्छौँ, तब जातीय विविधता हाम्रो शक्ति बन्छ, कमजोरी होइन।

नेपाल धार्मिक सहिष्णुता र समन्वयको उत्कृष्ट उदाहरण हो। यहाँ हिन्दू, बौद्ध, मुस्लिम, किरात, इसाईलगायतका विभिन्न धर्मावलम्बीहरू आपसी सम्मानका साथ बसोबास गर्छन्। यहाँका मन्दिर, गुम्बा, मस्जिद र चर्चहरू केवल पूजा–स्थल मात्र होइनन्, ती आपसी सद्भाव र सहिष्णुताका प्रतीक पनि हुन्। एउटै समाजमा विभिन्न धर्मका मानिसहरू मिलेर चाडपर्व मनाउने परम्परा नेपालमा विशेष रूपमा पाइन्छ।

विदेशमा रहेका नेपालीहरूले पनि यही सहिष्णुता र सद्भावको सन्देश विश्वभर फैलाइरहेका छन्। उनीहरूका लागि धर्म केवल आस्था मात्र नभई संस्कृतिको अभिन्न अङ्ग हो। यस धार्मिक विविधतालाई सकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गर्दा नेपाल विश्वमा शान्ति, सहिष्णुता र सहअस्तित्वको केन्द्रका रूपमा स्थापित हुन सक्छ।

नेपालको संविधानले देशको विविधतालाई सम्मान गर्दै सबै नागरिकलाई समान अधिकार प्रदान गरेको छ। मौलिक हक, समावेशी नीति र समान अवसरका सिद्धान्तहरूले राष्ट्रलाई लोकतान्त्रिक र समावेशी बनाएका छन्। संविधानले भाषा, संस्कृति, धर्म र जातीय पहिचानको संरक्षण गर्न विशेष व्यवस्था गरेको छ, जसले देशको विविधतालाई सुरक्षित राख्न मद्दत गर्दछ। विदेशमा रहेका नेपालीहरूका लागि यो संवैधानिक संरचना आशाको किरण हो। यसले उनीहरूलाई आफ्नो देशमा न्याय, समानता र अवसरको सुनिश्चितता भएको विश्वास दिलाउँछ।

नेपालीहरूको सरलता, आतिथ्य सत्कार र दयालु स्वभाव विश्वभर चर्चित छ। यहाँका मानिसहरू ‘अतिथि देवो भवः’ को भावनामा विश्वास गर्छन्, जसले नेपाललाई केवल भौगोलिक देश मात्र नभई भावनात्मक घर बनाउँछ। विदेशमा रहेका नेपालीहरू पनि यही मानवीय मूल्यहरूलाई साथमा लिएर अघि बढिरहेका छन्। मानवीय सम्बन्ध, सहयोग र सहानुभूति नै नेपाली समाजको वास्तविक शक्ति हो।

नेपालमा पछिल्लो समय राजनीतिक स्थायित्व र प्रशासनिक सुधारका प्रयासहरू तीव्र रूपमा अघि बढिरहेका छन्। सुशासन, पारदर्शिता र उत्तरदायित्वका सिद्धान्तलाई संस्थागत गर्ने प्रयास भइरहेको छ, जसले देशलाई विकास र समृद्धिको मार्गमा अघि बढाउन सहयोग पुर्‍याउँछ। विदेशमा रहेका नेपालीहरूका लागि यी परिवर्तनहरू आशा र विश्वासका संकेत हुन्।

यद्यपि, केही नकारात्मक टिप्पणीहरू तथा भ्रामक समाचारहरूले देशको छवि कमजोर बनाउन सक्छन्। यसकारण तथ्यमा आधारित, सकारात्मक र जिम्मेवार सञ्चार अत्यावश्यक छ। आमसञ्चार माध्यम र सामाजिक सञ्जालको जिम्मेवार प्रयोगले विदेशमा रहेका नेपालीहरूमा स्वदेशप्रति सम्मान, आस्था र विश्वास बढाउन सक्छ।

नेपालमा देखिएका सकारात्मक परिवर्तन, राजनीतिक स्थायित्वतर्फका प्रयास र प्रशासनिक सुधारले स्वदेश फर्किने प्रेरणा जगाएका छन्। म करिब नौ वर्षअघि क्यानडा पुगेको हुँ र हाल रेष्टुरेन्ट व्यवसायमा संलग्न छु। भौगोलिक दूरी भए पनि मेरो मन, भावना र आत्मा सधैँ नेपालमै केन्द्रित छ।

सन् २०२६ जनवरी ३१ मा स्वदेश फर्की मार्च ९ सम्म बस्दा नेपालको आर्थिक–सामाजिक परिवर्तन नजिकबाट अवलोकन गर्ने अवसर पाएँ। विशेषगरी रेष्टुरेन्ट, होटल तथा पर्यटन क्षेत्रमा बढ्दो उपभोगले बजार विस्तार र सेवा क्षेत्रको सम्भावना देखाएको छ। उपभोक्ताको खर्च गर्ने क्षमता बढ्दै गएको अनुभवले उद्यमशीलता र रोजगारी सिर्जनाका नयाँ अवसरहरू उजागर गरेको छ।

यद्यपि, पूर्ण प्रतिस्पर्धात्मक वातावरण अझै सुदृढ भइनसकेको देखिन्छ। यसका लागि पारदर्शी नीतिगत व्यवस्था, नियामक निकायको सुदृढता र कर प्रणालीको प्रभावकारी कार्यान्वयन आवश्यक देखिन्छ। समग्रमा नेपाल लगानी र उद्यमका लागि सम्भावनायुक्त गन्तव्यका रूपमा उदाउँदै गएको छ।

“जननी जन्मभूमिश्च स्वर्गादपि गरीयसी” भन्ने भावनाले मेरो जीवनमा गहिरो अर्थ बोकेको छ। विदेशमा आर्जित अनुभव र सीपलाई मातृभूमिमा प्रयोग गर्ने दृढ संकल्प विकसित भएको छ। नेपाल केवल जन्मभूमि मात्र नभई ‘देवभूमि’का रूपमा परिचित पवित्र भूमि हो—भगवान बुद्धको जन्मस्थल, माता सीताको जन्मभूमि र ऐतिहासिक व्यक्तित्वहरूको गौरव बोकेको देश।

नेपालको प्राकृतिक सौन्दर्य, स्वच्छ वातावरण र सांस्कृतिक सम्पदाले यसलाई अद्वितीय बनाएको छ। संसारका जुनसुकै स्थानमा पुगे पनि नेपालको हिमश्रृंखला र हरियालीसँग तुलना गर्न सकिने दृश्य दुर्लभ छ।

विदेशमा रहेका नेपालीहरूलाई स्वदेश फर्कन प्रेरित गर्नु आजको रणनीतिक आवश्यकता हो। राज्य, समाज, सञ्चार माध्यम र निजी क्षेत्रबीचको समन्वयले सकारात्मक वातावरण सिर्जना गर्न सक्छ। उद्यमशीलता, नवप्रवर्तन र सफलताका कथाहरूले स्वदेशमै अवसर खोज्ने संस्कृतिलाई बलियो बनाउँछन्।

अन्ततः, मेरो सोच, भावना र आकांक्षा नेपालप्रति केन्द्रित छन्। स्वदेश फर्केर आफ्नो ज्ञान, सीप र अनुभवमार्फत राष्ट्र निर्माणमा योगदान पुर्‍याउनु मेरो दीर्घकालीन लक्ष्य हो। नेपालको सकारात्मक रूपान्तरण र सुदृढ हुँदै गएको प्रशासनिक संरचनाले स्वदेशप्रति पुनः आकर्षण सिर्जना गरेको छ। विदेशमा आर्जित ज्ञानलाई मातृभूमिको समृद्धिमा रूपान्तरण गर्नु आजको आवश्यकता हो।

मोरङ मिक्लाजुङकी मगर हाल क्यानडामा बसोबास गर्दै आएकी छन्।