"

दुःखद घटना

मङ्गलबार, २९ फागुन २०७४, ०९ : २४ सम्पादकीय


त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा युएस बांगला एयरवेजको विमान दुःखद दुर्घटनाले फेरि हाम्रो हवाई सुरक्षामाथि प्रश्न उठाउने देखिएको छ । दुर्घटना हुँदा सम्बन्धित विमानस्थलको एयर ट्राफिक कन्ट्रोल (एटिसी), विमान कम्पनी र यसको निर्मातालगायतका पक्ष जोडिन्छन् । दुर्भाग्यपूर्ण घटनासँग जोडिएका विमानचालक अल्मलिएको (डिस्ओरिएन्ट) र एटिसीले सही मार्गदर्शन गर्न नसकेका प्रारम्भिक तथ्य सार्वजनिक भएका छन् । त्रिभुवन विमानस्थलको उत्तरतर्फ रन्वे टु जिरोतर्फ नलाग्न भन्दाभन्दै जहाज कसरी त्यता पुग्यो भन्ने प्रश्न दुर्घटनापछि उठिरहेको छ । जहाजका पाइलटले आफू जिरो टु वा टु जिरो रन्वेमा कता जाऔं भनेर पटकपटक गरेको आग्रह र त्यसमा अल्मलिने गरी एटिसीले गरेको सञ्चारलाई उड्डयन क्षेत्रका विज्ञहरूले गम्भीरतापूर्वक हेरिरहेका छन् । बंगलादेशबाट आएका जहाज सामान्यतः कोटेश्वर अर्थात् जिरो टुतर्फबाट अवतरणका लागि ‘अप्रोच’ गर्छन् । तिनलाई अवतरणका लागि एटिसीले मार्गदर्शन गरेअनुसार नै ‘होल्ड’ मा रहन्छन् वा अवतरणका लागि तयारी गर्छन् । 

सधैंझैं पाइलटलाई मात्र दोष दिएर उम्किने काम भयो भने यसबाट सही अर्थमा पाठ सिक्न नसकेको सन्देश प्रवाह हुनेछ । काठमाडौं विमानस्थलमा यत्रो ठूलो दुर्घटना भयो । त्यही पनि अन्य पार्किङ गरिएका र उडानको तयारीमा रहेका विमानमाथि खसेको वा नजिकै रहेको इन्धन डिपोमा परेको भए त्यो कति भयावह हुने थियो भन्ने कल्पना पनि गर्न सकिन्न।

लामो दुरीबाट आउने जहाज स्वचालित यान्त्रिक उडानमा हुन्छन् । यहाँको विमानस्थलमा ‘अप्रोच’ गर्ने बेलामा तिनले बाटो माग्ने हो । विमानचालकले बाटो बिराएको जस्तो लागेमा एटिसीले त्यसको गति हेरेर मार्गदर्शन गर्ने अवस्था हुन्छ । केही अगाडि अमेरिकामा एक जहाजका चालक हराएको अनुभव भएपछि एटिसी आफैंले उसलाई ‘नेभिगेट’ गरेको घटनालाई अहिले काठमाडौंका सम्बन्धमा विज्ञहरूले सम्झना गरिरहेका छन् । युएस बांगला एयरवेजका चालक अल्मलिएको संकेत गरिरहेको संवादका क्रममा पनि सुनिएको छ । त्यो विमान अलमलिएको अन्य विमानका पाइलटले भनेको समेत सुनिएपछि त्यसमा तत्परता देखिन सकेन । चालकले विमानस्थल नदेखेर ‘मिसअप्रोच’ गर्नुपर्ने भए पनि त्यसका आफ्नै विधि छन् । ती विधिलाई राम्ररी पालना गर्न नसकेको देखिएको छ । यसै पनि काठमाडौं विमानस्थलमा उडानको चाप रहेको तथ्य यसअघि पनि सार्वजनिक भइसकेको छ । कैयन् विमानले काठमाडौंको आकाशमा ‘होल्ड’ गरेर एटिसीको निर्देशनको प्रतीक्षा गर्नुपर्ने अवस्था छ । नयाँ विमानस्थल तत्काल बनाउन सकिने अवस्था हुँदैन । तर, त्यसलाई सञ्चालन गर्ने एटिसी कर्मचारीको क्षमता, प्राविधिक योग्यता आदिमा भने यस घटनाले फेरि प्रश्न उठाएको छ । कुनै पनि जहाज उडान गर्ने चालकले एभियट, नेभिगेट र कम्युनिकेट (ए–एन–सी) गर्छन् । उसको काम उडान गर्नु, त्यसलाई दिशानिर्देश गर्नु र सञ्चार गर्नु हो । तर, विमानस्थलमा रहेका एटिसीको जिम्मेवारी कम्युनिकेसन अर्थात् सञ्चार नै हो । यो विमानका सन्दर्भमा सञ्चार कति सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ भन्ने प्रश्नसमेत उठेको छ । कोटेश्वरतिरबाट अवतरण गर्नुपर्ने विमान बौद्धतर्फ कसरी पुग्यो र फेरि अहिले दुर्घटना भएको ठाउँसम्म जहाज पुग्दा त्यसलाई सही मार्गदर्शन नभएको प्रस्ट हुन्छ ।

नेपाली आकाश सुरक्षित रहेको सन्देश प्रवाह गर्न संघर्षरत रहेका बेला भएको यो दुर्घटनाले फेरि संसारभरि नकारात्मक सन्देश फैलिएको छ । विमानमा रहेका चालक दलसहित ७१ जना यो दुर्घटनामा परेका छन् । यसमध्ये ४९ जनाको दुःखद निधन भएको छ । संयोगले केही दुर्घटनापछि बचेका छन् । यो दुर्घटना प्रारम्भिक लक्षण र सार्वजनिक भएको संवादका आधारमा चालक ‘डिसओरियन्ट’ (अलमलिएका) भएका र एटिसीले अलमलिने गरी आदेश (कन्फ्युजिङ कमान्ड) दिएका कारण भएको प्रस्ट हुन्छ । दुर्घटनापछि गठित जाँच आयोगले यसबारे उचित छानबिन गर्ने नै छ । तर, सधैंझैं पाइलटलाई मात्र दोष दिएर उम्किने काम भयो भने यसबाट सही अर्थमा पाठ सिक्न नसकेको सन्देश प्रवाहित हुनेछ । काठमाडौं विमानस्थलमा यत्रो ठूलो दुर्घटना भयो । त्यही पनि अन्य पार्किङ गरिएका र उडानको तयारीमा रहेका विमानमाथि खसेको वा नजिकै रहेको इन्धन डिपोमा परेको भए त्यो कति भयावह हुने थियो भन्ने कल्पना पनि गर्न सकिन्न । त्यसैगरी राजधानी काठमाडौंकै कुनै घनाबस्तीमा परेको भए पनि यसबाट निकै ठूलो क्षति हुने थियो । दुर्घटना हुनासाथ प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली आफैं विमानस्थल पुगेर स्थितिको जानकारी लिएर सरकारको तत्परता देखाएका छन् । यो अवस्थामा घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी तथ्य सार्वजनिक हुनुपर्छ । 







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

रोमियो र मुनासँग बादी बदिनी

रोमियो र मुनासँग बादी बदिनी

साउनको पहिलो साता र दोस्रो साता रिलिज हुने दुई फिल्म ‘रोमियो एन्ड मुना’ र ‘पण्डित बाजेको लौरी’को ट्रेलर सार्वजनिक भएको...

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

राजधानीमा आयोजना गरिएको ‘मिष्टर एण्ड मिस एसइई अफ द इयर २०१८’ को उपाधि अर्पण राई र आर्या पुडासैनीले जितेका छन्।

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

राजधानीमा आयोजना गरिएको ‘मिष्टर एण्ड मिस एसइई अफ द इयर २०१८’ को उपाधि अर्पण राई र आर्या पुडासैनीले जितेका छन्।

रायमाझीको ‘हेर यी आँखामा’ सार्वजनिक

रायमाझीको ‘हेर यी आँखामा’ सार्वजनिक

रेडियो नेपालका अंग्रेजी समाचार बाचक तथा प्रसिद्ध गायक महेन्द्र रायमाझीको आवाजमा रहेको ‘हेर यी आँखामा’ बोलको गीतको म्युजिक भिडियो सार्बजनिक...