"

सामर्थ्यवान् संसद्

सोमबार, २१ फागुन २०७४, ११ : ०० सम्पादकीय


प्रतिनिधिसभा निर्वाचन सम्पन्न भएको तेस्रो महिनामा बल्ल सांसद सदस्यको शपथ ग्रहणको साइत जुरेको छ । २ सय ७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभा र ५९ सदस्यीय राष्ट्रियसभा सदस्यमध्ये सातजना मात्र अदालतमा रहेको मुद्दा र अन्य प्राविधिक कारणले शपथ ग्रहणमा सहभागी हुने पाएनन् । नयाँ संविधानले परिकल्पना गरेअनुसारको प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभासहितको संसद्को स्वरूपले आइतबार पूर्णता पाएपछि मुलुकको संक्रमण अन्त्यपछिको समृद्धिको यात्राले तीव्रता पाउने अपेक्षा मुलुकबासीमा छ । दुवै सदनसहितको संसद्ले मुलुकमा काम गर्न पाएको यो निकै लामो अन्तरालपछि हो । नेपाल अधिराज्यको संविधान, २०४७ पछि बनेको संसद्ले २०५२ सालसम्म निर्विघ्न काम गर्न पाएको थियो । त्यसपछि सशस्त्र द्वन्द्व र प्रजातन्त्र मन नपराउने शक्ति केन्द्रका कारण मुलुकलाई निर्वाचित संस्थाविहीन बनाउने काम भयो । फलस्वरूप लामो समयसम्म संसद्कै निर्वाचन नहुने अवस्थासमेत सिर्जना हुँदा राष्ट्रियसभा सम्पूर्ण रुपमा खाली हुन पुग्यो ।

संसदीय शासन व्यवस्था भएका मुलुकमा बहुमतको सरकार र अल्पमतको संसद् भन्ने मान्यता हुन्छ । यसपटक वामपन्थीको सरकार बनेको हुनाले नेपाली कांग्रेसको जिम्मेवारी संसदीय अभ्यासमार्फत सरकारका कामलाई खबरदारी गर्नु रहेको छ।

विघटित प्रतिनिधिसभालाई जनआन्दोलनको बलमा राजाज्ञाबाट ब्युँताउनुपरेको इतिहास पनि यतिबेला झल्झली सम्झनामा आएको छ । संविधानसभा निर्वाचनपछि संसद्का दुवै सदनको काम यही एउटा सभाले गर्दै आएको हो । नयाँ संविधान बनेपछि भएको निर्वाचनले बल्ल दुवै सदन काममा फर्किएको छ । प्रजातान्त्रिक प्रक्रियालाई एकपटक अवरुद्ध तुल्याएपछि फेरि लयमा फर्काउन सजिलो हुने रहेनछ भन्ने पाठ पनि इतिहासले हामीलाई सिकाएको छ । 
सांसदहरूले फेरि उत्साहका साथ शपथ ग्रहण गरी मुलुकको विधि निर्माण प्रक्रियामा आफूलाई फर्काउन पाएको यो घडी आफैंमा ऐतिहासिक छ । इतिहासबाट पाठ नसिक्नेले कहिल्यै उन्नति गर्न सक्दैनन् । प्रतिनिधित्वविना शासन गर्ने प्रयत्नले मुलुकलाई द्वन्द्वमा फसाउँदैन मात्र, मुलुकले बाटो पनि तय गर्न सक्दैन । कठिन परिस्थिति आउँदा प्रतिनिधिमूलक संस्था नहुनु पीडादायी हुन्छ । त्यो रिक्तताकै निम्ति विगतमा निर्वाचनबाट आएका संस्थालाई काम गर्न नदिने र कालान्तरमा ती संस्थालाई खाली राख्ने काम भएको हो भन्ने बुझ्न एकपटक फेरि विगततर्फ फर्केर हेरे हुन्छ । निश्चय नै यो खुसीको क्षण हो । तर, विगतमा भएका गल्तीप्रति यतिखेर इमानदार हुनु र तिनलाई दोहोरिन नदिने प्रतिज्ञा गर्नु पनि उत्तिकै आवश्यक छ । अतः संसद्लाई काम गर्न दिनुपर्छ । त्यसका लागि संसद्ले आफूलाई तयार पनि पार्नुपर्छ । २०४६ सालको जनआन्दोलनलगत्तै सम्पन्न निर्वाचनपछि आएका संसद्को प्रभावकारिता अहिले पनि गौरवपूर्ण रुपमा रहेको छ । भर्खरै नयाँ संसदीय अभ्यास भए पनि त्यसले मुलुकमा प्रभावकारी काम गर्न सकेको थियो । स्थायी संसद्को रुपमा रहेका समितिहरूको सञ्चालन, त्यसमा प्रेसको उपस्थितिको सुनिश्चितता र पारदर्शिताले अभ्यासलाई अरु घनीभूत तुल्याएको अनुभव भएको छ । संसद्का शून्य सयम, विशेष समय, प्रश्नोत्तर र जरुरी सार्वजनिक महत्त्वका विषयमा हुने गहन छलफलले त्यो बेला सरकारलाई मार्गदर्शन गर्न सकेको पनि देखिएको हो । तर, पछि संसदीय अभ्यास झारा टार्नेजस्ता देखिन थालेको अनुभव भएको छ ।

विशेष गरी जनआन्दोलन २०६२/६३ पछि संसद्ले प्रभावकारी रुपमा काम गर्न सकेन । संसद्को समेत काम गर्ने संविधानसभाले संविधान निर्माण गर्नुलाई नै उपलब्धि मान्नुको विकल्प रहेन । अब फेरि एउटा मौका आएको छ । मुलुकले राजनीतिक र सामाजिक अधिकारको आन्दोलनलाई एउटा टुंगोमा पुर्‍याएको छ । हिजो जे असम्भव ठानिन्थ्यो, आज त्यो सम्भव भएको छ । हिजो केही स्थानीय निकायले त्यहींका भाषामा कामकाज गर्न खोज्दा रोकिएको थियो । आज ती सबै भाषा, भेष र संस्कृतिको उपस्थिति संसद्मा समेत हुन पाएको छ । विभिन्न पहिचानसहित शपथमा आएका सांसदको अनुहारमा नेपालको प्रतिबिम्ब देख्न हामीलाई अब केहीले छेक्न सक्दैन । अबको संसद्ले मुलुकका सबैखाले द्वन्द्व, असजिला अवस्था र अविकासका निम्ति निकास खोज्न सक्नुपर्छ । त्यसका लागि कानुनी संरचनाका निम्ति आधारभूमि तयार गर्ने गहनतम् दायित्व संसद्मा छ । हिजोजस्तो सांसदले विकासका ससाना योजना बोकेर सिंहदरबार धाउनुपर्ने अवस्था छैन । आज विकासका लागि मरिमेट्न तयार स्थानीयदेखि प्रदेश सरकारसम्मका संरचना तयार भइसकेका छन् । विकासको जिम्मा अब तिनैलाई दिए हुन्छ । सांसदको काम त्यहाँ कोरम नपुर्‍याई बाहिर डुल्ने वा अन्य गैरसंसदीय अभ्यासमा लाग्ने भन्दा पनि विधि निर्माणमा आफूलाई लगाउनुमा हुनुपर्छ । विधायनसम्बन्धी काम गर्नेहरू नै विधायक हुन् । तिनले आफ्नो भूमिका बुझ्नु आवश्यक छ । संसदीय शासन व्यवस्था भएका मुलुकमा बहुमतको सरकार र अल्पमतको संसद् भन्ने मान्यता हुन्छ । यसपटक वामपन्थीको सरकार बनेको हुनाले नेपाली कांग्रेसको जिम्मेवारी संसदीय अभ्यासमार्फत सरकारका कामलाई खबरदारी गर्नु रहेको छ । मुलुकको भाग्य र भविष्य निर्माणमा संसद् कामकाजी बन्न सकोस्। 







यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

घरमा मोर्डन लाइटिंग

घरमा मोर्डन लाइटिंग

सही लाइटिंगको प्रयोगबाट घरलाई मोडर्न र नयाँ रुप दिन सकिन्छ । लाइटिंग मिलेको घर हेर्दामा साह्रै राम्रा हुन्छन । ...

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गाइड

वाशिंग मेसिन खरिद गर्दा ख्याल गर्नुपर्ने थुप्रै कुराहरु हुन्छन् | यस गाइड मार्फत तपाईले आफ्नो परिवारको लागि कस्तो फ्रिज खरिद...

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सम्बन्धि सुरक्षा टिप्स

घरेलु उपकरण सुरक्षित शैलीमा प्रयोग नगर्नाले ठूला ठूला दुर्घटना हुन सक्छ। यी सुझावहरु पालाना गर्नाले यस्तो दुर्घटना न्यून हुन्छ ।

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको हेरचाह कसरी गर्ने?

फ्रिजको औसत आयु १३ वर्ष मानिन्छ | तर यी कुराहरु ध्यानमा राखेर फ्रिजलाई कथित औसत आयुभन्दा धेरै समयसम्म प्रयोग गर्न...

रोमियो र मुनासँग बादी बदिनी

रोमियो र मुनासँग बादी बदिनी

साउनको पहिलो साता र दोस्रो साता रिलिज हुने दुई फिल्म ‘रोमियो एन्ड मुना’ र ‘पण्डित बाजेको लौरी’को ट्रेलर सार्वजनिक भएको...

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

राजधानीमा आयोजना गरिएको ‘मिष्टर एण्ड मिस एसइई अफ द इयर २०१८’ को उपाधि अर्पण राई र आर्या पुडासैनीले जितेका छन्।

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

अर्पण र आर्या मिष्टर एन्ड मिस एसइई

राजधानीमा आयोजना गरिएको ‘मिष्टर एण्ड मिस एसइई अफ द इयर २०१८’ को उपाधि अर्पण राई र आर्या पुडासैनीले जितेका छन्।

रायमाझीको ‘हेर यी आँखामा’ सार्वजनिक

रायमाझीको ‘हेर यी आँखामा’ सार्वजनिक

रेडियो नेपालका अंग्रेजी समाचार बाचक तथा प्रसिद्ध गायक महेन्द्र रायमाझीको आवाजमा रहेको ‘हेर यी आँखामा’ बोलको गीतको म्युजिक भिडियो सार्बजनिक...