अमेरिका र इरानबिचको पाँच महिना लामो सैन्य द्वन्द्वका क्रममा अमेरिकी सेनाले आफ्ना अधिकांश लामो दूरीका सटीक क्षेप्यास्त्र र प्रतिरक्षात्मक हतियारहरूको विश्वव्यापी भण्डार खर्च गरेको छ। 

यस विषयमा प्रत्यक्ष जानकारी भएका स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै रोयटर्स र सीबीएस न्युजले यो गम्भीर तथ्य बाहिर ल्याएका हुन्।

विशेष गरी अमेरिकी सेनाले आर्मी ट्याक्टिकल मिसाइल प्रणाली (एट्याम्स) र अत्याधुनिक प्रिसिजन स्ट्राइक मिसाइल (प्रेलिसन स्ट्राइक मिसाइल) को प्रयोग अत्याधिक मात्रामा गरेका कारण यी मुख्य हतियारहरूको मौज्दात लगभग समाप्त भइसकेको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार १० लाख अमेरिकी डलरभन्दा बढी मूल्य पर्ने यी क्षेप्यास्त्रहरूले सुरक्षित दूरीबाटै शत्रुको भूभागमा सटीक प्रहार गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। यसले भविष्यमा ठूला आक्रमणहरू गर्न अमेरिकी सेनालाई थप जोखिमपूर्ण पाइलटयुक्त बम विस्फोट अभियानहरूमा निर्भर रहनुपर्ने अवस्था सिर्जना गर्न सक्छ।

रणनीतिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन केन्द्र (सीएसआइएस) द्वारा हालै प्रकाशित प्रतिवेदनले युद्ध सुरु भएयता अमेरिकी प्रतिरक्षा प्रणालीमा परेको चर्को दबाबको खुलासा गरेको छ। प्रतिवेदन अनुसार युद्ध सुरु हुनुअघि अमेरिकासँग करिब दुई हजार ३३० वटा प्याट्रियट इन्टरसेप्टर रहेका थिए भने इरान युद्धको पाँच महिनाभित्रै यसको करिब ६५ प्रतिशत हिस्सा खर्च भइसकेको छ।

हाल यो सङ्ख्या घटेर ७५९ देखि ८२७ को बिचमा मात्र सीमित रहेको छ। यसैगरी ब्यालिस्टिक मिसाइल नष्ट गर्न प्रयोग हुने टर्मिनल हाई अल्टिच्युड एरिया डिफेन्स (थाड) इन्टरसेप्टरहरू पनि युद्धअघिको तुलनामा ३८ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेका छन्। युद्धअघि ४५२ वटा रहेको यो भण्डार घटेर अहिले २३४ देखि २७८ को हाराहारीमा झरेको छ। नौसेनाद्वारा पानी जहाज तथा पनडुब्बीहरूबाट प्रहार गरिने टोमाहक क्रूज मिसाइलहरूको विश्वव्यापी आपूर्तिको लगभग आधा हिस्सा पनि यो युद्धमा प्रयोग भइसकेको छ।

सीएसआइएसका अनुसार यी प्रमुख हतियारहरूको भण्डार पुरानो अवस्थामा फर्किन कम्तीमा सन् २०२९ को मध्यसम्म लाग्न सक्छ। टोमाहक मिसाइलको पूर्ण पूर्ति सन् २०३० सम्म पनि लाग्न सक्ने अनुमान छ। यसले भविष्यमा चीन वा रूसजस्ता शक्तिशाली विरोधीहरूसँग सम्भावित द्वन्द्व उत्पन्न भएमा अमेरिकी सैन्य तयारीमा गम्भीर असर पार्न सक्ने चिन्ता उत्पन्न गराएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार युद्धअघि नै यी भण्डार पर्याप्त थिएनन्। अहिलेको कमीले पश्चिमी प्रशान्त क्षेत्रमा ठूलो द्वन्द्व भएमा अमेरिकी क्षमता सीमित हुन सक्ने चेतावनी उनीहरूको छ। 

तर पेन्टागनका प्रमुख प्रवक्ता सीन पार्नेलले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिकाको सेना संसारकै सबैभन्दा शक्तिशाली रहेको र राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले रोजेको समय र स्थानमा कारबाही गर्न आवश्यक पर्ने सबै क्षमता रहेको दाबी गरेका छन्।

रक्षा सचिव पिट हेग्सेथले यसअघि भण्डार घट्दै गएको चिन्तालाई खारेज गर्दै त्यसलाई केवल मिडियाले बनाएको कथा मात्र भएको बताएका थिए। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले पनि ह्वाइट हाउसबाट विज्ञप्ति जारी गर्दै अमेरिकासँग विश्वमै कसैसँग नभएको प्रचुर मात्रामा हतियार रहेको स्पष्ट पार्दै प्रतिरक्षा कम्पनीहरूले रेकर्ड स्तरमा उत्पादन गरिरहेको बताएका छन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले होर्मुजको जलमार्गमा कूटनीतिक प्रयासहरू जारी राख्न इरानमाथिका केही ठूला आक्रमणहरू अस्थायी रूपमा रोकेका छन्। तर अमेरिकी सर्तहरू पूरा नभएमा र आक्रमणहरू पुनः सुरु गर्नुपरेमा क्षेप्यास्त्रको कमीका कारण अमेरिकी सेनाले थप जोखिमपूर्ण पाइलट बम विस्फोट अभियानहरूमा भर पर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने विश्लेषकहरूको ठहर छ।

यस बिच अमेरिकी रक्षा उद्योगले उत्पादन बढाउने प्रयास तीव्र बनाएको छ तर जटिल हतियारहरू निर्माण गर्न समय लाग्ने भएकाले निकट भविष्यमा पूर्ण पूर्ति सम्भव देखिँदैन। यो अवस्थाले अमेरिकी सैन्य रणनीति र विश्वव्यापी सुरक्षा सन्तुलनमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्छ। विशेषज्ञहरू हालको द्वन्द्वमा पर्याप्त क्षमता भए पनि भविष्यका ठूला चुनौतीहरूका लागि भण्डार पुनर्निर्माण अत्यन्त जरुरी रहेको बताउँछन्।