फुटबल विश्वकपको फाइनल आज राति स्पेन र अर्जेन्टिनाबीच खेलिनेछ। यो प्रतियोगिताको ९६ वर्षको इतिहासमा २३ औं फाइनल हुनेछ।

युरोप र ल्याटिन अमेरिकाका टोलीहरू बीच फाइनल प्रतिस्पर्धा हुने यो १२ औं पटक हो। यी दुई महादेशका टोलीहरू बीच भएका अघिल्ला ११ फाइनलहरूमा ल्याटिन अमेरिकी टोलीहरूले आठ पटक उपाधि जितेका छन्, जबकि युरोपेली टोलीहरूले तीन पटक मात्र जितेका छन्।

इतिहासको अर्को पाटो अर्जेन्टिनाको पक्षमा छ। यसअघि ११ विश्वकप युरोप बाहिर आयोजना भएका थिए। तीमध्ये नौ वटा ल्याटिन अमेरिकी टोलीले जितेका थिए भने युरोपेली टोलीले दुई पटक मात्र जितेका थिए।

यद्यपि, यसले स्पेनको दाबीलाई कमजोर पार्दैन। स्पेन युरोप बाहिर विश्वकप जित्ने दुई युरोपेली टोलीहरू मध्ये एक हो। स्पेनले दक्षिण अफ्रिकामा २०१० को विश्वकपमा उपाधि जितेको थियो।

विश्वकप फाइनलबारे ५ रोचक तथ्यहरू

१. विश्वकप ट्रफी केवल दुई महादेशबीच साझा

१९३० देखि २०२२ सम्म खेलिएका २२ विश्वकपमा युरोप र ल्याटिन अमेरिकाका टोलीहरू मात्र च्याम्पियन बनेका छन्। पाँच देश भएको युरोपले १२ उपाधि जितेको छ भने तीन देश भएको ल्याटिन अमेरिकाले १० उपाधि जितेको छ। यसको अर्थ ९६ वर्षमा कुनै पनि एसियाली, अफ्रिकी वा उत्तर अमेरिकी टोली विश्व च्याम्पियन बन्न सकेको छैन।

२. युरोप बाहिर विश्वकप : ल्याटिन अमेरिका हावी

हालसम्म ११ वटा विश्वकप युरोप बाहिर आयोजना भइसकेका छन्। ल्याटिन अमेरिकी टोलीहरू नौ पटक च्याम्पियन बनेका छन्। युरोपेली टोलीहरू केवल दुई पटक। स्पेन (२०१०) र जर्मनी (२०१४) मात्र युरोपेली टोलीहरू हुन् जसले युरोप बाहिर विश्वकप जितेका छन्।

३. अर्जेन्टिनासँग ६४ वर्ष पुरानो कीर्तिमान दोहोर्याउने मौका

अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जित्नबाट केवल एक कदम टाढा छ। टोलीले २०२२ मा कतारमा तेस्रो पटक जितेको थियो। यदि यसले न्यु जर्सीमा स्पेनलाई हराएर आफ्नो उपाधि रक्षा गर्न सफल भयो भने, यो १९६२ पछि लगातार दुई पटक विश्वकप जित्ने पहिलो टोली बन्नेछ।

अहिलेसम्म केवल दुई देशले मात्र आफ्नो विश्वकप उपाधि सफलतापूर्वक रक्षा गरेका छन्- इटालीले १९३४ र १९३८ मा जितेको थियो भने ब्राजिलले १९५८ र १९६२ मा दुई पटक जितेको थियो।

४. स्पेनले युरोप बाहिर पहिलो विश्वकप जित्यो

स्पेनले २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा भएको आफ्नो एक मात्र विश्वकप जितेको थियो। अब उसँग दोस्रो ट्रफी जित्ने र गैर-युरोपेली भूमिमा ल्याटिन अमेरिकाको लामो समयदेखिको प्रभुत्वलाई चुनौती दिने अवसर छ।

स्पेनको विश्वकप यात्रा उतारचढावहरूले भरिएको छ। २०१० को उपाधि जितेपछि टोली २०१४, २०१८ र २०२२ मा नकआउटभन्दा अगाडि बढ्न असफल भयो। यसैबीच, अर्जेन्टिना पछिल्ला चार विश्वकपमा तीन पटक सेमिफाइनल र दुई पटक फाइनलमा पुगेको छ।

५. अन्तिम तथ्याङ्क कसको पक्षमा छ?

इतिहासमा युरोपेली र ल्याटिन अमेरिकी टोलीहरू विश्वकप फाइनलमा ११ पटक आमनेसामने भएका छन्, जसमध्ये ल्याटिन अमेरिकाले आठ पटक र युरोपले तीन पटक जितेको छ।

जर्मनीले सबैभन्दा धेरै आठ पटक फाइनल खेलेको छ, तर ब्राजिल सबैभन्दा सफल टोली हो, जसले सात पटक फाइनलमा पाँच पटक ट्रफी जितेको छ। अर्जेन्टिना सातौं पटक २०२६ को फाइनलमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।