नेपालले पहिलोपटक दक्षिण एसियाली फुटबलको प्रतिष्ठित प्रतियोगिता साफ च्याम्पियनसिप गुमाएको छ।
नेपालको अनुपस्थिति खेलकुद प्रदर्शन वा छनोटमा असफलताका कारण नभई अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) माथि लागेको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धका कारण भएको हो।
दक्षिण एसियाको फुटबलमा परम्परागत रूपमा बलियो उपस्थिति जनाउँदै आएको नेपाल यसपटक प्रतियोगिताको समूह चरणमै देखिने छैन।
नेपालले अहिलेसम्म साफ च्याम्पियनसिपको उपाधि जित्न नसके पनि सन् २०२१ मा पहिलो पटक फाइनलमा स्थान बनाएको थियो। उक्त फाइनलमा नेपाल भारतसँग ३–० गोलले पराजित भएको थियो।
नेपालको यो अनुपस्थिति नेपाली फुटबलका लागि ठूलो धक्का मानिएको छ। यसको मुख्य कारण एन्फामाथि फिफाले लगाएको निलम्बन हो।
फिफाले किन निलम्बन गर्यो एन्फालाई ?
जुन २४ मा विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाले एन्फालाई पूर्ण रूपमा निलम्बन गरेको थियो।
फिफाले महासंघको आन्तरिक सञ्चालनमा सरकारी तथा तेस्रो पक्षबाट भएको प्रशासनिक हस्तक्षेपलाई निलम्बनको प्रमुख कारणका रूपमा उल्लेख गरेको थियो।
नेपालमा एन्फाको वित्तीय कारोबार र प्रशासनिक गतिविधिमाथि सरकारी निकायहरूले अनुसन्धान अघि बढाएपछि विवाद थप गहिरिएको थियो।
नेपालको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) लगायतका निकायहरूले एन्फाको आर्थिक गतिविधिमाथि अनुसन्धान थालेका छन्।
जर्सी बिक्री, टिकट व्यवस्थापनमा देखिएका अनियमितता तथा अस्पष्ट आर्थिक र प्रशासनिक अभ्याससम्बन्धी विषयहरू अनुसन्धानको दायरामा आएका थिए।
यी घटनाक्रमले एन्फाको आन्तरिक व्यवस्थापन र अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रशासनबीच विवाद सिर्जना गरेको थियो।
फिफाको नियमअनुसार सदस्य राष्ट्रका फुटबल संघहरूले सरकारी वा अन्य बाह्य हस्तक्षेपबिना स्वतन्त्र रूपमा आफ्नो प्रशासनिक गतिविधि सञ्चालन गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। यही सिद्धान्त उल्लंघन भएको ठहर गर्दै फिफाले एन्फामाथि प्रतिबन्ध लगाएको हो।
साफले नेपाललाई दिएको थियो अन्तिम अवसर
एन्फामाथि प्रतिबन्ध लागेपछि नेपाल साफ च्याम्पियनसिप २०२६ को प्रारम्भिक समूह विभाजनबाट बाहिरिएको थियो। तर दक्षिण एसियाली फुटबल महासंघ (साफ) ले नेपाललाई प्रतियोगितामा सहभागी हुने अवसर दिन प्रयास गरेको थियो।
अगस्ट १ मा भएको प्रतियोगिताको आधिकारिक ड्र समारोहका क्रममा साफले नेपाललाई प्रतिबन्ध हटाउन र आन्तरिक विवाद समाधान गर्न दुई महिनाको समय दिएको थियो।
साफले एन्फाले फिफालाई सन्तुष्ट पार्दै सेप्टेम्बर ३० सम्म निलम्बन हटाउन सके नेपाललाई प्रतियोगितामा सहभागी गराउने व्यवस्था गरेको थियो। त्यस अवस्थामा नेपाललाई आयोजक बंगलादेशसहितको समूहमा समावेश गर्ने योजना थियो।
तर निर्धारित समयसीमाभित्र एन्फामाथिको प्रतिबन्ध हट्न सकेन। सेप्टेम्बर ३० को समयसीमा समाप्त भएपछि नेपाल साफ च्याम्पियनसिप २०२६ मा सहभागी हुने सम्भावना पनि समाप्त भयो।
नेपालको फुटबलमा प्रतिबन्धको व्यापक असर
नेपाल साफ च्याम्पियनसिपबाट मात्र बाहिरिएको होइन। फिफा र एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) अन्तर्गतका प्रतिबन्धका कारण नेपाली राष्ट्रिय टोली तथा घरेलु क्लबहरूले आधिकारिक अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउन नपाउने अवस्था सिर्जना भएको छ।
यसले नेपाली फुटबलको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धात्मक विकास, खेलाडीहरूको अनुभव तथा देशको फुटबल प्रतिष्ठामा गम्भीर असर पार्ने देखिन्छ।
विशेषगरी अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नियमित सहभागिताबाट खेलाडीहरूले प्राप्त गर्ने अनुभव गुम्नु नेपाली फुटबलका लागि दीर्घकालीन चुनौती बन्न सक्छ।
नेपाली फुटबलको भविष्य अब के हुन्छ ?
नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा पुनरागमन एन्फाको प्रशासनिक विवाद समाधान, फिफाको आवश्यक सर्त पूरा तथा प्रतिबन्ध हटाउने प्रक्रियामा निर्भर रहनेछ।
साफ च्याम्पियनसिप २०२६ मा नेपालको अनुपस्थितिले नेपाली फुटबल प्रशासनमा देखिएका समस्याहरूको गम्भीरता उजागर गरेको छ।
अब एन्फाले आफ्नो प्रशासनिक तथा आर्थिक व्यवस्थापन सुधार गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल निकायको विश्वास पुनः प्राप्त गर्नु आवश्यक देखिन्छ।
नेपाली समर्थकहरूका लागि भने यसपटक साफ च्याम्पियनसिपमा आफ्नो राष्ट्रिय टोलीलाई मैदानमा देख्न नपाउनु निराशाजनक हुनेछ।
प्रकाशित: १९ कार्तिक २०८३ १२:१५ बिहीबार