'मेरा स्रोता, मेरा विधाता'

नेता होइन, दूत हुन खोजेको हुँ। अहिले रोयल्टीका हिस्सेदार (गीतकार, संगीतकार र प्रस्तोता) बीच एक खालको दूरी बढेको छ। कृषकको बीउबिजन भण्डारसँग दुश्मनी बढेजस्तो भएको छ। त्यसैले त्यो भाइचारा कायम गर्न म अघि सरेको हुँ।

 

'डिजिटल' जमानामा 'फिजिकल' उपस्थितिमात्रै महŒवपूर्ण होइन। आफूसँग दृष्टिकोण र लगाव हुनुपर्छ, संसारको जुन कुनामा रहेर पनि काम गर्न सकिन्छ। त्यसमाथि म त थोरै भए पनि उत्कृष्ट काम गर्नुपर्छ भन्ने धारणाको मान्छे हुँ। मेरो यो परिचय पनि धेरै गीत गाएर बनेको होइन। थोरै गाएँ तर स्रोताले धेरै सुनिदिए। आजसम्म मुश्किलले सयवटा गीत गाएँ होला।

 

योजना, इच्छाशक्ति र कार्यान्वयन पक्ष सन्तुलित हुन सक्यो भने मिल्दो रहेछ। मैले ४६ घण्टामा तीनटा देशका कार्यक्रम भ्याएको छु। १५ दिनअघिमात्रै आठ दिनमा नेपालकै छ ठाउँमा कार्यक्रम गरेको छु।

 

नेपालमा धेरै कार्यक्रम ज्याकेट लाउने सिजनमै हुन्छन्। त्यसैले कार्यक्रम परिरहन्छन्।

अहिलेसम्म ५७ वटा जिल्ला पुगिसकियो।

जति–जति गाउँतिर पुग्यो, त्यति नै धेरै आत्मीय दर्शक भेटिन्छन्। पछिल्लोपल्ट जाजरकोट पुगेको थिएँ। त्यहाँ निकै नै माया पाइयो।

बुटवल, लेखनाथ र चितवन महोत्सवमा उर्लिएको जनसागर सम्झिन्छु। प्रस्तोताका लागि दर्शकको भीड सबैभन्दा ठूलो कुरा हो। त्यसपछि ओखलढुंगाको एउटा राई गाउँमा पुगेको थिएँ। मलाई लागेको थियो, मेरो प्रस्तुति यहाँ फिका हुने भयो तर त्यहाँको दर्शकको प्रतिक्रिया गज्जब पाइयो। चारचोटि वीरगञ्जमा कार्यक्रम गर्न गएँ, त्यहाँको माहोलले पनि मलाई निकै हौस्याएको थियो।

म पहाडदेखि मधेससम्म घुलमिल पनि हुनसक्छु जस्तो लाग्छ । किनभने मेरो हुर्काइ नै समावेशी छ। बुबाको जागिरसँगै मेरो बाल्यकाल हिमालदेखि तराईसम्म बित्यो। कक्षा १ मा पढ्दा म जोमसोममा थिएँ, भने कक्षा ९ पढ्दा कपिलवस्तु पुगिसकेको थिएँ। यो बीचमा मेरो स्कुल नै सातवटा फेरिए। त्यसैले भाषा पनि हिमालदेखि तराईसम्मकै बोल्न आउँछ।

यो चाहिँ रेडियो नेपालको प्रभाव हो। नवलपरासी त्रिवेणीमा जन्मेको हुँ म । त्यहाँ हाम्रो छिमेकी हुलाकी हुनुहुन्थ्यो। उहाँको घरमा रेडियो नेपाल बिहानदेखि बेलुकासम्म बजिरहन्थ्यो। त्यहाँ गीत सुनेर म गुनगुनाउन थालिसकेको रहेछु।

एसएलसी दिउन्जेल थिएन। म निकै लज्जालु थिएँ। एक्लै गुनगुनाउथेँ तर अरूका अघि गाउन त के उभिन पनि डराउँथेँ। यतिसम्म कि हाम्रो कक्षामा सुनीता र मञ्जु नामका दुईजना राम्रा केटी थिए। उनीहरू ढोकामा उभिएपछि भित्र पस्नसमेत लजाउँथेँ। बरु कक्षा ९ सम्म पढ्दा खेलाडी बन्न भूत सवार थियो। म जतिबेला पनि फुटबल खेल्न कुद्थेँ। ९ कक्षामा फेल भएँ। चिन्तामणि ज्ञवाली नामका सरले त्यसपछि म भित्र यति हिम्मत भरिदिनुभयो कि एसएलसी पास पनि गरेँ र क्याम्पस आएकै समयमा स्टेजमा पुगेर गीत पनि गाउन थालेँ। पहिलो प्रस्तुतिमा नै तृतीय भएपछि भैरहवामा म 'लोकल हिरो' नै भइसकेको थिएँ।

तपाईंले याद गर्नुभएको रहेछ। अहिलेसम्म साथीभाइहरूले फुटबल टुर्नामेन्ट आयोजना गरे भने जर्सी लगाएर मैदान छिरिहाल्छु। फुटबल र क्रिकेट खूब हेर्छु पनि। अझ क्रिकेट त अडियोमात्रै सुनेर पनि मज्जा लिनसक्ने खालको मान्छे हुँ। यति 'अपडेटेड' छु कि हिजो कसको म्याच भयो र कति रन कसले लियो भन्ने सोध्नुभयो भने पनि सही उत्तर पाउनुहुन्छ।

 

म जे छु, त्यो फ्यानका कारणले छु। १८ वर्षअघि १५ सय रुपैयाँ बोकेर श्रीमती र दुई बच्चासहित काठमाडौँ छिरेको थिएँ। अरू सब जे मसँग छ, त्यो बोनस हो। मैले लगाइरहेको यो ज्याकेट, यो घडी, यो मफलर, सबै फ्यानले गरेको माया हो। मेरा असल प्रशंसककै कारण अहिलेसम्म मैले एउटा पनि मोबाइल किन्नुपरेको छैन। मेरा फ्यान मेरा विधाता हुन्। मलाई लाग्छ, मेरा फ्यान यति–उति भनेर घमण्ड गर्नु हुँदैन। फेसुबक, ट्वीटरको जमानामा फ्यान त गाडीको सहचालक भाइका पनि हुन्छन्।

 

धेरै नै। सुरुमा गैरसंगीत क्षेत्रको जागिरबाट काठमाडौँमा संघर्ष थालेको हुँ। गाउने प्य्राक्टिसका लागि मोनालिसा बारमा फ्रीमा गाउँथेँ। मुख्य गायकसँग टिप्सको पैसा पनि नलिने शर्तमा गाउन थालेको हुँ। एकैचोटि पूरै एल्बमका गीत रेकर्ड गराउन सक्ने पैसा नभएर २०५४ सालदेखि वर्षमा एउटा गीत रेकर्ड गराउन थालेँ। २०५७ सालमा एकैचोटि थप चारवटा गीत रेकर्ड गराएर एल्बम निकाल्न सकेको हुँ।

 

मलाई गीतकार र संगीतकार बाध्यताले बनाएको हो। सुरुवाती दिनमा धेरै गीतकार र संगीतकारका ढोका ढकढक्याएको छु, आँगन कुरेको छु। शम्भुजित बाँस्कोटादेखि कालीप्रसाद रिजालसम्म पुगेर आफ्नो क्षमताको परीक्षा दिएको छु। तर, नयाँ थिएँ, कसैले पत्याइदिएनन्। आफैँले प्रयास गरेँ। स्रोताले रुचाए पनि।

त्यतिबेला म काठमाडौँ आइरहेको थिएँ। बाटोमा गिट्टी कुट्दै रमाइरहेको जोडी देखेँ। जीवनमा दुःख त उनीहरूसँग थियो तर सँगै रहेकाले उनीहरूलाई त्यसको पर्वाह थिएन। त्यसैले लेखेँ, 'माया त यस्तो होस्, कहिल्यै नछुट्ने होस्।' अहिले समय फेरियो। आजकाल प्रेमीप्रेमिकाले 'आई लभ यू', त्यो भन्दा पनि 'आई एम वन्ली फर यू' जस्तो एउटा म्यासेज टाइप गर्छन् र एकैचोटि १० जनालाई पठाउँछन्। यो समयलाई सम्बोधन गरेर लेखेको गीत हो।

 

सुरुमा एल्बम बिक्थ्यो, त्यही लोभले कलेक्सनमा गाइएन। पछि सबैले कलेक्सनमा गाउँदैन भन्ने बुझे र अफरै आएन। पार्श्व गायनमा म सुट पनि भइनँ । दुईतीनटामा गाएँ, त्यहाँका मान्छेको तडकभडक त्यति मन परेन र प्रयास गरिनँ।

 

'लोकप्रिय' र 'आत्मीयता' दुवै ५० हजारप्रतिसम्म बिके। त्यस्तो समय पनि थियो र भन्ने लाग्छ अहिले। साइन गर्दा हात दुख्थ्यो र क्यासेटका कभर घरमै ल्याएर श्रीमती र म छाप हान्थ्यौँ।

 

समयसँगै रहर फेरिने रहेछन्। मलाई पहिले त हिरो बन्ने रहर थियो कि जस्तो लाग्छ। किनभने ८ कक्षा पढ्दै गर्दा खिचिएको तस्बिरमा पनि मैले अमिताभ बच्चनलाई देखाएर खिचेको रहेछु। पछि चाहिँ मलाई पनि चिनून् भन्ने लागेर मोडलिङ गरेँ। मेरो सोचाइ यो गीत गाउने मान्छे यस्तो छ र यो हो भनेर चिनून् भन्ने छ। त्यसैले पनि मोडलिङ गरेको हुँ। सामान्यतया एक हजारमध्ये ९ सय ९९ जना मान्छे फोटोमा वा टिभीमा वा कहीँ आफू देखिन चाहन्छ जस्तो लाग्छ। हामीमा त्यो मनोविज्ञान सानैदेखि छ। नत्र किन सानोमा अरूका तस्बिर खिच्दा हुने झिलिक्कमा समेत हामी रमाउँथ्यौँ?