अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको आणविक कार्यक्रममा सम्झौता नगरी तेहरानविरुद्ध विजय घोषणा गर्ने वा युद्ध अन्त्य गर्ने सम्भावनाको बारेमा विचार गरिरहेको दाबी गरिएको छ।
वाल स्ट्रिट जर्नलको रिपोर्ट अनुसार तेहरानले होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न नयाँ माग गरेपछि यो उद्देश्य अझ कठिन भएको छ। ह्वाइट हाउसले इरानसँग आणविक सम्झौता गर्न बाध्य पार्नेभन्दा पनि रणनीतिक होर्मुज जलमार्ग हुँदै व्यावसायिक ढुवानी पुनर्स्थापित गर्ने आफ्नो उद्देश्यलाई परिष्कृत गर्ने विचार गरिरहेको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्।
ट्रम्पले प्रशासनका वरिष्ठ सहयोगीहरूसँग तेहरानसँगको द्वन्द्व अन्त्य गर्ने विषयमा निजी रूपमा छलफल गरेका छन्। अधिकारीहरूले बताएअनुसार यदि अमेरिकाले इरानको आणविक कार्यक्रमलाई निगरानीमा राख्न सक्छ र रणनीतिक जलमार्गमा ट्राफिक पुनः सुरु गर्न सक्छ भने ट्रम्पले यस क्षेत्रमा युद्धविराम अनिश्चित कालका लागि लम्ब्याउनेछन्।
आइतबार एक्सियोससँगको एक अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले यस वर्ष फेब्रुअरीमा सुरु भएको प्रत्यक्ष सैन्य टकरावको सट्टा इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउन तयार रहेको संकेत गरेका थिए। ‘हामी यसलाई कम महत्व दिइरहेका छौं। हामी इरानको विशाल मुद्रास्फीति र उनीहरूसँग पैसा नभएको तथ्यलाई हेरिरहेका छौं,’ उनले भने।
वाशिंगटनले अहिले तेहरानसँग केवल अर्ध-वार्ता गरिरहेको उनको भनाइ छ।
यो पनि पढ्नुहोस्
इरानसँग अमेरिकाको ‘अर्ध-वार्ता’ : होर्मुज सम्झौता अन्तिम चरणमा, ट्रम्पको ‘गाजा प्लान’ इजरायलले मानेन
यसैबिच, ट्रम्पले घनिष्ठ सहयोगी इजरायलबाट पनि विरोधको सामना गरिरहेका छन्। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूले वाशिंगटन-समर्थित गाजा शान्ति योजनालाई अस्वीकार गर्दै इजरायली सेना हमास पूर्ण रूपमा निशस्त्र नभएसम्म क्षेत्रबाट पछि नहट्ने बताएका छन्।
आइतबारको मन्त्रिपरिषद् बैठकमा नेतान्याहूले भने, ‘इजरायलले १५ बुँदे दस्तावेजलाई अस्वीकार गर्दछ।’ इजरायली सेनाले हमासलाई साँच्चिकै निशस्त्र नभएसम्म कुनै पनि फिर्ता नलिने र हाम्रा सेना र नागरिकहरू विरुद्धको खतरालाई विफल पार्न जारी राख्ने उनले स्पष्ट पारेका हुन्।
युद्ध लम्बिँदै जाँदा अमेरिकाको ध्यान परिवर्तन हुँदै गएको र होर्मुजको जलमार्गबाट ढुवानी खोल्नु युद्ध अन्त्य गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण सर्त बनेको छ। यो मार्ग विश्वको लागि महत्त्वपूर्ण छ, किनकि यसले ठूलो (२० प्रतिशत) मात्रामा तेल र ग्यास पास गर्छ।
इरानले पनि होर्मुजको जलमार्ग खोल्नका लागि स्थायी रूपमा युद्ध अन्त्य गर्नुपर्ने, नौसेना नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने, मध्यपूर्व क्षेत्रबाट अमेरिकी सेना फिर्ता गर्नुपर्ने र प्रतिबन्धहरू हटाउनुपर्ने लगायतका मागहरू राखेको छ।
इरानसँगको युद्धले अमेरिकामा पेट्रोलको मूल्यमा पनि असर पारेको छ, जसले गर्दा ट्रम्प प्रशासनमाथि युद्ध अन्त्य गर्न दबाब बढ्दै गएको छ। ट्रम्प आफ्नो कार्यकालमा इरानले आणविक कार्यक्रम सजिलै पुनः सुरु गर्न नसकोस् भन्ने चाहन्छन्। साथै, अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले यसको निगरानी गर्न सक्नेमा उनको जोड छ।
प्रकाशित: २५ श्रावण २०८३ ०९:३३ सोमबार