फ्रान्समा प्रदर्शन नियन्त्रणका लागि प्रहरीले प्रयोग गर्ने अश्रुग्यासले महिलाको महिनावारी चक्र र प्रजनन स्वास्थ्यमा असर पुर्याएको आशंका बढेको छ।
यस विषयमा १० हजारभन्दा बढी उजुरी संकलन भएपछि अश्रुग्यासको प्रयोग रोक्न र यसको स्वास्थ्य प्रभावबारे स्वतन्त्र अनुसन्धान गर्न माग उठेको छ। तर, अहिलेसम्मका वैज्ञानिक अध्ययनले अश्रुग्यास र प्रजनन स्वास्थ्य समस्याबिच प्रत्यक्ष कारणात्मक सम्बन्ध पुष्टि गरेका छैनन्।
जीवनयापनको बढ्दो खर्चविरुद्ध विद्यार्थी तथा सर्वसाधारणले गरेको प्रदर्शनमा प्रहरीले अश्रुग्यास प्रयोग गरेपछि केही महिलाले पेट दुख्ने, असामान्य रक्तस्राव हुने र महिनावारी चक्रमा परिवर्तन आएको बताएका छन्। ‘ल्याक्रिमोस डे साङ’ नामक अभियान समूहले यससम्बन्धी १० हजारभन्दा बढी उजुरी संकलन गरेको जनाएको छ। तर, यी विवरण स्वैच्छिक रूपमा प्राप्त भएका हुन् र स्वतन्त्र चिकित्सकीय परीक्षणबाट पुष्टि भएका छैनन्।
फ्रान्सेली प्रहरीले भीड नियन्त्रणका लागि प्रयोग गर्ने अश्रुग्यासमा सीएस नामक रासायनिक पदार्थ हुन्छ। यसले आँखा, छाला र श्वासप्रश्वास प्रणालीमा जलन गराउँछ। यसको सम्पर्कमा प्रदर्शनकारी मात्र नभई बालबालिका, गर्भवती महिला, वृद्धवृद्धा र प्रदर्शनस्थल आसपासका सर्वसाधारण पनि पर्न सक्छन्।
सन् २०२० मा अमेरिकामा भएको ‘ब्ल्याक लाइभ्स म्याटर’ प्रदर्शनका क्रममा प्रहरीले प्रयोग गरेको अश्रुग्यासबारे एसोसिएटेड प्रेस (एपी) ले गरेको अनुसन्धानले यसको स्वास्थ्य प्रभावबारे पर्याप्त अध्ययन र निगरानी नभएको देखाएको थियो।
त्यसपछि सन् २०२३ मा प्रकाशित एक वैज्ञानिक अध्ययनले प्रहरीद्वारा प्रयोग गरिने रासायनिक पदार्थको सम्पर्क र प्रजनन स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्याबिच सम्भावित सम्बन्ध देखाएको थियो। अध्ययनमा सहभागीमध्ये धेरैले पाठेघर दुख्ने, महिनावारी चाँडै सुरु हुने र रक्तस्रावमा परिवर्तन आउने अनुभव सुनाएका थिए। तर, अध्ययनले यी समस्या अश्रुग्यासकै कारण भएको प्रमाणित गर्न सकेन।
अध्ययनकी प्रमुख लेखिका तथा अमेरिकाको मिनेसोटा विश्वविद्यालय मेडिकल स्कुलकी अनुसन्धानकर्ता आशा हसनले अश्रुग्यासले महिलाको महिनावारी र प्रजनन स्वास्थ्यमा पार्न सक्ने प्रभावबारे थप अनुसन्धान आवश्यक रहेको बताएकी छन्। उनका अनुसार यसअघि भएका धेरै अध्ययन स्वस्थ युवा पुरुषमा केन्द्रित भएकाले महिलाको स्वास्थ्यमा पर्ने असरबारे पर्याप्त जानकारी उपलब्ध छैन।
फ्रान्सका गृहमन्त्री लरेन्ट नुनेजले भने अश्रुग्यासलाई भीड नियन्त्रणका लागि आवश्यक साधन भन्दै यसको प्रयोग रोक्ने माग अस्वीकार गरेका छन्। उनले यसको विकल्पमा प्रयोग हुन सक्ने अन्य हतियार अझ खतरनाक हुन सक्ने तर्क गरेका छन्।
फ्रान्सको गृह मन्त्रालयले सार्वजनिक भएका कुनै पनि वैज्ञानिक अध्ययनले सीएस रसायनका कारण महिनावारीमा परिवर्तन आउने वा गर्भपतन हुने पुष्टि नगरेको जनाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार अश्रुग्यासका अधिकांश असर केही घण्टामै हराउँछन्। यद्यपि, केही अवस्थामा आँखा र छालासम्बन्धी लक्षण लामो समयसम्म रहन सक्ने सम्भावनालाई मन्त्रालयले अस्वीकार गरेको छैन।
मन्त्रालयले सन् २०२१ र २०२२ मा अश्रुग्यासको सम्पर्कबाट पर्ने स्वास्थ्य प्रभावबारे अध्ययन गरेको जनाएको छ। तर, ती अध्ययनका प्रतिवेदन उपलब्ध गराउन एपीले गरेको अनुरोधमा मन्त्रालयले जवाफ दिएको छैन।
अश्रुग्यासले महिलाको प्रजनन स्वास्थ्यमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने विषय अझै अनुसन्धानकै चरणमा छ। त्यसैले संकलित उजुरीलाई बेवास्ता गर्न नमिल्ने भए पनि वैज्ञानिक प्रमाणबिना यसलाई अश्रुग्यासकै प्रत्यक्ष असर भनेर निष्कर्ष निकाल्न नसकिने देखिन्छ। एजेन्सी
प्रकाशित: ६ मंसिर २०८३ १९:४० आइतबार



-600x400.jpg)