सोमबार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भारतमाथि 'थप कर' लगाउने धम्की दिँदा भारतले अबेर राति अमेरिकाको नाम लिएर प्रतिक्रिया दिएको छ।
डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ट्रुथ सोसियलमा लेखेका छन्, 'रूसको युद्ध मेसिनबाट युक्रेनमा कति मानिसहरू मारिएका छन् भन्ने कुराको भारतलाई वास्ता छैन। त्यसैले, म भारतमाथि कर बढाउनेछु।'
प्रतिक्रियामा भारतले ट्रम्पको धम्कीलाई 'अनुपयुक्त र तर्कहीन' भनेर वर्णन गरेको छ।
भारतीय विदेश मन्त्रालयले भन्यो, 'अमेरिकाले अझै पनि आफ्नो आणविक उद्योगको लागि युरेनियम हेक्साफ्लोराइड, विद्युतीय सवारी उद्योगको लागि प्यालेडियम, मल र रसायनहरू रूसबाट आयात गर्दछ।'
भारत हाल रूसी तेलको सबैभन्दा ठूलो खरिदकर्ता मध्ये एक हो। २०२२ मा रूसले युक्रेनमा आक्रमण गरेपछि धेरै युरोपेली देशहरूले व्यापार घटाए, त्यसपछि भारत रूसको लागि एक महत्त्वपूर्ण बजार बन्यो।
ह्वाइट हाउसका डेपुटी चिफ अफ स्टाफ स्टीफन मिलरले फक्स न्यूजलाई दिएको अन्तर्वार्तामा राष्ट्रपति ट्रम्पले स्पष्ट रूपमा भनेका छन् कि 'भारतले रूसबाट तेल खरिद गरेर युक्रेन युद्धको लागि आर्थिक सहयोग गर्नु स्वीकार्य छैन।'
डोनाल्ड ट्रम्पले भन्सार शुल्क बढाउने कुरा गरेका छन् तर कति भन्सार शुल्क बढाउने भन्ने कुरा भनेका छैनन्। ट्रम्पको यो धम्की त्यस्तो समयमा आएको हो जब उनले केही दिन अघि मात्र भारतमा २५ प्रतिशत भन्सार शुल्क लगाउने घोषणा गरेका थिए।
सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ट्रुथ सोसियलमा उनले लेखेका छन्, 'भारतले रूसबाट ठूलो मात्रामा तेल मात्र खरिद गरिरहेको छैन, तर यो खरिद गरिएको तेलको ठूलो हिस्सा खुला बजारमा बेचेर ठूलो नाफा पनि कमाउँदैछ। युक्रेनमा रूसको युद्ध मेसिनले कति मानिसहरूलाई मारिरहेको छ भन्ने कुराको उनीहरूलाई वास्ता छैन। यस कारणले गर्दा, म भारतमा कर बढाउनेछु।'
यसअघि जुलाई ३० मा ट्रम्पले भारतमा २५ प्रतिशत भन्सार लगाउने घोषणा पनि गरेका थिए।
उनले यो पनि भने कि यदि भारतले रूसबाट सैन्य उपकरण र तेल खरिद गर्न जारी राख्यो भने विद्यमान शुल्कको अतिरिक्त जरिवाना पनि लगाउन सकिन्छ। ट्रम्पले भारतले गरेको यो खरिदले रूसलाई युक्रेनमा युद्ध जारी राख्न मद्दत गरिरहेको आरोप लगाए।
भारतको विदेश मन्त्रालयले ट्रम्पको आलोचनालाई अस्वीकार गर्दै भन्यो कि अमेरिका र युरोपेली संघ आफैँले रूससँग व्यापार जारी राखेका छन्।
मन्त्रालयका अनुसार गत वर्ष कडा प्रतिबन्धका बाबजुद अमेरिकाले रूससँग अनुमानित ३.५ अर्ब डलरको सामानको व्यापार गरेको थियो।
विदेश मन्त्रालयले युक्रेन द्वन्द्व सुरु भएदेखि नै अमेरिका र युरोपेली संघले भारतलाई रूसबाट तेल खरिद गर्न निशाना बनाएको बताएको छ। परम्परागत तेल आपूर्ति युरोपतिर मोडिएपछि भारतले रूसबाट तेल आयात गर्न थाल्यो।
विदेश मन्त्रालयले आफ्नो विज्ञप्तिमा भनेको छ, 'वास्तवमा, भारतले रूसबाट तेल आयात गर्न थाल्यो किनभने द्वन्द्वपछि परम्परागत आपूर्ति युरोपतिर मोडिएको थियो। त्यतिबेला, अमेरिका आफैँले भारतलाई यस्तो आयात गर्न प्रोत्साहित गरेको थियो ताकि विश्व तेल बजारको स्थिरता बलियो रहोस्।'
'भारतले आफ्ना उपभोक्ताहरूलाई सस्तो र स्थिर ऊर्जा प्रदान गर्न आयात गर्छ। यो विश्व बजारको अवस्थाको बाध्यता हो। तर यो उल्लेखनीय छ कि भारतको आलोचना गर्ने देशहरू आफैँ रूससँग व्यापार गरिरहेका छन्। भारत जस्तै, यो व्यापार उनीहरूको देशको लागि आवश्यक बाध्यता होइन।'
भारतले स्पष्ट रूपमा भनेको छ कि कुनै पनि प्रमुख अर्थतन्त्र जस्तै भारतले आफ्नो राष्ट्रिय हित र आर्थिक सुरक्षाको रक्षा गर्न सबै आवश्यक कदम चाल्नेछ।
ट्रम्पले कर बढाउने धम्की दिएको रात भारतका विदेशमन्त्री एस. जयशंकर नयाँ दिल्लीमा बिमस्टेक संगीत महोत्सव 'सप्तसुर' मा भाग लिइरहेका थिए।
आफ्नो भाषणमा जयशंकरले भने, 'हामी जटिल र अनिश्चित समयमा बाँचिरहेका छौं। हाम्रो सामूहिक चाहना भनेको केही देशहरूको वर्चस्व नभएर न्यायपूर्ण र प्रतिनिधिमूलक विश्वव्यापी व्यवस्था हेर्नु हो। यो प्रयासलाई प्रायः राजनीतिक वा आर्थिक सन्तुलनको रूपमा हेरिन्छ। परम्पराहरूको विशेष महत्त्व हुन्छ किनभने अन्ततः तिनीहरूले हाम्रो पहिचान निर्धारण गर्छन्।' एजेन्सी
प्रकाशित: २० श्रावण २०८२ ११:०९ मंगलबार