नेदरल्याण्ड्सको मार्गारेटेनस्थित अमेरिकी सैन्य चिहान मा रहेको आगन्तुक केन्द्रबाट दोस्रो विश्वयुद्धमा अश्वेत सैनिकहरूको योगदानलाई स्मरण गराउने एउटा प्रदर्शनी प्यानल हटाइएको छ। यो प्यानलले युद्धको समयमा अश्वेत सैनिकहरूले गरेको अथक काम र उनीहरूले भोगेको जातीय भेदभाव लाई उजागर गरेको थियो। अमेरिकी युद्ध स्मारक आयोगले ‘व्याख्यात्मक सामग्रीको आन्तरिक समीक्षा’ पछि मार्च २०२४ मा यो प्यानल हटाएको हो। आयोगले प्यानलको केही अंश स्मारक मिसनको दायरा बाहिर रहेको तर्क दिएको छ।
उक्त प्यानलको शीर्षक ‘द्वितीय विश्वयुद्धमा अफ्रिकी अमेरिकी सेवा सदस्यहरू दुई मोर्चामा लड्दै’ थियो। यसले तत्कालीन प्रथम सार्जेन्ट जेफरसन विगिन्स पछि प्रथम लेफ्टिनेन्ट लगायत ९६० औं क्वार्टरमास्टर सेवा कम्पनीका अश्वेत सिपाहीहरूको कथा प्रस्तुत गरेको थियो। जसलाई १९४४ को जाडोमा मार्गारेटेनमा हजारौं अमेरिकी सिपाहीहरूको शव गाड्ने कठिन र भयानक काममा खटाइएको थियो। विगिन्सका पुरुषहरूले अत्यन्तै कठिन परिस्थितिमा काम गरेका थिए।
विगिन्सकी विधवा, जेनिस विगिन्सले सन् २०२३ मा केन्द्र खुलेपछि यो प्यानलको लागि जोड दिएकी थिइन् । उनले पूर्व अमेरिकी राजदूत र डच इतिहासकारहरूसँग मिलेर यसलाई स्थापना गराएकी थिइन्। राजनीतिक विवादका पूर्व सचिव चार्ल्स जोउले प्यानल हटाउने काम ‘ट्रम्प प्रशासनको आग्रहमा’ गरिएको दाबी गरेका छन्। आयोेगले प्रुइटलाई हाइलाइट गर्ने अर्को प्यानल पनि हाल प्रदर्शनबाट बाहिर रहेको स्वीकार गरेको छ।
स्थानीय डच राजनीतिज्ञहरू र मेयरले आयोगलाई यो इतिहासलाई सम्मान गर्दै प्यानलहरू पुन स्थापना गर्न औपचारिक रूपमा आग्रह गरेका छन्। उनीहरूले अश्वेत सैनिकहरूको योगदानलाई ‘हामीले कहिल्यै बिर्सनु नहुने इतिहास’ भनेका छन्। एजेन्सी
प्रकाशित: २८ कार्तिक २०८२ ०८:१३ शुक्रबार