स्याउलाको ओतभित्र चुहिने शीत र झरीसँगै पूर्णकलीका आँखाबाट आँसु उर्लिन थाल्छ। उनी भन्छिन्, 'भगवान् भरोसामा बाँचेका छौँ, छोरी र नन्द दुखाइले रुन्छन् म भगवान् पुकार्दै रुन्छु।' डेढ वर्षअघि कहर बनेर उर्लिएको बबईले जायजेथा लगेर गयो। जोतभोग गर्दै आएको झन्डै एक बिघा ऐलानी जमिन मध्य आधा बारी बगर बनेको छ। 'गाउँमा मागेर गुजारा चलारहेका छौं,' पूर्णकलीले दुखेसो पोखिन्, 'के गर्नु हजुर उब्जनी हुने बारी सबै बबई बनिसक्यो।'
घरबासै खोसिएपछि पूर्णकली दुई छोरी उठाएर बबई ढिकमा उक्लिइन्। स्याउलाले बारबेर गरेर सानो टहरो हालिन्। त्यही टहरोमा पनि प्रकृतिले दुःख दिइरह्यो। हावाहुरीले स्याउलाको बार भताभुंग पारिदियो। 'हावाहुरी आएर कतिपटक छाप्रो उडाइदिएको छ,' उनले भनिन्, 'ज्यान बचाउन दौडेर छिमेकीको घरमा पुग्नुपर्छ।'
मंगलबार झरीले लखेटिएपछि पूर्णकुमारीको परिवार ओतमा फर्कन सकेको छैन। 'बादल अझै उस्तै छ, टहरोभित्र पनि पानीले के बस्न देला र!' उनले भनिन्, 'गाउँलेको घरमा बसिरहेका छौँ।'
स्थानीय उदी खत्री बाढीले विस्थापित जीवन बाँच्नु न मर्नु बनिसकेको बताउँछिन्। उदीका दुवै आँखामा ज्योति छैनन्। श्रीमान्ले छोडेको वर्षौं अघि हो। चार छोराछोरी सानै छन्। घर बबईले लगिदियो। न मानो उब्जनी हुँदै आएको बारी नै बच्यो। धन्न गाउँलेले माना अन्न उठाएर दिन्छन्। मंगलबारको झरीले स्याउलाको ओतबाट उठिबासै लगायो। 'सुत्नै पाएनौं, पानीका धाराले पूरै भिजाएपछि भाग्यौँ,' उनले भनिन्, 'कहाँ गएर ज्यान बचाउने होला?'
जिल्लाको पश्चिमी क्षेत्र हापुरे बजारदेखि दिनभरको पैदल यात्रा गरेर पुगिने गंगटे गाउँ। जहाँ ब्याप्त गरिबी र असुविधाले गाँजेको छ। यो ठाउँमा २०७१ साउन २९ मा प्रकृति पनि कहर बनेर खनियो। दुई जनाले ज्यानै गुमाए। ७३ परिवार विस्थापित बने। बाढीले समथर पारेको गाउँमा सग्ला घर छैनन्। बस्ती बसेको स्थान पूरै बबईले निलिसकेको छ। स्थानीय बबईको ढिकमा उक्लिएका छन्। स्याउला बेरेर बनाइएका हरेक छाप्राभित्र कहालीलाग्दो अवस्था छ। 'हामीलाई अहिले पनि बाढी आएकै बराबर भयो,' पुरन्धारा–९ कै कर्ण घर्तीले भने, 'त्यो बेला बाढीले लैजाला भन्ने डर भयो, अब चिसोले लैजाने त होला।'
अत्यधिक चिसोले दाङका सबै स्थानका बाढी पीडितलाई सास्ती थपेको छ। तुलसीपुर–२० मोतीपुरका बाढी पीडित जिउधन चौधरीले भने, 'एक त चिसो सहन धौ हुन्छ, त्यसमाथि पानी परेपछि रातभर सुत्नै पाइएन।' परिवारका सदस्यसहित फाटेका टिनको ओतभित्र रातभर अनिदै बसेको उनले बताए।
प्रकाशित: ६ माघ २०७२ २३:४१ बुधबार