आदित्यमान श्रेष्ठ

आदित्यमान श्रेष्ठ

पुराना सबै प्रतिगामी ?

बिहिबार, ०२ असोज २०७६

नेपाल र नेपालीसित गौरव गर्ने जति पुराना निर्माण र संस्कार छन्, उति आधुनिककालका छैनन्। त्यसो भएपछि कसरी पुराना कुरा प्रतिगामी हुने र नयाँचाहिँ सबै अग्रगामी हुने ?

हल्ला साँचो हुन लागेको हो ?

मङ्गलबार, १७ भदौ २०७६

यही नागरिक दैनिकमा गत जेठ २९ गते प्रकाशित ‘राजा किन चाहियो ?’ लेखका विषयमा एउटा पाठकले मलाई बाटामा रोके। र, सोधे– ‘तपाईंलाई अहिले आएर राजा किन चाहियो ? यति धेरै परिवर्तन भइसक्यो। अब राजाले के गर्न सक्छ ?’ हुन त मैले राजसंस्था किन चाहियो भनेर त्यस लेखमै आफ्नो तर्क पेस गरिसकेको थिएँ। तर एउटा पाठकको सीधा प्रश्नको उत्तर नदिई हिँड्नु ठीक लागेन। मैले भनें, ‘राजा मलाई चाहिएको होइन। हाम्रो देशलाई चाहिएको हो।’ मेरा एकजना साथीले करिब एक दशकअगाडि यो देश नरहने भयो, अरूको गुलाम हुने भयो, त्यसकारण म अमेरिकामा बसाइँ सरेको छु भनेका थिए। उनले १० वर्षभित्र यो काम हुन्छ भनेर तोकेका पनि थिए।

यो के भनेको ?

मङ्गलबार, ०७ साउन २०७६

जनताको जनवाद कि जनताको बहुदलीय जनवाद ? जज कि जबज ? यो विवादले सत्ताधारी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीलाई ग्रस्त पारेको छ। यो आन्तरिक विषय हो कि सार्वजनिक ? यसले नेपाल राज्यको बागडोर सम्हालेको पार्टीलाई गाँजेको देखिन्छ। तर नेपाली जनताले यसमा ठूलो चासो लिएको देखिँदैन। बुझेर चुप लागेका हुन् कि नबुझेर ? मैले कुनै भेउ पाउन सकेको छैन। मैले खुबै चाख लिएर बुझ्ने कोसिस गरेँ, तर पनि सकिनँ। उक्त दलका नेताहरूले यसमा खुबै रस्साकसी गरेको देखिन्छ, तर आमनागरिकलाई बुझाउने प्रयत्न गरेको देखित्र। कसैले बुझाइदिए म अनुगृहीत हुने थिएँ।

कस्तो राजा ?

बिहिबार, ०५ असार २०७६

नेपालले चाहेको संरक्षक राजा हो, सक्रिय होइन। नेपालमा राजतन्त्र अन्त्यराजाको सक्रियताका कारण भएको हो। सक्रियता राम्रो हो तर खतरनाक पनि हो। असफल सक्रियताले विनाश ल्याउँछ। २०६३ सालमा भएको त्यही हो। १२ वर्षसम्म गणतन्त्रको चहलपहलपछि नेपाली नागरिक राजसंस्थाको खोजीमा छन्। नेपालमा राजतन्त्रको बहिर्गमन जनताको इच्छाअनुसार भएको थिएन।

किन चाहियो राजसंस्था ?

बुधबार, २९ जेठ २०७६

नेपाल र नेपालीको स्वतन्त्र अस्तित्व बचाउन एउटा राष्ट्रिय प्रतीक आवश्यक छ र त्यसका लागि हाम्रो इतिहासले राजतन्त्र नै अगाडि सार्छ।

संविधानका जाली प्रावधान

बुधबार, ०१ जेठ २०७६

नेपालको संविधानमा धेरै जाली प्रावधान पाइएका छन्। जाली भन्नाले जे लेखिएको छ सो स्पष्ट छैन। जसले जसरी त्यसको माने लगाए पनि हुन्छ।

यो समाजवाद, खै कस्तो समाजवाद ?

सोमबार, २७ फागुन २०७५

नेपालको संविधानमा ‘समाजवादप्रति प्रतिबद्ध’ रहने प्रस्तावनामा घोषणा गरिएको छ। त्यसैगरी यसको प्रारम्भिक भागमा ‘समाजवादउन्मुख’ रहने बताइएको छ। यही कुरा राज्यका निर्देशक सिद्धान्त, नीति तथा दायित्वको भागमा पनि दोहो-याइएको छ। तर सो समाजवाद कस्तो हुने भनेर कतै उल्लेख गरिएको छैन। त्यसबाट के थाहा लाग्छ भने हरेक मानिसले आ—आफ्नो विचार अनुसारको समाजवादको परिकल्पना गर्न सक्छ।

प्रधानमन्त्री ओलीलाई किन रिस उठ्छ ?

बुधबार, १५ फागुन २०७५

प्रधानमन्त्री ओली रिसाउने खालका मानिस होइनन्। उनी सार्वजनिक सभामा या सबैले देखिने रूपमा रिसाएको देखिन्न। उनको खुबी सबैलाई हँसाउने र आफूले पनि त्यसैमा मजा लिने गरेको देखिन्छ।

‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’

आइतबार, १३ माघ २०७५

इतिहास ले एउटा किताब लेखेका छन्। त्यसको शीर्षक छ ‘अब यस्तो कहिल्यै नहोस्’। उनले यसमा बहादुर शाहको पालादेखि भएका दुर्घटना, हत्या, षड्यन्त्र आदि समेटेका छन्। उनको शीर्षकबाट नै के बुझिन्छ भने नेपालमा फेरि यस्ता रगतको खोलो नबगोस्। इतिहासमा जे भयो त्यो भयो। अब फेरि यस्ता दुःखद घटनाहरू हेर्न र देख्न नपरोस्। भनाइको तात्पर्य हो, नेपाली समाज र राज्य शान्तिपूर्वक चलोस्, अगाडि बढोस् र चिरस्थायी होओस्। हुन पनि हो बाबुराम आचार्यले जस्तै नेपाली जनताले चाहेको त्यही हो।

अधिकार सम्पन्न, कर्तव्यबिहीन

आइतबार, २५ कार्तिक २०७५

नेपालको २०७२ सालको संविधानले एउटा अनोठो राज्य परिकल्पना गरेको छ । यसमा कार्यकारिणी, व्यवस्थापिका र न्यायपालिकालाई अधिकारमात्र दिइएको छ तर यी राज्यका अंगलाई कुनै किसिमको कर्तव्य भने सुम्पिएको छैन।

उत्तर कोरियाको आँट

बिहिबार, ०८ कार्तिक २०७५

एउटा सानो मुलुकले पनि विश्वमा कसरी आफ्नो मान मर्यादा ह्वात्तै बढाउन सक्दो रहेछ भन्ने उदाहरण उत्तर कोरियाले दिएको छ । वर्ष दिनअगाडि आणविक क्षेप्यास्त्रको लगातार परीक्षण गर्दा छिमेकी मुलुकहरूको मुटुमा ढ्याङ्ग्रो बजेको कुरा ताजै छ ।

गोरखाली आऊ, देश बचाऊ

शुक्रबार, २९ भदौ २०७५

सिंगापुरमा केही हप्ताअगाडि अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उत्तर कोरियाका राष्ट्रपति किम इल उन भेटे ।

गोरखाली भाडाका सेना हुन्?

आइतबार, १० भदौ २०७५

कहिलेकाहीँ गोरखालीलाई भाडाका सैनिक हुन् भनेर लेख्ने र भन्ने गरेको पाइन्छ तर के यो साँचो हो ? नेपालीले र नेपाल सरकारले गोरखाली भाडाका सैनिक होइनन् भनेर मान्ने र भन्ने गरेका छन् ।

चीन कम्युनिस्टको कि कन्फ्युसियसको?

आइतबार, २० साउन २०७५

सन् २००४ को कुरा हो । चीनको शेनजेन सहरमा अन्तर्राष्ट्रिय वातावरणसम्बन्धी बैठक बसेको थियो ।

किन गर्नु वाचा !

आइतबार, ०३ असार २०७५

रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली केही दिनपछि चीन भ्रमणमा जानेछन् । भ्रमणबारे सरकारको आफ्नै तैयारी हुने गर्छ । तर यस पटक त्यो तयारी कस्तो हुनुपर्छ र के के मुद्दा उठाइनु पर्छ भनेर सार्वजनिकरूपमा ठूलो चासो लिइएकोछ । नेपालका धेरै नागरिक समाजहरूले यस विषयमा अनेक छलफल चलाइसकेका छन् र चलाइरहेका छन् । उनीहरूले प्रधानमन्त्री ओलीलाई चीनसित कुनकुन विषयमा कुराकानी गर्ने र कुन किसिमले कुराकानी गर्ने भनेर अनेक सुझाव दिइरहेका छन् । ती सुझावलाई प्रधानमन्त्री र परराष्ट्रमन्त्रीले कुन प्रकारले लिनेछन् भनेर भन्नसकिन्न । तर त्यसबाट नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय जगत्मा जनसरोकार कस्तो रहेछ भनेर जानकारी हुन्छ । त्यसमा पनि नेपालका छिमेकीहरूसित कस्तो सम्बन्ध कायम गर्नुपर्ने रहेछ भनेर जनभावना बुझिन्छ।

धराशयी शिक्षा, मौन सरकार

आइतबार, १३ जेठ २०७५

के दुुई–चार जना मन्त्रीहरूले आठ–दश जना केटाकेटीहरूलाई स्कुल भर्ना गर्नेबित्तिकै छुटेकाहरू सबै स्कुल पुग्नेछन् ? समस्या के हो भने विद्यालय जाने उमेरका जम्मा ७० प्रतिशत बालबालिका भर्ना भएको देखियो । बाँकी ३० प्रतिशत बालबालिका अझै विद्यालयबाहिर नै छन् भन्ने कुरा दस्तावेजले समेत स्वीकार गर्‍यो । के अब निदाउने ?

ओलीले के गर्नुपथ्र्याे त ?

बिहिबार, ०३ जेठ २०७५

भारतका प्रधानमन्त्री यसपालि किन नेपाल आए भनेर धेरै मानिसहरू उत्सुक थिए । भारतीय र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले त्यसलाई प्रस्ट्याइदिए । उनको लक्ष्य भारतको कर्नाटकमा हुन लागेको चुनावमा हिन्दूहरूलाई तान्न नेपालका धार्मिक स्थलहरूको भ्रमण र पूजाआजा गरेको भनिएको छ।

नेपालको मध्यस्थकता

बुधबार, २८ चैत २०७४

नेपालीले नेपालको महत्व नबुझे पनि संसारले बुझेको छ । त्यो तथ्य हालै पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री साहिद खाकान अब्बासीको नेपाल भ्रमणमा देखापर्‍यो ।

नेपाली संस्कृतिको सन्देश के?

बिहिबार, १५ चैत २०७४

अमेरिका एउटा समिश्रित देश मानिन्छ जहाँ संसारभरका मानिस बसोबास गर्दै आएका छन्। त्यसकारण यसलाई अंग्रेजीमा मेल्टिङ पट याने पग्लिरहने भाँडाका रूपमा चित्रण गरिन्छ।

के नेपाल सधैँ गरिब थियो ?

शुक्रबार, ०२ चैत २०७४

विश्वका गरिब मुलुकहरूमा नेपाल पनि परेको छ । त्यसलाई राष्ट्रसंघीय भाषामा अल्प विकसित देश भनेर भनिएको छ । सो स्तरबाट एक तह माथि उक्लने मुलुकलाई विकासशील देश भन्ने गरेका छन् । नेपाललाई पनि त्यो तहमा लैजाने कुरा गर्दा नेपाल सरकारले अहिलेलाई अल्प विकसित स्तरमा नै रहिरहने निर्णय गरेको छ ।

Ncell Footer Ad