युवराज गौतम

युवराज गौतम

प्रतिक्रान्तिको आधार

शुक्रबार, २५ साउन २०७५

राष्ट्रलाई स्वाधीन राख्न वा पराधीन अवस्थाबाट उन्मुक्ति दिन नैतिक बल चाहिन्छ । दलदलमा भासिएको परावलम्बी, परमुखापेक्षी, परतन्त्र एवं पराश्रित चिन्तनले राष्ट्र बलियो हुँदैन ।

सभ्यता मास्ने क्षेप्यास्त्र

शुक्रबार, १८ साउन २०७५

सुमात्राको राजधानी थियो– श्रीविजया सहर । बौद्ध धर्मावलम्वीको साम्राज्य थियो त्यो । पूर्वी जाभामा सनातन धर्मको प्रभाव थियो ।

पादरीवादको प्रवञ्चना

शुक्रबार, ११ साउन २०७५

भारतका प्रथम राष्ट्रपति राजेन्द्रप्रसादले पहिलो विदेश भ्रमण नेपालबाट सुरु गरेका थिए । राजा महेन्द्रले उनको भव्य स्वागत गरे ।

झापा विद्रोहको कथा

शुक्रबार, ०४ साउन २०७५

कम्युनिस्टहरू रातिराति गीत गाउँथे, “लाखौँका लागि उजाड छ यो देश, मुठ्ठीभरलाई त स्वर्ग छ।”

स्थायी शक्ति कहाँ छ?

शुक्रबार, २९ असार २०७५

पृथ्वीमण्डलबाट सूर्यमण्डल चार करोड पैँसठ्ठी लाख कोस टाढा छ भनेर हाम्रा प्राचीन खगोलवेत्ताहरूले लेखेका छन् ।

भयाक्रान्त दिल्ली

शुक्रबार, २२ असार २०७५

स्वास्थ्यमा केही समस्या र अशुभ संकेतहरू देखिएपछि निकटतम शुभेच्छुकहरूको सल्लाहमा यो पंक्तिकार हालै दिल्लीको अस्पतालमा उपचार गरेर फर्किएको छ ।

भयाक्रान्त दिल्ली

शुक्रबार, २२ असार २०७५

स्वास्थ्यमा केही समस्या र अशुभ संकेतहरू देखिएपछि निकटतम शुभेच्छुकहरूको सल्लाहमा यो पंक्तिकार हालै दिल्लीको अस्पतालमा उपचार गरेर फर्किएको छ ।

ठ्याहा र मठ्याहाको द्वन्द्व

शुक्रबार, २५ जेठ २०७५

बहुचर्चित पुस्तक ‘ब्रेकिङ इन्डिया’को लोकार्पण समारोहमा हार्वर्ड विश्वविद्यालयका पूर्वप्राध्यापक भारतीय विद्वान् डा. सुव्रमण्यम् स्वामीले उत्तर भारततिरका बासिन्दालाई आर्य तथा दक्षिण भारतीयलाई द्रबिड भनेर अंग्रेजहरू नै झगडाको बीउ रोपेको खुलासा गरेका छन्। दिल्ली नजिकै नोयडाको ब्राह्मण कुलमा जन्मेका रावणले श्रीलंका जितेपछि उतै बसाइँ सरेर राज्य गरे भने उनकी पत्नी मन्दोदरा मेरठमा जन्मेको कुरा पनि सुव्रमण्यम्ले सप्रमाण बोलेका छन्।

वीरेन्द्र : भ्रम र यथार्थ

शुक्रबार, १८ जेठ २०७५

२०५८ जेठ १९ गते राति राजदरबारभित्रै हत्याकाण्ड भएको खबर सुनेपछि भोलिपल्ट हजारौँ जनता सडकमा आए। राजा वीरेन्द्र, रानी ऐश्वर्यलगायत राजपरिवारका आठजना सदस्य एकै ठाउँमा मारिएको सो घटना सम्झिँदा आज पनि हामीलाई पीडा हुन्छ।

खत्रीको चिया दोकान

शुक्रबार, ११ जेठ २०७५

नेपालको पूर्व क्षेत्र झापाको बिर्तामोडबाट शनिश्चरे हुँदै उत्तरतिर जाँदा जयपुर भन्ने गाउँ आउँछ। झण्डै पचास वर्षअघि त्यहाँ प्राथमिक विद्यालय र केही पुराना घरमात्र थिए । खत्रीको चिया दोकान गफाडीहरूको प्रतियोगिता हुने ठाउँ थियो। सात आठ वर्षको थियो, पंक्तिकार। त्यो बाटो हिँड्दा कहिलेकाहीँ हजुरआमाले ‘तँलाई भोक लाग्यो होला नाति, दूध बिस्कुट खा’ भन्नुहुन्थ्यो । खत्रीको दोकानमा भेला भएका केही टाठाबाठाले हजुरआमालाई आदरपूर्वक नमस्कार गर्थे, माहिला मुखियाकी आमा भनेर। झण्डै आधा घण्टा बस्दा चिया दोकानमा गाउँका ठूलाबडाले गरेको गफ सुन्ने मौका मिल्थ्यो यदाकदा। कतिपय कुरा अहिले पनि सम्झना आउँछ र हाँसो लाग्छ।

सिंहदरबारका सम्धीहरू

शुक्रबार, ०४ जेठ २०७५

ग्रिगोरी एफिमोभिच रास्पुटिन आफूलाई ‘पवित्र पुरुष’ भन्थे। राजा (जार) निकोलस (द्वितीय) लाई उल्टो सल्लाह दिने ती ‘राजगुरु’ आफू सर्वशक्तिमान भएकाले मैमत्त थिए । अभिमानले उनको जीवनशैली ‘भुँइमा न भाँडामा’ थियो । साइबेरियाको दरिद्र किसान परिवारमा जन्मिएर उनी पादरी भए। तन्त्रमन्त्र जानेका चमत्कारी जोगी हुन् भनेर व्यापक प्रचार गरिएकाले दरवारमा उनी धार्मिक सल्लाहकारका रूपमा प्रवेश पाए।

मदन भण्डारी बाँचेका भए...

शुक्रबार, २८ बैशाख २०७५

नेपाललाई आफ्नो सुरक्षा छातामुनि राख्न चाहने भारतीय योजना र षड्यन्त्रबारे भारतीयहरूले समेत धेरै कुरा लेखेका छन् । त्यसबाहेक नेपाली एवं युरोप, अमेरिकाका लेखकका पुस्तकमा पनि कैँयन् कुरा आएका छन् । यस्तै चीनका प्राध्यापक तथा विश्लेषकहरूले नेपालमा भारतीय चासोबारे आफ्ना लेख र पुस्तकमा व्याख्या गरेका छन् । ती सबै कुरा अध्ययन नगरी नेपालमा भारत, चीन अन्य मुलुकको सुरक्षा चासो बुझ्न सकिँदैन।

सभ्यता र समृद्धिको द्वन्द्व

शुक्रबार, २१ बैशाख २०७५

संसारका सबैभन्दा पुराना सभ्यतामध्ये ब्रिटेनको सभ्यता पनि एक हो। त्यहाँ सन् १२१५ मा राजा जोनले म्याग्नाकार्टामा सही नगरेको भए के हुन्थ्यो भनेर इतिहासकारहरूले आज पनि बहस गरिरहेका छन् । धेरैको तर्क छ– ‘रन्निमिड’ अज्ञात ठाउँ रहन्थ्यो र अधिकारका नाममा एउटा नयाँ संघर्ष सुरु हुन सक्थ्यो । तर, प्राचीन सभ्यतालाई जोगाउँदै समृद्धिको यात्रामा जसरी बेलायत अघि बढ्यो, त्यसलाई संसारले आज पनि उदाहरणीय मानेको छ।

हामी पदेन बहादुर

शुक्रबार, १४ बैशाख २०७५

हाम्रा पुर्खा वीर थिए। साहसी, स्वाभिमानी, बहादुर, इमानदार अनि कर्तव्यनिष्ठ थिए। धर्मनिष्ठ, कर्मनिष्ठ र ज्ञाननिष्ठ थिए। वीर, साँच्चैका वीर पनि छन् आज थोरै नेपाली। बाँकी सबै पदेन बहादुर हौँ हामी। राष्ट्र बचाउन सकेनौँ भने केही वर्षपछि इतिहासमा लेखिनेछ, “नेपाल पूर्व बहादुरहरूको राष्ट्र थियो।” त्यो बेला पनि हामी फोसिल भइसकेको साहसका कथा सुनाइरहेका हुनेछौँ। आजकै जस्तो ‘अवस्था’ रहिरह्यो भने हामी स्वाधीन रहने स्थिति हुँदैन।

शिर झुकेको अवस्था

शुक्रबार, ०७ बैशाख २०७५

संसारकै प्राचीन राष्ट्रहरूमध्येको एउटा र कहिलै पराधीन नभएको नेपाल आज नुन खाएको कुखुराझैँ लत्रङ्ग शिर झुकाएको अवस्थामा छ।

गुप्तचरको गुँड

शुक्रबार, ३० चैत २०७४

अरब तथा प्यालेस्टिनीहरूको लगातारको हमला र संघर्षलाई परास्त गर्दै सन् १९४८ मा यहुदी धर्मावलम्वीहरूले छुट्टै राष्ट्र निर्माण गरे– इजरायल।

दिल्ली शरणम्

शुक्रबार, २३ चैत २०७४

आजको पुस्तालाई दन्त्यकथा जस्तो लाग्न सक्छ, नेपालको इतिहास। त्यस्तै रोचक छ, कूटनीतिक इतिहास पनि। राणा शासन भनिने १०४ वर्ष लामो राज्यसत्ताको निरन्तरता वास्तवमा सैनिक शासन नै थियो। विश्वमा त्यति लामो सैनिक शासन कतै थियो भन्ने इतिहासमा पाइँदैन। युरोप वा अफ्रिका कतै पनि थिएन।

बाघ मार्नेको खोजी

शुक्रबार, १६ चैत २०७४

हजारौँ बिगाहमा फैलिएको दरबारको विशाल क्षेत्रभित्र जंगल, तलाउ, पोखरी, ठूल्ठूला चउर, बगैँचा र अनेक जातका पशुपक्षी थिए। राजारानी, युवराज, युवराज्ञी र राजपरिवारका ‘बच्चा सरकारहरू’ बेलाबखत त्यहाँको चिडियाखाना घुम्ने गर्थे।

शत्रु लुक्ने ठाउँ

शुक्रबार, ०९ चैत २०७४

जनरल सर फ्रान्सिस रबर्ट रोय बुचर सन् १९४९ को जनवरी १४ तारिखमा सेवानिवृत्त भएपछि जनरल केएम करिअप्पा (कोडानडेरा माडाप्पा) भारतको प्रथम सेनापति भए। झन्डै नौ सय वर्षसम्म मुगल र अंग्रेज साम्राज्यबाट चिथिएको भारत वा हिन्दुस्तान भनिने भूखण्डलाई ब्रिटिस (अंग्रेज) शासकले इन्डिया नाम राखिदिए।

ढिँडो, भात र भुजा

शुक्रबार, ०२ चैत २०७४

ढिँडोबाट भात हुँदै ‘भुजा ज्युनार’ गर्ने राजकीय हैसियतमा पुगेका ‘पूर्वदरिद्र’ राजनीतिज्ञ (?) र हिजोका ढिँडोजीवीहरूमध्ये धेरैसँग आज करोडौँ रुपियाँको सम्पत्ति रहेको सञ्चारमाध्यममा आइरहेकै छन् ।