डा. प्रेमसिंह बस्न्यात

डा. प्रेमसिंह बस्न्यात

कूटनीतिक समाधानको कडी

शनिबार, २५ असोज २०७६

नेपाल–चीन सम्बन्ध पौराणिककालदेखि वर्तमानसम्म बढिरहेको छ। यो अवधिमा धेरै घटना घटे। चीनले नेपालको विकासका लागि अनगिन्ती सहयोग दिएको छ भने दुवै देशबीच स्थिर सम्बन्ध विकास भइरहेको छ।

चीन चासो

मङ्गलबार, २२ जेठ २०७५

चीनसँग नेपालको सैनिक मामिला केलाउँदा नेपालले राजकुमार बहादुर शाहको नायवीमा २ पटक र जंगबहादुर राणाको पहलमा १ पटक गरी ३ पटक (२ पटक तिब्बतसँग मात्र र १ पटक चीन र तिब्बतसँग) युद्ध लड्यो। ती युद्धहरू व्यापारिक कारणसँगै सम्बन्धित थिए। प्रमाण हेर्दा ३ पटक नै नेपालले हमला सुरु गरेको छ। दोस्रो पटक नेपालले तिब्बतका केही भाग कब्जा गरी तिब्बतमा सेना तैनाथ गरेको थियो। त्यही बीचमा तिब्बतको अनुरोधमा चिनियाँ फौज नेपलीबाट तिब्बतलाई स्वतन्त्र गराउन तिब्बत आइपुग्यो।

प्रतिरक्षा मामिलामा प्रधानमन्त्रीलाई सुझाव

शुक्रबार, २३ चैत २०७४

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भारत भ्रमण गर्दै गरेको सम्बन्धमा नेपालको प्रतिरक्षा मामिलाबारे केही सुझाव दिन चाहन्छु। हामी नेपालीले बुझ्नैपर्ने र परदेशीलाई बुझाउनुपर्ने तथ्य के हो भने नेपाल ३ हजार वर्षभन्दा अगाडिबाट नै स्वतन्त्र छ। यो देश वर्तमान नेपालभन्दा धेरै ठूलो थियो।

किन कद घटाउँदैछाैं हामी ?

बिहिबार, ०३ फागुन २०७४

२०६३ सालपछि भन्ने गरेको २४० वर्षे नेपाली सेना । मतलब १८२५ मा कान्तिपुर (नेपाल) जितेपछि मात्र नेपाली सेना भएकाले २४० वर्ष भनिएको रे । यो माओवादीको भनाइ थियो । प्रधानसेनापतिको फुली लगाएर पनि यही कुरो बोले र इतिहास लेखाए, एक जनाले । यो सेनाकै दुर्भाग्य हो । १६१६ देखि १८२५ सम्म नेपाली सेनाले गरेका एकीकरण युद्ध, बंगाली फौज र अंग्रेजी फौजसँगको युद्ध कसको नेतृत्वमा कुन देशका फौजले गरे त ?

सुरक्षा-प्रतिरक्षा शिक्षा

बिहिबार, १३ पुष २०७४

नेपालमा हरेक दशक व्यवस्था फेरिन्छ । राजतन्त्र, प्रजातन्त्र, गणतन्त्र, लोकतन्त्र आदि नामका व्यवस्था फेरिइरहेका छन् । तर, ‘मेरो नेपाल’ भन्ने भावना मेटिँदै गएको छ । आफ्नो भाषा, संस्कार, संस्कृति, पोसाकमा वितृष्णा बढेको देखिन्छ । देशवासीको ओरालोलाग्दो राष्ट्रप्रेम र उकालो लाग्दो वैराग्यलाई मनन गरी सो पक्षको रोकथामका लागि देशले आफ्नो शैक्षिक पाठ्यक्रम परिमार्जन गर्न जरुरी छ ।

दुःस्वप्न

सोमबार, २० कार्तिक २०७४

यो लेख पढेर पंक्तिकारलाई कसैले पुरातनवादी, कसैले पश्चगामी पनि भन्लान् । नेपालको करिब तीन हजार वर्षदेखिको राजनैतिक इतिहास पढ्ने हो भने र यसको नजीर हेर्ने हो भने छोटो समयका लागि नेपाल विशाल हुने अनि निकै लामो समय टुक्रने गरेको देखिन्छ । अनि बीच बीचमा कुनै राजाले लडाइँभिडाइ गरी पुनः ठूलो बनाउने गरेका रहेछन् । पछिल्लो उदाहरण हेर्ने हो भने सिञ्जाका राजा जितारी चल्ल (मल्ल) को राज्य । पूर्वमा सिम्रौनगढको राज्य र मध्य नेपालमा मल्ल राज्य ।

सेनाको अधिकार : ख्वै बहस ?

सोमबार, २३ असोज २०७४

यस लेख नागरिक समाज, मानव अधिकारकर्मी, सेनाको नाम पनि सुन्न नचाहने विदेशमैत्री नेपाली लेखक र नेपाली सेनालाई ‘स्थायी सत्ता’ भनेर सधैँ घार्मे हात लगाउने छिमेकमैत्री कलमजीवीलाई अचम्म लाग्न सक्छ । हो, नेपाली सेनालाई अन्याय भएको छ । अर्को शब्दमा भन्नुपर्दा नेपाली सेना झण्डै ‘नो म्यान्स ल्यान्ड’ मा छ ।

सेनालाई सधैँ शंका किन?

सोमबार, १२ भदौ २०७४

देशको राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि कलम, तरबार, बन्दुक, पैसा, विद्वान्, सञ्चार, बुद्धि सबै चाहिन्छ। सरकारले सेनालाई काम गर्न दिनु बाध्यता हो कि रहर? कुनै पनि देशको सेनाले ठेक्कामा बाटो खन्दैन। तर नेपाल सरकारले नै हो सेनालाई ठेकेदार बनाएको।

डोकलम-युद्ध हुँदैन

शुक्रबार, १३ साउन २०७४

डोकलम–खटपट युद्धमा परिणत हुँदैन। चीनले उसको विश्व रणनीतिमा अर्को १० वर्षसम्म भौतिक युद्ध लड्दैन। 'लो प्रोफाइल'मा बसेर विश्वको नम्बर एक धनी देश बन्नुछ। तिब्बत, हङकङ, ताइवान, मकाउलगायतका भूभागमाथि 'पूर्ण नियन्त्रण' गर्नु उसको ध्येय रहेको छ। यो क्षेत्रमाथि पश्चिमले खेलबाड गरिरहेको चीनलाई प्रस्ट थाहा छ।

प्रतिरक्षा नीतिबाहिर सेना-प्रहरी

शुक्रबार, १६ असार २०७४

सत्र हजार नेपाली मारेर आउने नेताजी र टाउकाको मूल्य ५० लाख तोक्ने नेताजी समेत तिनै ५/६ थान अंगीकृतको घोडा भएका छन्।

सुरक्षा अंगहरूको जीवनी

आइतबार, २८ जेठ २०७४

कतिपयले यसलाई अहमता भएको संस्थाका रूपमा भाषण पनि गर्छन्। ठाडो भाषामा भन्नुपर्दा अहिले पनि नेपाली सेनामा पुरानो गौरव छ र अन्य सुरक्षा फौजभन्दा आफूलाई उम्दाह राष्ट्रसेवक ठानेको देखिन्छ।

सेनाको सुदृढीकरण

आइतबार, १४ जेठ २०७४

आफ्नो जमिन, हाड निल्ने घाँटी, सैनिक इतिहास र फौजको मनोविज्ञान नबुझेर हामी पश्चिमा फौजको जुत्तामा मात्र उभिनु भनेको काठको घोडा चढ्नुसरह नै हुनेछ।

सेना अभिभावकको कर्तव्य

बुधबार, ०३ जेठ २०७४

अहिलेका प्रधानमन्त्री, रक्षामन्त्री र रक्षासचिव सेनासँग घुलमिल भएर सोधपुछ गर्दै गर्दैनन् । बरु सेनालाई उसले मागेको पैसा र अन्य चिज तुरुन्त दिएर १२ हात परै राख्छन् । यो मायाले होइन, सेनादेखि डराएर हो ।

पश्चिमाहरूका शंकास्पद गतिविधि

आइतबार, १० बैशाख २०७४

तराईका पत्रकार, वकिल, युवालाई भड्काउने, नेपालस्थित कूटनीतिक नियोगहरूमा बोलाएर स्यावासी दिने, पृथकतावादीलाई उचाल्ने पहल, प्रयास र सहयोगका लागि पश्चिमा मुलुकलाई लाज लाग्नैपर्छ।

म पनि राष्ट्रघाती !

बुधबार, २३ चैत २०७३

नयाँ/पुरानो लुगा लगाइयो, ढिँडो÷गुन्द्रुक खाइयो । घर÷खेती चलाउन धान÷परालको भारी पनि बोकियो । गाउँले भइयो । सहर बस्न मन लाग्यो । अनि नेपाली सेनाको अधिकृत बनेर जर्नेल पनि बनियो ।

वीरताको चिनोः नेपाली सेना

शुक्रबार, १३ फागुन २०७३

अस्थायी सेनादेखि ब्यारेकमा बस्ने स्थायी र प्रतिभा तथा शक्तिसम्पन्न स्थायी सेना बनाउने ४५६ वर्ष लामो इतिहास यसले बोकेको छ।

कसरी बन्ला परराष्ट्र नीति?

सोमबार, १७ माघ २०७३

नेपालले मानेको राष्ट्रिय सुरक्षा नीति बनाउन नसकेको अवस्थामा परराष्ट्र मन्त्रालयले मात्र आफ्नो नीति बनाउने भन्ने कुरो शायद सिन्डिकेटमा बस चलाएसमान हुनेछ।

खुकुरी, सार्वभौमिकता र नेपाल

बुधबार, ०८ मङि्सर २०७३

सिधै भन्नुपर्दा दक्षिण एसियाको दुःख भनेकै भारत हो । नेपाली हामी वीरका सन्तान हौं तर सरमका साथ हामीले विदेशी दासत्व स्वीकारेका छौं ।

राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार

शुक्रबार, १२ कार्तिक २०७३

राष्ट्रपति तथा प्रधान मन्त्रीहरुले सेनालाई खुसी पार्ने गरी प्रायः त्यहीँको सिफारिसमा सुरक्षा सल्लाहकार नियुक्त गर्ने प्रचलन पनि छ। सही र योग्य मान्छे सेना, प्रहरी, प्राज्ञ, विज्ञ जहाँबाट पनि ल्याउनुपर्छ।

सेना-सरकार सम्बन्ध

मङ्गलबार, ०२ कार्तिक २०७३

सेना र सरकारको सम्बन्ध भनेको माछा र पानीको जस्तै हो। राम्रो सोचले काम गर्दै गरेमा यो अवश्य पनि सुगन्धमय हुनेछ।

  • 1 (current)
Ncell Footer Ad