यौन स्वास्थ्य बिग्रिए डिप्रेसन र एन्जाइटी

शनिबार, ०४ असोज २०७६, ११ : ५१ नागरिक

यौन स्वास्थ्यमा देखिने समस्या तथा यौन स्वास्थ्य राम्रो भएन भने अन्य स्वास्थ्यमा यसले पार्ने असरलगायत विषयमा नागरिककर्मी पवित्रा सुनारले मेट्रो अस्पतालका मधुमेह, थाइराइड तथा हर्मोन विशेषज्ञ डा. विनय भट्टराई र मानसिक तथा यौनरोग विशेषज्ञ डा. आलोक झासँत गरेको कुराकानीको सारसङ्क्षेप ः

यो सेवामा संलग्न हुनुभएको कति वर्ष भयो ?
डा.विनय भट्टराई : १४ वर्ष भयो । हर्मोन रोग विशेषज्ञकै रूपमा चाहिँ डेढ वर्ष भयो । हर्मोन रोगसम्बन्धी अध्ययन गरेर बंगलादेशबाट आएपछि भने निरन्तर सेवामा छु ।  

डा.आलोक झा : यो सेवामा अढाइ वर्षदेखि संलग्न छु । जानकी मेडिकल कलेजबाट एमबिबिएस र राष्ट्रिय चिकित्सा विज्ञान प्रतिष्ठानबाट मनोचिकित्सक विशेषज्ञ तहको अध्ययन सकेपछि सेवा सुरु गरेको हुँ । हाल मेट्रो क्लिनिकमा यौन स्वास्थ्य विशेषज्ञको रूपमा काम गरिरहेको छु।

–मानिसको जीवनमा चार आधारभूत कुरामध्ये यौन पनि पर्छ । यौन स्वास्थ्यमा गडबडी भयो भने मानिसले जीवनमा पूर्णताको अनुभूति गर्दैन ।

यस अस्पतालमा यौन स्वास्थ्य क्लिनिक भर्खरै स्थापना भएको हो ?
हो, यो क्लिनिक नेपालमै पहिलो हो ।

यौन स्वास्थ्य भनेको के हो ?
शरीरका सबै अंगको आआफ्नो काम हुन्छ । शरीरको यौन व्यवस्था सामान्य हुनु प¥यो अर्थात् यौन अंगले इच्छाको आवश्यकता महसुस गर्नुप¥यो । त्यसैगरी यौन अंगहरू विभिन्न रोगका कारण निष्क्रिय हुने अवस्था यौन समस्या हो भने स्वस्थ रूपमा सक्रिय हुनु यौन स्वस्थ भएको अवस्था हो ।

– यौन अंगहरू विभिन्न रोगका कारण निष्क्रिय हुने अवस्था यौन समस्या हो भने स्वस्थ रूपमा सक्रिय हुनु यौन स्वस्थ भएको अवस्था हो ।

कुन हर्मोनको समस्याले यौन स्वास्थ्यमा असर पर्छ ?
पुरुषमा टेस्ट्रोल भन्ने हर्मोन कमी भएमा यौन उत्तेजना हुँदैन । महिलाको हकमा फरक कुरा छ । उनीहरूमा महिनावारी कम भएमा, शरीरमा प्रोजेस्टोन र स्ट्रेजन हर्मोनको कमी हुँदा यौन स्वास्थ्यमा समस्या देखिन्छ ।

कुन उमेरपछि यौन इच्छा नहुँदा पनि स्वस्थ मानिन्छ ?
मानिसको यौन इच्छा तीस वर्षसम्म बढी हुन्छ । त्यसपछि केही कम हुँदै जान्छ । तर घट्दै जानुलाई समस्या मानिँदैन । यौन इच्छा पूरै निष्क्रिय हुने अवस्थाचाहिँ अस्वस्थ अवस्था हो ।

– मानिसको यौन इच्छा तीस वर्षसम्म बढी हुन्छ । त्यसपछि केही कम हुँदै जान्छ । तर घट्दै जानुलाई समस्या मानिँदैन ।

कस्तो अवस्थालाई स्वस्थ भएको मानिन्छ ?
महिनामा कति पटकसम्म यौन सम्पर्क भएमा स्वस्थ भएको मानिन्छ भन्ने विषयमा एउटा अध्ययन भएको थियो । अध्ययनले महिनामा कम्तीमा तीनपटक र धेरैमा आठदेखि १२ पटक यौन सम्पर्क हुनुलाई स्वस्थ मानिन्छ । महिनामा एक पटक वा दुई पटक मात्र यौन सम्पर्क हुनु भनेको यौन चाहना कम भएको अवस्था हो ।

यो क्लिनिकमा यौनसम्बन्धी कस्ता कस्ता समस्या लिएर आउँछन् ?
मधुमेह तथा थाइराइडको अस्पताल पनि भएकाले सुरुमा मधुमेहको समस्या लिएर आउँछन् । खोज्दै जाँदा यस्ता बिरामीमा यौन समस्या आइसकेको हुन्छ । मधुमेहले यौन समस्या हुन्छ । जस्तो कि महिलामा यौन इच्छामा कमी आउनु र पुरुषमा यौन उत्तेजनामा कमी आउने समस्या हुन्छ । कुनै औषधि खाइरहेको छ भने त्यसले पनि यौन इच्छामा कमी ल्याउँछ । कुनै रोगका कारण या हर्मोनका कारणले हो भने रोगअनुसारको उपचार गरिन्छ । जस्तो कि मधुमेह उच्च छ भने मधुमेह नियन्त्रण भएपछि सामान्य अवस्थामा फर्किन्छ, हर्मोनको कमीले हो भने हर्मोन दिएर उपचार गरिन्छ ।

– कुनै पनि अंगजन्य या हर्मोनजन्य कारण छैन भने मानसिक तथा भावानात्मक गडबडीले यौन स्वास्थ्य बिग्रिन्छ ।

यौन स्वास्थ्य बिग्रिनुमा अन्य के कस्ता कारण हुन सक्छन् ?
कुनै पनि अंगजन्य या हर्मोनजन्य कारण छैन भने मानसिक तथा भावानात्मक गडबडीले यौन स्वास्थ्य बिग्रिन्छ । साथै नेपाली समाज पितृसत्तात्मक समाज भएकाले ५० प्रतिशत यौन समस्या मनोसामाजिक समस्याले हुने गरेको छ ।

कस्तो मनोसामाजिक समस्या लिएर बिरामी आउँछन् ?
प्रायः यौन उत्तेजना नहुने, शीघ्र स्खलन हुने र यौन चाहना नहुने समस्या लिएर बिरामी आउँछन् । त्यस्तै महिलामा अन्कन्समेटिभ म्यारिज (विवाहपछि यौनको डर हुने) को समस्या देखिन्छ । यस्तो समस्यामा यौन सम्बन्धका बेला महिलाको यौन अंग कडा हुने, दुख्ने र यौन क्रिया पूरा नहुने समस्या हुन्छ ।

–शरीरमा विभिन्न प्रकारका रोग हुनु, रक्सी, चुरोट तथा खैनी खानु, मधुमेह तथा रक्तचाप हुनु, कुनै औषधि खाइरहनु र हर्मोनको गडबडी हुनुजस्ता समस्या पुरुषमा यौन दुर्बलता हुने कारण हुन् ।

कुनै पनि यौन समस्याले अन्य स्वास्थ्यमा कस्तो असर पार्छ ?
कुनै व्यक्तिमा यीमध्ये कुनै पनि समस्या छ भने ऊ चिन्ताको चक्रमा फस्छ । म अब यो यौन क्रिया गर्न सक्दिनँ, म बेकार भएँजस्ता शंका मनमा उत्पन्न हुन्छन् । यस्तो शंकाले मनमा एन्जाइटी तथा डिपे्रसनको समस्या हुन्छ । यी रोग छिप्पिँदै गएपछि दम्पतीको सम्बन्धविच्छेद हुने, व्यक्ति डिपे्रसनमा जानेजस्ता समस्या हुन्छ । कतिपयले पछि गएर आत्महत्याको बाटो पनि रोज्न सक्छन् ।

यौन जीवनमा असफल व्यक्तिको अन्य कुन पक्षमा असर पर्छ ?
पुरुष हर्मोन कम भएमा बढी मात्रामा थाक्ने, हड्डीमा अस्ट्रियोपोरसिस भन्ने रोग लाग्ने, हड्डी खिइने जस्ता रोग लाग्छन् ।

– ५० प्रतिशत यौन समस्या मनोसामाजिक समस्याले हुने गरेको छ

पुृरुषमा यौन दुर्बलता हुनुको कारण ?
पहिलो कारण शरीरमा अन्य प्रकारका रोग हुनु, मुटु तथा नसाको रोग हुनु, रक्सी–चुरोट–खैनी खानु, मधुमेह तथा रक्तचाप हुनु, कुनै औषधि खाइरहनु र हर्मोनको गडबडी हुनाले पुरुषम यौन दुर्बलता हुन्छ । यीबाहेक ५० प्रतिशत कारणचाहिँ मनोसामाजिक समस्या हो ।

मनोवैज्ञानिक विकार किन हुन्छ ?
आजको आधुनिक जीवनशैलीमा मानिस तनावग्रस्त छ । साथै दम्पतीबीच भावनात्मक समस्या छ र कसैकसैमा सोचको पनि समस्या हुन्छ । जस्तो कि कुनै कारणवश एक पटक यौन दुर्बलता भयो अनि त्यही आधारमा मानिसले आफूलाई अक्षम सोच राखेमा पनि यौन मनोवैज्ञानिक दुर्बलता बढ्छ ।

– महिनामा एक पटक वा दुई पटक मात्र यौन सम्पर्क गर्न सक्नु भनेको यौन चाहना कम भएको अवस्था हो ।
यौन जीवन स्वस्थ नहुँदा डिपे्रसन र एन्जाइटी हुन्छ

यस्तो समस्या पुरुषमा कि महिलामा बढी ?
सैद्धान्तिक अध्ययनअनुसार यस्तो समस्या महिलामा बढी हुन्छ तर हामीकहाँ समस्या लिएर पुरुष बढी आउँछन् । महिलाहरू समस्या लिएर उपचारमा पुग्नै नसकेको अवस्था छ । यौनप्रतिको डरका कारण यौन सम्पर्कको बेला यौन अंगहरूमा विपरीत क्रिया हुन्छ । यसले यौन सम्पर्कको बेलामा महिलामा दुखाइको समस्या हुन्छ ।

महिनावारी बन्द भएका महिलाको यौन कमजोरीको उपचार के त ?
हर्मोनको कमीले उनीहरूमा यौन इच्छाको कमी हुन्छ । यसका लागि मनोवैज्ञानिक उपचार गरिन्छ साथै हर्मोनजन्य उपचार पनि गरिन्छ । यो यौन इच्छा कमी हुनुचाहिँ मनोवैज्ञानिक कारण नै हो ।

मनोवैज्ञानिक समस्या किन हुन्छ ?
यौनका चारवटा चक्र हुन्छन् । ती चक्रमा आ–आफ्नै समस्या हुन्छ । जसमा पहिलो चाहना, दोस्रो उत्तेजना, तेस्रो सम्भोग र स्खलन । जस्तै कसैकसैलाई यौन क्रियाकलाप सम्झिनै मन नलाग्ने हुन्छ यो चाहनाको समस्या हो । यस्तो बेलामा शरीरमा रोग नभएर पनि चाहना नहुने हुन्छ ।

यौन चाहनाको कमी हुनुको कारण ?
चाहनै नहुनु भनेको मनोवैज्ञानिक कारण हो । यसको खास कारण भन्न गाह्रो हुन्छ । कतिपय अवस्थामा शरीरमा कडा तथा दीर्घरोग छ भने पनि यौन चाहना कम हुन्छ ।

यौन स्वास्थ्य स्वस्थ भएन भने मानिसको जीवनमा कस्तो असर पर्छ ?
मानिसको जीवनमा चार आधारभूत कुरामध्ये यौन पनि पर्छ । यौन स्वास्थ्यमा गडबडी भयो भने मानिसले जीवनमा पूर्णताको अनुभूति गर्दैन । जुन यौन सन्तुष्टि हुनुपर्ने हो त्यो नभए ऊ जीवनमा अधुरो अनुभूति गर्छ ।

आफ्नै जीवनप्रति अधुरो अनुभूति गरेको मानिसको अन्य पक्षमा कस्तो प्रभाव पार्छ ?
त्यस्तो व्यक्तिले सधैं संकटको अनुभूति गरिरेको हुन्छ । तसर्थ पेसामा राम्रो कार्य सम्पादन गर्न नसक्ने, तनाव व्यवस्थापन गर्न रक्सीको सहारा लिने, डिपे्रसनमा जाने, शारीरिक रूपमा  विभिन्न रोग लाग्ने, दाम्पत्य र अन्य सम्बन्धमा दरार आउनेजस्ता असर पर्छन् ।

यौन समस्या नेपाली समाजमा मात्र छ कि विकसित राष्ट्रमा पनि छ ?
यो समस्या मानव सभ्यताको विकास भएका ठाउँ संसारभर नै छ ।

नेपालमा उपचारको अवस्था कस्तो छ ?
नेपालमा आयुर्वैदिक औषधिको नाममा ठगीको धन्दा भइरहेको देखिन्छ । जुन अप्रमाणित उपचार हुन् । यस्ता उपचारले पूर्ण समाधान दिँदैन । अहिले पनि नेपालमा यो पहिलो यौन स्वास्थ्य क्लिनिक हुन सक्छ । यो क्लिनिकमा यौन स्वास्थ्यको समग्र उपचार हुन्छ । मनोवैज्ञानिक र शारीरिक समस्या दुवैको संयुक्त उपचार हुन्छ ।

यौन दुर्बलताको औषधि अन्य स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन्छ भन्ने सुनिन्छ, वास्तविकता के हो ?
हरेक औषधिको केही न केही साइड इफेक्ट हुन्छ । यस्ता औषधिबाट हुने असर सामान्य प्रकारका हुन्छन् । तापनि उपचार गर्दा पहिल्यै बिरामीसँग अनुमति लिन्छौं ।








यसमा तपाईको मत

तपाईंको रुचि अनुसारको समाचारको लागि खाता खोल्नुहोस् ।

अन्य समाचार

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोद्वारा नेपालमा रेनोटू एफ सार्वजनिक

ओपोले नेपालमा रेनो सिरिज अन्तर्गत आफ्नो नयाँ स्मार्टफोन रेनोटू एफ सार्वजनिक गरेको छ । ...

आइएमईमा डबलको डबलको डबल अफर

आइएमईमा डबलको डबलको डबल अफर

सेवाग्राहीद्वय सोमर तामाङ्ग र विशाल नगरकोटी दसैँमा आइएमईको डबलको डबलको डबल अफर अन्तर्गत पहिलो महिनाको विजेता घोषित भएका छन् ।

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा अब मोरङको पुष्पलालचोकमा

सिभिल बैंक लिमिटेडको शाखा अब मोरङको पुष्पलालचोकमा

सिभिल बैंकले मोरङको जिल्लाको विराटनगर–०१, पुष्पलालचोकमा शाखा संचालनमा ल्याएको छ । सो शाखाको उद्घाटन विराटनगर नगरपालिकाका नगर प्रमुख भिम पराजुलीले...

शिवम् सिमेन्टका उपभोक्तालाई चाँदी उपहार

शिवम् सिमेन्टका उपभोक्तालाई चाँदी उपहार

शिवम् सिमेन्ट्स लिमिटेडले हिन्दुहरुकोे महान पर्व तिहारको अवसर पारेर सम्पूर्ण ग्राहकहरुलाई दिपावलीको शुभकामना व्यक्त गर्दै “यो तिहार शिवमको"  साथमा, चाँदीको...

बाख्रापालनले उठायो ग्रामीण महिलालाई

बाख्रापालनले उठायो ग्रामीण महिलालाई

बाख्रापालन सुरु गरेपछि क्रमिक रुपमा आम्दानी हुँदै गयो । खर्च कटाएर एक वर्षमा रु तीन लाख जति आम्दानी भएपछि यतिखेर...

मनहरीमा दुई अर्ब लागतको कागज उद्योग

मनहरीमा दुई अर्ब लागतको कागज उद्योग

मकवानपुरको मनहरीमा प्रदेश नं ३ सरकारले दुई अर्ब रुपैयाँ लगानीमा कागज उद्योग स्थापना गर्ने भएको छ । ...

सुनको मूल्य सय रुपैयाँ घट्यो

सुनको मूल्य सय रुपैयाँ घट्यो

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार बुधबार छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला ७० हजार ६ सय रुपैयाँ कायम भएको छ । ...

मनाङ एयरको नयाँ हेलिकप्टरबाट उडान सुरु

मनाङ एयरको नयाँ हेलिकप्टरबाट उडान सुरु

मनाङ एयर प्रालिले खरिद गरेको नयाँ हेलिकप्टरले व्यावसायिक उडान सुरु गरेको छ । ...

Ncell Footer Ad