नागरिक चासो

बुधबार, ११ भदौ २०७६, ०९ : ५७ ल्यामबहादुर दर्जी

भूमिसम्बन्धी ऐन २०२१ को आठौँ संशोधन भदौ ४ गते संघीय संसद्ले पास गरेको छ । भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्री पद्माकुमारी अर्यालको पहलमा आएको यो ऐनका कारण सुकुमवासी, भूमिहीन, अव्यवस्थित बसोबासीमा उत्साह आएको छ । सधैँ अधिकारविहीन भएर पटक–पटक संघर्षमा होमिन बाध्य भएका यी समुदायका लागि यो खुसीकै खबर हुनु स्वाभाविक पनि हो ।

उपलब्धिहरूको पनि मापन गर्न आवश्यक हुन्छ । सडक बन्नु, पिउने पानीको सुविधा हुनु, स्वास्थ्य चौकी बन्नु, विद्यालय बन्नु, पुललगायतका भौतिक संरचना निर्माण हुनु पनि विकासका सूचक हुन् ।अनि धेरै नेपालीनागरिकताको प्रमाणपत्र पाउनुलाई नै जिन्दगीको एकमात्र उपलब्धि मान्न विवश छन् । खासमा यस्तो प्रमाणपत्र भएरमात्र भएर के गर्ने ? नागरिकसंँग बस्ने सुरक्षित बास, गाँस र कपास नै छैन् भने । मनमा सुख, शान्ति अमन चयन नै छैन भने विकासका सूचकले मात्र उसको जीवनमा ठोस परिवर्तन ल्याउन सक्दैनन् ।

भनाइको मतलव भूमिसम्बन्धी ऐन २०२१ कोे आठौँ संशोधन ऐन संविधानको मर्म र भावनासँगमात्र हैन, गरिब र दुःखी बनाइएका, जबर्जस्ती सीमान्तकृत तुल्याइएका लाखौँ नेपालीसँग अन्तरसम्बन्धित छ । किनकि लाखौँ मानिस पुस्तौँदेखि शोषणमा परेर जमिन गुमाए । जमिन गुमेकै कारण शिक्षा, स्वास्थ्य जस्ता अत्यावश्यक विषयमा पहुँच गुमाए । अनि भूमि, शिक्षा र स्वास्थ्यमै पछाडि परेपछि उसले कसरी गर्न सक्छ प्रगति ? जो दुई छाक टार्नकै लागि दिन÷रात संघर्ष गर्न बाध्य छ, उसले जिन्दगी सुखमय तुल्याउन कसरी गरोस् आँट ?

यही सन्दर्भमा आएको यो संशोधनले खासगरी हलिया, हरुवा,चरुवा प्रथादेखि अधिया, बटैया, ठेक्का आदि प्रचलनमा बाँधिएकाको जीवनमा केही परिवर्तन आउने निश्चित छ ।जातीय भेदभावको मारबाट पिल्सिन बाध्य भएकाहरू थोरै भए पनि त्यसको साङ्लोबाट मुक्त हुने अपेक्षा गर्न सकिन्छ । वास्तवमाजमिन नहुँदा खानकै लागि अरुको घरमा नोकरचाकर बस्नुपर्ने र तल्लोस्तरको जस्तोसुकै काम पनि गर्नुपर्ने नारकीय जीवनबाट उम्कन आन्दोलनमा सरिक हुनुबाहेक अर्को विकल्प थिएन उनीहरूसँग । त्यसैले अहिले सरकारले गरेको यो काम गरिबमुखी अर्थात सीमान्तकृतहरूको हितमा देखिन्छ ।

यो संशोधनले सुकुमवासी, भूमिहीन, अव्यवस्थित र मोही बाँडफाँटबारे स्पष्ट बोलेको  छ। हुन तसकारात्मकरूपमा भएका परिवर्तन र विकास अनि निर्णयलाई पनि विरोध मात्रै गर्नेहरूको यहाँ एउटा जमातै छ । तर योआठौँ संशोधनले अरुलाई जे गरे पनिकिसान र गरिखाने वर्गलाई भनेउत्साहित तुल्याएको छ । आफ्नो आवासको स्वामित्व, हदबन्दीअनुसार जमिनको प्राप्ति आफैँमा ठूलो उपलब्धि हो । अहिलेसम्म मेहनत गरेर सुरक्षित घर बनाउने इच्छा भएका, दोधारमा परेकाहरूको सुरक्षित आवास हुने भयो । उत्पादकत्व वृद्धि अवश्य हुन्छ । जनसमुदायमा रहेको मनोसामाजिक चिन्ता कम हँुदै जान्छ । घरेलु हिंसा र जमिनसँग जोडिएका पारिवारिक मुद्दाहरू कम हँुदै जान्छन् ।

त्यसैले यो संभावित लाभान्वित समुदायमात्र नभई सम्पूर्ण नागरिकका लागि चासोको विषय हुनुपर्छ । किन ? किनकि मुलुक अहिले ‘नयाँ नेपाल’ निर्माणका क्रममा छ एकातिर भने अर्कोतिर ‘समृद्ध नेपाल, सुखी नेपाली’ को मूल मन्त्रसाथ अघि बढिरहेको छ । अन्यायमा परेका सबै जनताले न्याय नपाउन्जेल, सबैले आवासको अधिकार नपाउन्जेल, सबैले समानताका आधारमा पहुँच र अवसर हात नपारुन्जेल राज्यले लिएको माथिका नीति यथार्थमा परिणत हुन सक्लान् र ? त्यसैले यो केही लाख सुकुमवासी, अव्यवस्थित बसोबासी तथा भूमि अधिकारबाट वञ्चितको मात्र सवाल हुँदै होइन । यसरी बुझियो भने मुलुकको ठूलो समस्या कहिल्यै समाधान हुँदैन । चेतना भया । संरक्षक, राष्ट्रिय भूमि अधिकार मञ्च नेपाल






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

एनएमबि बैंकको धनगढी शाखा सञ्चालन

एनएमबि बैंकको धनगढी शाखा सञ्चालन

एनएमबि बैंक लिमिटेडले चौराहा स्थित धनगढी शाखाको स्थानान्तरण तथा प्रदेश ७ को प्रदेश कार्यालय सञ्चालनमा ल्याएकोे छ। ...

‘रहस्यमय र जादुमय यति’ भ्रमण वर्षको मस्कट

‘रहस्यमय र जादुमय यति’ भ्रमण वर्षको मस्कट

नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को आन्तरिक र अन्तर्राष्ट्रिय प्रचारका लागि नेपाली कलाकारहरू ७ फीट ह ६ फीट को आकारका १०८...

छैठौँ महिला उद्यमी सम्मेलन हुदैँ

छैठौँ महिला उद्यमी सम्मेलन हुदैँ

छैठौँ महिला उद्यमी सम्मेलन २०२० काठमाडौँमा आयोजना हुने भएको छ। ...

सिम्बोलिक फेसन स्टोर बानेश्वरमा

सिम्बोलिक फेसन स्टोर बानेश्वरमा

नायिका स्वस्तिमा खड्का तथा नायक तथा निर्देशक निश्चल बस्नेतद्वारा २०७६ माघ ०३ गते नयाँ बानेश्वरमा रहेको सिम्बोलिक फेसनको दोस्रो आउटलेटको...

ध्वजाबाहक ‘भ्रमण वर्षको आधिकारिक वायुसेवा

ध्वजाबाहक ‘भ्रमण वर्षको आधिकारिक वायुसेवा

राष्ट्रिय ध्वजाबाहक नेपाल वायुसेवा (नेपाल एयरलाइन्स) नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० को आधिकारिक वायुसेवा बनेको छ। ...

नि:शुल्कमा ओरिजिनल विन्डोज १० कसरी डाउनलोड गर्ने ?

नि:शुल्कमा ओरिजिनल विन्डोज १० कसरी डाउनलोड गर्ने ?

क्य्राक गरेको होस् या ओरिजिनल विन्डोज ७ बाट नि:शुल्क ओरिजिनल विन्डोज १० मा अपडेट गर्नका लागि यस्तो गर्नुहोस् ...

अन्तर्राष्ट्रियस्तरको हेवी इक्यूपमेन्ट प्रदर्शनी’ (भिडियो)

अन्तर्राष्ट्रियस्तरको हेवी इक्यूपमेन्ट प्रदर्शनी’ (भिडियो)

निर्माण व्यवसायीको क्षमता र स्तरवृद्धिका साथसाथै एक्स्पोलाई नाफाघाटाभन्दा पनि एउटा अन्तर्राष्ट्रिय प्रदर्शनीको ब्रान्डका रूपमा स्थापित गर्न खोजेका छौं। ...

लाईफरको एक्लूजिभ शोरुम

लाईफरको एक्लूजिभ शोरुम

शोरुमको उद्धघाटनको उपलक्षमा समाज सेवाका रुपमा उक्त दिन एड्रिना इम्पेक्सले मून्बो बाई हिण्डवेरसगँ संयूक्त रुपमा पिउने पानीको TDS Level जाँच...

Ncell Footer Ad