अन्योलमा लोकबाजा संग्रहालय

सोमबार, २७ साउन २०७६, ०९ : २९ मञ्जु गाैतम

काठमाडौं - त्रिपुरेश्वरस्थित महादेव मन्दिर परिसरमा रहेको नेपालको सभ्यता र विभिन्न संस्कृतिको परिचय दिने ‘नेपाली लोकबाजा संग्रहालय’ भत्काउने निर्णय अन्योलमा परेको छ । लोकबाजा संग्रहालय, काठमाडौं विश्वविद्यालय, पुरातत्व  विभाग  र राष्ट्रिय पुनर्निमाण प्राधिकरणबीच पटक–पटकको छलफल निष्कर्षबिहिन हुन पुगेको भएपछि अन्योल सृजना भएको  जानकारी लोकबाजा संग्रहालयका अध्यक्ष रामप्रसाद कडेँलले दिएका छन् । ‘गत असार ३० र साउन १४ बसेको छलफलविना निष्कर्ष सकिएपछि लोकबाजा संग्रहालय भत्काउने वा नभत्काउने विषयमा टुंगो लाग्न सकेको छैन्,’ उनले भने ।

गत असार ३० मा बसेको बैठकमा काठमाडौं विश्वविद्यालयले संग्रहालय भत्काउने तर्क राखेपनि राष्ट्रिय पुनर्निमाण प्राधिकरणले भने नभत्काउने अनुरोध गरेको थियो । यसअघि गुठी संस्थानले त्रिपुरेश्वरस्थित महादेव मन्दिर परिसरमा रहेको नेपाली लोकबाजा संग्रहालयको सतल भत्काउने भनेको थियो । गुठी संस्थानका सूचना अधिकारी सरोज थपलियाले संग्रहालयमा भएका बाजाहरु राख्ने उचित र सुरक्षित ठाउँको व्यवस्था भएपछि मात्रै संग्रहालय भत्काइने बताए । ‘बाजाहरुको लागि ठाउँ व्यवस्था गर्दा संग्रहालय भत्काउनमा केही दिन ढिलो होला,’ थपलियाले भने, ‘तर, भत्काउन पक्कै भत्काउछौं ।’

२५ वर्षको लागि गुठीले काठमाडौं विश्वविद्यालयलाई मन्दिर परिसरको सत्तल क्षेत्र भाडामा दिएपछि संग्रहालय भत्काइने बताउँदै आएको थियो । गुठी संस्थानमातहत रहेको उक्त सत्तल संग्रहालयले विसं.२०७१ सालमा सम्झौता गरेर पाँच वर्षको लागि लिजमा लिएको थियो । गुठीले संग्रहालयसँग गरेको सम्झौतालाई बेवास्ता गरेर विसं.२०७२ सालमा काठमाडौं विश्वविद्यालयसँग २५ वर्षे लिजको सम्झौता गरेको थियो । गुठी संस्थान र बाजा संग्रहालयबीच केही वर्षयता सत्तल छाड्ने कि भाडा करार थप्ने भन्ने विवाद भइरहेको थियो ।

राष्ट्रिय पुनर्निमाण प्राधिकरणका अध्यक्ष सुशील ज्ञवालीले लोकबाजा संग्रहालय राख्नका लागि उचित ठाउँको व्यवस्था गर्ने र संस्कृति मन्त्रालयसँग छलफल गर्ने बताए । ‘लोकबाजालाई बचाउने, संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्ने हामी सबैको दायित्व हो,’ अध्यक्षले भने, ‘संग्रहालय भत्काउने कुरा भइरहे पनि त्यसको व्यवस्थाको लागि उचित व्यवस्था नहुँदासम्म भत्काइने छैन ।’ संग्रहालयका अध्यक्षले संग्रहालय सरकारलाई हस्तान्तरण गर्न चाहेको पनि उनले बताएका छन् । गत असार ३० गते बसेको बैठकमा हस्तान्तरणको लागि सरकार समक्ष निवेदन पेस गर्नुपर्ने दायित्व संस्कृति मन्त्रालयको भएकाले राष्ट्रिय पुनर्निमाण प्राधिकरण र पुरातत्व विभागले प्राविधिक सहयोग मात्र गर्ने विषयमा सहमति जनाइएको उनले दाबी गरेका छन् ।

संग्रहालय रहेको भवन २०७२ सालको भुकम्पबाट भत्किन लागेका कारण पुनर्निमाण गर्ने कि भत्काउने नै भन्ने विषयमा पनि संस्कृति मन्त्रालयसँग सकेसम्म छिट्टै छलफल गर्ने र काम अघि बढाउने उनले बताएका छन् । 

गुठीले काठमाडौं विश्वविद्यालयलाई लिजमा सत्तल क्षेत्र दिने सम्झौता गरेलगत्तै संग्रहालयले २०७४ मा काठमाडौं जिल्ला अदालतमा करार थप्नको लागि मुद्दा दर्ता गरिएको थियो । सो मुद्दामा अदालतले प्रमाण अपुग ठहर गरेको थियो । संग्रहालयमा पाँच मुखे बाजा, सनहाई र ४० हजार घण्टाभन्दा बढीको ‘एनालग रेकर्डिङ’ राखिएका छन् । संग्रहालयले नेपालको विभिन्न समुदायहरूको सांस्कृतिक गीतहरू समेटिएर सीडी समेत निकालेको थियो ।

संग्रहालयमा नेपाली बाजासम्बन्धी विभिन्न समुदायको प्रतिनिधित्व गर्ने बाजाहरू, पुस्तक, अडियो र भिडियोहरू सुरक्षित राखिएका छन् । नेपाल सरकारले यस आर्थिक वर्षमा नेपाली लोकबाजाको संरक्षणको लागि १५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ ।







यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

दमौलीमा खुल्यो जेसीबीको नयाँ आउटलेट

दमौलीमा खुल्यो जेसीबीको नयाँ आउटलेट

नेपालको लागि जेसीबी ब्रान्डका अर्थमुभिङ तथा निर्माण उपकरणको आधिकारिक विक्रेता एमएडब्लु अर्थमुभर्स प्रालिले तनहुँको दमौलीमा आफ्नो ‘अथराइज्ड रिटेल आउटलेट’ (एआरओ)...

अब सुजुकीको ‘एस–प्रेसो’ नेपालमा (भिडियो )

अब सुजुकीको ‘एस–प्रेसो’ नेपालमा (भिडियो )

नेपालका लागि सुजुकी ‘फोर–ह्विलर’ तथा सिजी होल्डिंग्सको अटोमोटिभ डिभिजन सीजी मोटोकर्पले नेपाली बजारमा बहुप्रतिक्षित मिनी एसयुभी ‘एस–प्रेसो’, ‘माई फस्र्ट एसयुभी’...

रोकिएन टिकटकको क्रेज - प्रयोगकर्ता झन् बढ्ने क्रममा

रोकिएन टिकटकको क्रेज - प्रयोगकर्ता झन् बढ्ने क्रममा

टिकटकको डाउनलोड संख्या १ अर्ब ५० करोड पुगेको छ! ...

“शिवम् कृति समारोह २०७६” सम्पन्न

“शिवम् कृति समारोह २०७६” सम्पन्न

शिवम् सिमेन्टस लि.ले “शिवम् कृति समारोह २०७६” भव्यरुपमा सम्पन्न गरेको छ । ...

अर्घाखाँची सिमेन्टद्धारा टिभीसी प्रतियोगिता सार्वजनिक

अर्घाखाँची सिमेन्टद्धारा टिभीसी प्रतियोगिता सार्वजनिक

अर्घाखाँची सिमेन्टले आइतबार टेलिभिजनको लागि कमर्सियल (विज्ञापन) को अवधारणाको प्रतियोगिता सार्वजनिक गरेको छ । ...

कलरओएस सिक्सका ६ बेजोड फाइदा

कलरओएस सिक्सका ६ बेजोड फाइदा

कलरओएस सिक्सका साथमा रेनोटू एफ नेपालमा सार्वजनिक भएसंगै उपभोक्तामा यो ओएसको क्षमता र यसबाट कसरी सर्वाधिक फाइदा लिन सकिन्छ भन्ने...

घोराही सिमेन्ट उद्योग सम्मानित

घोराही सिमेन्ट उद्योग सम्मानित

नेपालभरका विभिन्न उद्योगमध्ये सबैभन्दा धेरै मूल्य अभिबृद्धिकर बुझाएबापत घोराही सिमेन्ट उद्योग लगातार दोस्रोपल्ट सम्मानित भएको छ । ...

ओरिजिनल विन्डोज र क्रयाक गरेको विन्डोज - फरक के ?

ओरिजिनल विन्डोज र क्रयाक गरेको विन्डोज - फरक के ?

क्रयाक गरेको विन्डोज प्रयोग गर्नुको बेफाइदा के त ? ...

Ncell Footer Ad