‘मुस्ताङे घर’ को परिकल्पना गर्दै विधाता

आइतबार, १९ साउन २०७६, १० : ५३ मञ्जु गाैतम

काठमाडौं - नेपालको हिमाली क्षेत्र मुस्ताङको प्राकृतिक सौन्दर्य क्यानभासमा उतारिएको छ । मुस्ताङमा रहेको पुरानो अपुरो दृश्यात्मक घरभित्रको सुन्दरतालाई क्यानभासमा कैद गर्न जति चुनौतीपूर्ण छ । त्यसको गहिराई बुझ्न त्यत्तिनै गम्भिर अध्ययनको आवश्यकता पर्दछ । मुस्ताङमा माटो र ढुङ्गाबाट बनेका घरहरुले सबैलाई लोभ्याउने गरेको छ । अर्को तर्फ त्यहाँको रहनसहन, बसोबास, संस्कृति आकर्षकको केन्द्र मानिन्छ । मुस्ताङको महत्व बोकेका चित्रकलाहरू ठमेलस्थित दलाई–ला बुटिक आर्टको भित्तामा सजिएका छन् ।

चित्रकार विधाता केसीको मुस्ताङको ‘स्टक्चरल ब्युटी’ सिरिजको चित्रकला प्रदर्शनीमा त्यहाँका कलात्मक चित्रकलाहरू समेटिएका छन् । गत साउन १७ देखि सुरू भएको प्रदर्शनीमा मुस्ताङको माटो र ढुङ्गाको समिश्रणबाट बनाइएका घरदेखि बसोबास गर्ने मानिसको पुरानो रहनसहनलाई क्यानभासमा उतारिएको छ । यो उनको आठौं एकल चित्रकला प्रदर्शनी हो ।

नेपालमा फरक समुदायको फरक पहिचान छ । त्यो समुदायको मात्र पहिचान होइन, समाज र देशको पनि पहिचान भएकाले जोगाउन सबै लाग्नुपर्छ ।

‘मुस्ताङ सिरिजलाई प्राथमिकता दिन थालेको झण्डै पाँच वर्ष भयो । मुस्ताङ सिरिजका चित्र हेर्दा कलात्मक छ भएपनि त्यहाँभित्रको वास्तविकता भने डरलाग्दो छ,’ चित्रकार केसीले भनिन्, ‘पुराना घर घर निकै जोखिममा छन्। ‘मलाई मुस्तााङ नजिकको हिमाल र प्राकृतिभन्दा त्यहाँको सुन्दर घरहरु आकर्षित गरेको थियो । मुस्ताङका घरहरुले त्यहाँको सम्पूर्ण रितिरिवाज, संस्कृति र महत्वलाई झल्काएको छ । त्यहाँको ढुङ्गा माटोले नै अर्कै कथा बोकेको छ । ती घरका भित्ताहरुले सिङ्गो मुस्ताङलाई समेटेको छ । घरमा राखिएका स–साना झ्यालहरुको मुनि घ्यु रंगको माटो फ्याकिएको छ ।’ सन् २०१४ मा कलाकारिताको सन्दर्भमा मुस्ताङ पुगेकी उनले त्यहाँको रहनसहनलाई आफ्नो क्यानभासमा समेट्न थालेको पाँच वर्ष भइसक्यो ।

यसपटक उनले मुस्ताङको लोमानथानमा देखेका घरहरुलाई आफ्नो क्यानभासमा प्राथमिकता दिएकी छिन् । प्रदर्शनीमा समेटिएका ६ चित्रकलाहरूमध्ये एउटा मुस्ताङमा अवस्थित रातो माटोले पोतिएको गुम्बा समेत समावेश गरेकी छिन् । भत्किन लागेको पुराना घरहरुमा प्वाल परेका छन् । रंगहरू उडेर भित्रको काठ देखिएका छन् । त्यसलाई उनले कलात्मक शैलीमा क्यानभासमा समेटेकी छिन् ।

मुस्ताङमा प्रचलित बौद्ध अभ्यासमा पाँचवटा रङहरू प्रयोगको अर्थ छ– नीलोले ध्यान, रातोले जोस–उत्साह, सेतोले भरोसा, कालोले विद्वता र पहेँलोले स्मृति जनाउँछ । यसै भाव बोकेको रङ प्रयोग उनले गरेकी छिन् । नेपालमा रहेका अन्य आत्माहीन सुन्दर भूभागलाई कुरूप हुँदै गएकोमा उनले दुःख व्यक्त गरिन् । ‘नेपालभर रहेका विभिन्न ठाँउको आ–आफ्नै रैथाने वास्तुकलाहरू छन् । तिनलाई जोगाउन प्रयत्न गर्न नसकिँदा ती लोप हुँदै गएका छन् । सबै प्लास्टिक, सिसा र कंक्रिटको थुप्रो बन्दै गएका छन् । नेपालमा फरक समुदायको फरक पहिचान छ । त्यो समुदायको मात्र पहिचान होइन, समाज र देशको पनि पहिचान भएकाले जोगाउन सबै लाग्नुपर्ने हो,’ उनी भन्छिन्, ‘मुस्ताङलाई चिनाउने ल्यान्डस्केप मात्र हो र ?’

आर्थिक रूपमा सम्पन्न मुस्ताङमा सामाजिक परिवर्तन भइरहेका छन् । यहाँ रहेको धरोहर र दैनिकी भने भत्कँदै गएको अनुभव उनले गरेकी छिन् । ‘मुस्ताङे घरका भित्ताहरूले उनीहरूको संस्कृति कति सुन्दर छ भन्ने कुरा मजाले देखाउँछ । तर, अहिले ढुंगा र माटोले बनेका कलात्मक र बलिया घरहरू भत्किरहेका छन् । मुस्ताङमा सिमेन्ट पुगेको छ, रङ पुगेको छ । मेरो चित्रकलाहरूले तिनैमाथि व्यंग्य गरेको छ,’उनले भनिन् । प्रदर्शनी आगामी भदौ १४ सम्म चल्नेछ ।

 








यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

गुगलका एप्स नचल्ने हुवावेको पहिलो फ्ल्याग्शिप स्मार्टफोन

गुगलका एप्स नचल्ने हुवावेको पहिलो फ्ल्याग्शिप स्मार्टफोन

यी स्मार्टफोनहरूमा गुगलका एप्सहरू चल्ने छैनन् | जस मध्ये गुगल प्ले स्टोर, गुगल क्रोम, गुगल म्याप्स, गुगल प्ले म्युजिक, गुगल...

एनआरएनएको उम्मेदवारी घोषणा ( भिडियो )

एनआरएनएको उम्मेदवारी घोषणा ( भिडियो )

गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) को अध्यक्षमा कुमार पन्तले उम्मेदवारी घोषणा गरेका छन्। ...

बानेश्वरको आइम्याक्स मलमा सेलिब्रेटिको रौनक ( भिडियो )

बानेश्वरको आइम्याक्स मलमा सेलिब्रेटिको रौनक ( भिडियो )

राजधानीको नयाँ बानेश्वरमा आइप्लेक्स नामको व्यापारिक भवन सञ्चालनमा आएको छ । ...

नेपाल टेलिकमद्वारा थप १३ मुलुकमा डाटा रोमिङ सेवा

नेपाल टेलिकमद्वारा थप १३ मुलुकमा डाटा रोमिङ सेवा

नेपाल टेलिकमले गत भदौ २० गतेदेखि भारतमा पुनः संचालनमा ल्याएको अन्तर्राष्ट्रिय डाटा रोमिङ सेवा अब थप १३ मुलुकमा विस्तार गरेको...

नियमावली नबन्दा अनुगमनमा अप्ठेरो

नियमावली नबन्दा अनुगमनमा अप्ठेरो

सरकारले बजार अनुगमनलाई तीव्रता दिने भनिरहँदा यसलाई नियमन गर्न बनेको उपभोक्ता संरक्षण ऐन २०७५ कार्यान्वयनको अवस्था कमजोर छ । ...

टिभिएसको ह्विली बिट्स

टिभिएसको ह्विली बिट्स

नेपालको लागि टिभिएसको आधिकारिक बिक्रेता जगदम्बा मोटर्सले ग्राहकलक्षित ‘टिभिएस दसैंको दौड’ स्किम लागू गरेको छ । ...

टान कार्यसमितिको पदबहाली

टान कार्यसमितिको पदबहाली

ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन अफ नेपाल (टान) को ४१औं वार्षिक साधारणसभाबाट निर्वाचित नयाँ कार्यसमितिका पदाधिकारीले पदभार ग्रहण गरेका छन् । ...

प्रभु एक्सटेन्सन काउन्टर थपियो

प्रभु एक्सटेन्सन काउन्टर थपियो

प्रभु बैंकले उर्लाबारी नगरपालिकास्थित मदन भण्डारी मेमोरियल ऐकेडेमीमा  एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

Ncell Footer Ad