सूर्यमानका एक हजार पूर्णचन्द्र (भिडियो)

शुक्रबार, ०३ साउन २०७६, १२ : ०० दिपेन्द्र रोक्का

काठमाडौं–  नेवा: समुदायले मनाउने संस्कृति मध्येको एक हो ‘जंकु’। ‘जंकु’ भन्नाले निश्चित आयू पार गरेपछि मनाइने खुसीयाली हो। नेवार समुदायमा बच्चाहुँदा गरिने ‘पास्नी र भात खुवाइलाई’ जन्कुको संज्ञामा राखे पनि ५ वटाले विषेश महत्व राख्ने गर्दछ।

नेवारी संस्कृति अनुसार ७७ वर्ष ७ महिना ७ दिनमा पहिलो जंकु गरिन्छ। जसलाई भिमरथारोहण महिना भनिन्छ। त्यस्तै ८२ वर्ष ४ महिना चार दिनमा दोस्रो जंकु गरिन्छ जसलाई चन्द्ररथारोहण भनिन्छ। तेस्रो ८८ वर्ष ८ महिना ८ दिनमा गरिन्छ जसलाई देवरथारोहण भनिन्छ। मानिसको चौथाें जंकु’ ९९ वर्ष ९ महिना ९ दिनमा गरिन्छ जसलाई दिव्यरथारोहण भनिन्छ।

यदी मानिस त्यो समय भन्दा पनि बढि बाँचिरह्यो भने उसको अन्तिम र पाँचौ जंकु १०५ वर्ष, ८ महिना, ८ दिनमा गरिन्छ। यसलाई महादिव्यरथारोहण भनिन्छ। यो अन्तिम जंकु गरिसकेपछि बृद्धबृद्धालाई देवी देवताको संज्ञामा राखिन्छ। श्रीमान श्रीमती दुवै राखेर मनाइने यो परम्परा आफूभन्दा ठूलाको चीर, सुख-शान्ति र स्वास्थ्य लाभको कामना गरि गरिन्छ।

भक्तपुरको सुकुलढोका बस्ने सूर्यमान ताम्राकारले यो साता आफ्नो दोश्रो जंकु मनाए। जसलाई चन्द्ररथारोहण भनिन्छ। भनाई अनुसार यो अवधिसम्म सूर्यमानले हजारवटा पूर्णचन्द्र देखिसकेका छन्। उनले यो क्षण आफ्नो परिवार, इष्टमित्र र अग्रजहरुसँग मनाए।

पेशाले तामाको भाँडा बनाउने ताम्राकार ८२ वर्ष हुँदासम्म आफ्नो मौलिक पेशा छाडेका छैनन्। सुकुलढोकाको गल्लीमा अहिले पनि ताम्राकारको छिनो र हम्बरको ध्वनी गुन्जिरहन्छ। यसरी बृद्धावस्थासम्म काम गर्दा छोराहरु नगर्न आग्रह गर्छन्, सघाउँछन् पनि। तर, यही पेशामा जीवन सुम्पिएका ताम्राकार मौका परिस्थिति मिल्ने वित्तिकै  त्यही काममा फर्किहाल्छन्। आफूलाई जीवनसँग कुनै गुनासो नभएको र सबै कुरा पुगेको बताउँछन् ताम्राकार।

५ सन्तान र ८ नातिनातिनाका अभिभावक ताम्राकार आफ्नो दोश्रो जंकुसँगै नजिकैको ताम्राकार गुठीको पनि नाइके भएका छन्। ‘पहिलो जंकु पनि काट्दिन जस्तो लागेको थियो’, उनले भने, ‘अहिले दोस्रो जंकु गर्न पाउँदा खुशी लागेको छ।’ सूर्यमान दोश्रो जंकुपछि आफ्नो जीवन र कला परिवारलाई सुम्पने बताउँछन्।

परापूर्वकालमा जब अहिलेको जस्तो विकसित औषधिहरु थिएन, मानिसको औसत आयु ६०–६५ वर्ष हुने गथ्र्यो। ८० वर्षभन्दा बढी बाँच्नु नयाँ जीवन पाउनु समान हुन्थ्यो। यही कारणले पनि ब्राह्मण, क्षेत्री समाजमा ८४ र नेवार समुदायमा जंकुको चलन चलेको हुनसक्छ। तर जे होस्, जंकुजस्ता परम्पराले मौलिक इतिहास बोकेका छन्। यस्ता परम्पराले हामीलाई अग्रजको आदर र सम्मान गर्न सिकाएको छ।      






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

जिएसएमए र एनसेलद्वारा ‘स्टार्ट अप कोलाबोरेसन वर्कसप’

जिएसएमए र एनसेलद्वारा ‘स्टार्ट अप कोलाबोरेसन वर्कसप’

विश्वभरका मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीहरुको छाता संगठन जिएसएमए (जिएसएमए एसोसियसन) ले एनसेलसँगको सहकार्यमा नेपाली स्टार्ट अपहरुका लागि एक दिने ‘स्टार्ट...

ओपो र बार्सिलोनाद्वारा पार्टनरशिप नविकरण

ओपो र बार्सिलोनाद्वारा पार्टनरशिप नविकरण

यसै खुशियालीमा कम्पनीले लिमिटेड ईडिसन एफसी बार्सिलोना रेनो १०एक्स जुम सिरिजपनि बार्सिलोनामा सार्वजनिक गरेको छ। ...

सिप्रदीद्वारा क्यासलेस इन्स्योरेन्स योजनामा थप तीन बीमा कम्पनी समावेश

सिप्रदीद्वारा क्यासलेस इन्स्योरेन्स योजनामा थप तीन बीमा कम्पनी समावेश

नेपालका लागि टाटा मोटर्सको एकमात्र आधिकारिक वितरक सिप्रदी टेड्रिङ प्रा. लि तथा एनएलजी इन्स्योरेन्स कम्पनी, प्रिमियर इन्स्योरेन्स को (नेपाल) र...

आइफोन ( iPhone ) मा i को अर्थ के ?

आइफोन ( iPhone ) मा i को अर्थ के ?

एप्पलले i अक्षरको प्रयोग सन् १९९८ मा रिलिज भएको iMac ( आइम्याक ) मा प्रयोग गरेको थियो ...

महिन्द्राका दुई नयाँ मोडल सार्वजनिक हुने

महिन्द्राका दुई नयाँ मोडल सार्वजनिक हुने

नेपालका लागि महिन्द्रा एण्ड महिन्द्रा लिमिटेडको प्यासेन्जर भेहिकलहरुको आधिकारीक वितरक अग्नी इन्कर्पोरेटेडले यस पटकको नाडा अटो शोमा महिन्द्राको पछिल्लो उत्पादनहरु...

अब २५ लाख मै डेढ तल्ले घर

अब २५ लाख मै डेढ तल्ले घर

सामान्यतः घर बनाउन कति लाग्ला ? ५० लाख, ७५ लाख वा १ करोड ? तपाईंको डिजाइन र सजावटले यो मूल्यमा...

मेगा बैंकको एक्सटेन्सन काउन्टर यातायात व्यवस्था कार्यालयमा

मेगा बैंकको एक्सटेन्सन काउन्टर यातायात व्यवस्था कार्यालयमा

मेगा बैंक नेपाल लिमिटेडले काठमाडौँको स्वयम्भु ठूलो भर्याङ्ग स्थित यातायात व्यवस्था कार्यालयको परिसरमा एक्सटेन्सन काउन्टर सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

नेपाल–फिलिपिन्स उद्योग वाणिज्य संघमा ज्ञवाली अध्यक्ष

नेपाल–फिलिपिन्स उद्योग वाणिज्य संघमा ज्ञवाली अध्यक्ष

नेपाल–फिलिपिन्स उद्योग वाणिज्य संघको तेस्रो वार्षिक सधारणसभा सम्पन्न भएको छ । ...

Ncell Footer Ad