पुस्तक

मनको छटपटाहट

शनिबार, २८ असार २०७६, ०९ : ४७ हेमन्त विवश

मान्छेको मन अचम्मको हुन्छ। मन नभइदिँदो हो त कस्तो हुँदो हो जिन्दगी। मन छ र पो आशा, निराशा, पिर, व्यथा, मायाप्रेम सबैको अर्थ खोज्न थाल्छ मान्छे। सबै चिजको महत्व बुझ्न थाल्छ। यही मन हो कतै पग्लिन्छ। कतै डराउँछ। कतै हराउँछ। कतै विद्रोह गर्छ। कतै आज्ञाकारी बन्छ। हरेक अवस्थामा देखिन्छ मन।

त्यही मनको कारण कवि श्याम संकल्प यतिखेर देखा परेका छन् मुक्तककारका रूपमा। लामो समयदेखि साहित्यिक यात्रामा निरन्तर लागेका उनी २/४ वर्ष एकाएक हराए साहित्यिक माहोलबाट। त्यसरी हराउनुको कारण थियो– भूकम्पले बोकाएको पीडाको भारी। मनभरि पीडा बोकेर, सम्झनाको पछ्यौरी ओढेर टोलाइरहे एकान्तमा। स्रष्टा मन कहाँ सक्थ्यो र लामो समयसम्म चुपचाप बसिरहन। परिणामस्वरूप तयार भयो उनको मुक्तकसंग्रह– फाटेको मन। उसो त उनी बूढानिलकण्ठ क्षेत्रमा साहित्यिक अभियन्ताका रूपमा समेत चिनिन्छन्। उनको मुक्तकसंग्रह पठनीय छ, जसमा ६०५ मुक्तक छन्।

वागद्वार साहित्य समाजका अध्यक्ष उनी कुशल शिक्षक पनि हुन्। चार पंक्तिमा सजिएका मुक्तकहरूको आफ्नै विशेषता छ। छुट्टै महत्व छ। भावको गहिराइमा पौडिन खोजेका छन् उनी। आफूले भोगिरहेको समयको आवाज बोकेका छन् मुक्तकमा। सुसेलेका छन् पीडाका सुस्केराहरू, विडम्बनाका स्वरहरू र कतैकतै बजाएका छन् विद्रोहको नरसिंहा :
अचेल बस्ने कुनै ठाउँ छैन
शान्तमय कुनै गाउँ छैन
सबै स्वार्थी र लाचारी यहाँ
सम्झनुलायक कुनै नाउँ छैन

यो मान्छेमा मानवता हराउँदै गइरहेको समयको उद्घोष हो। समाज देश र परिस्थितिप्रतिको व्यंग्य पनि। नैतिकताको खडेरी परिरहेकामा एक प्रकारको चिन्ता पनि हो। यति हुँदाहुँदै पनि उनका मुक्तकभित्र समर्पण छ। आग्रह छ। आशा छ। भरोशा छ  र त भन्छन् :
श्रद्धाले शीर झुकाइ रहेछु
मनका व्यथा फुकाइरहेछु
तिम्रै भरोसामा बाँचेर
पीडा मनभित्र लुकाइरहेछु

मुक्तकसंग्रहमा कतै शिवपुरीकै डाँडातिर उक्लिरहेका जन्तीका सुन्दर पदचाप जस्ता आशा, भरोशा र चेतनाका लस्कर छन्। कतै भूकम्पको चपेटामा परेर जर्जर बनेको बस्तीझैं वियोगका चिरा छन् भने कतै विसंगति, व्यंग्य र रहस्यका पाटाहरू  :
कोही रमिते बने रे
कसैले खाडल खने रे
व्यभिचारी मानिसहरूले
भन्नुनभन्नु भने रे

उनी लेख्छन्, ‘मान्छे समृद्धि चाहन्छ। सुन्दरता खोज्छ। हाँस्न–हँसाउन खोज्छ। तर, यी सब हुन सक्दैन। तर पनि प्रयासरत हुन्छ। जब चित्त दुख्छ, छटपटिन्छ साहित्यिक मन।’

श्याम संकल्पको मनको छटपटाहट हो यो कृति। उसो त हरेक स्रष्टाको छटपटाहटले कहीँ न कहीँ बाटो खोज्छ। त्यो सृजनाको बाटो हो। सृजनशील मन चुप लागेर बस्न सक्दैन। पोखिन्छ कतै कविता बनेर कतै गीत बनेर त कतै मुक्तक बनेर। कतै कथा, निबन्ध, नियात्रा र उपन्यास बनेर। खेती गरिरहन्छ तिनै अक्षरहरूको। मितेरी लगाउँछ तिनै अक्षरहरूसँग। भावनाहरु उकुसमुकुस हुन थाल्दा कोरिन्छ ऊ शब्दशब्दमा। संकल्पले पनि शब्दका सहाराले समाज कोरेका छन्। विकृति र विसंगति कोरेका छन्। र, कोरेका छन् मनको सुन्दर पाटो यसै कृतिमार्फत्।

मुक्तकसंग्रह रोचक कृति बनेको छ। पाठकलाई छुने कृति बनेको छ। यति हुँदाहुँदै पनि कतैकतै भड्किएका छन् मुक्तककार। कुनै ठाउँमा जबरजस्त अनुप्रास मिलाउन खोजे जस्तो देखिन्छ। उनको मुक्तक शील्प अरूको भन्दा पृथक र सुन्दर देखिन्छ। तर, कहीँ कतै केही सुधार गर्नु पर्ने ठाउँ पनि देखिन्छन् कृतिमा।






यसमा तपाईको मत

अन्य समाचार

सोल्टिमा भारतीय मुघ्लाई "फूड फेस्टिभल"

सोल्टिमा भारतीय मुघ्लाई "फूड फेस्टिभल"

मुघ्लाई खानका पारखीहरुलाई लक्षित गर्दै सोल्टी होटेलले मुघ्लाई फूड फेस्टिवलको आयोजना गरेको छ। उक्त फूड फेस्टिवल यहि श्रावण ३१ देखि...

सबैभन्दा उत्कृष्ट सेल्फी क्यामरा भएको स्मार्टफोन !

सबैभन्दा उत्कृष्ट सेल्फी क्यामरा भएको स्मार्टफोन !

सबैभन्दा राम्रो फोटो खिच्ने मुख्य क्यामरा भएको र सबैभन्दा राम्रो सेल्फी खिच्ने सेल्फी क्यामरा भएको स्मार्टफोन! ...

महालक्ष्मी विकास बैंकको शाखा विस्तार

महालक्ष्मी विकास बैंकको शाखा विस्तार

महालक्ष्मी विकास बैंकले सुनसरीको धरान उप–महानगरपालिका वडा नम्बर–९, पुतलीलाइनमा शाखा विस्तार गरी बैंकिङ कारोबार सुरु गरेको छ । ...

दसैंमा केएनपीले फेरि ल्यायो रंगमा दंग

दसैंमा केएनपीले फेरि ल्यायो रंगमा दंग

जापानको सर्वोत्कृष्ट हेल्थी होम पेन्ट केएनपीले दसैंको शुभ अवसर पारेर पुनः एक पटक ‘रंगमा दंग’ योजना सार्वजनिक गरेको छ ।

बेलुन उडानको बुकिङ्ग सुरु

बेलुन उडानको बुकिङ्ग सुरु

वर्ष २०२० लाई लक्षित गरि गत वर्षदेखि व्यवसायिक उडान सुरु गरेको बेलुन नेपालले यो वर्षको पर्यटकीय सिजन सुरुसँगै आगामी सेप्टेम्बर...

कलैयामा माछापुच्छ्रेको १३०औं शाखा

कलैयामा माछापुच्छ्रेको १३०औं शाखा

माछापुच्छ्रे बैंकले कलैया उपमहानगरपालिकामा–१ मा नयाँ शाखा मंगलबारदेखि सञ्चालनमा ल्याएको छ । ...

रोजगार व्यवसायीलाई सेञ्चुरी बैंकको  ग्यारेन्टी

रोजगार व्यवसायीलाई सेञ्चुरी बैंकको  ग्यारेन्टी

सेञ्चुरी कमर्सियल बैंकले विपे्रषणसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने वैदेशिक रोजगार व्यवसायीलाई बैंक ग्यारेन्टी सुविधा दिने निर्णय गरेको छ । ...

जिएसएमए र एनसेलद्वारा ‘स्टार्ट अप कोलाबोरेसन वर्कसप’

जिएसएमए र एनसेलद्वारा ‘स्टार्ट अप कोलाबोरेसन वर्कसप’

विश्वभरका मोबाइल सेवा प्रदायक कम्पनीहरुको छाता संगठन जिएसएमए (जिएसएमए एसोसियसन) ले एनसेलसँगको सहकार्यमा नेपाली स्टार्ट अपहरुका लागि एक दिने ‘स्टार्ट...

Ncell Footer Ad